Happy Merry Christmas

Dawt Mi U Nau Hna
==================================
<<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>>
:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:
><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><
:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:
<<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>>
==================================

X'mas Lawmh Nak


Daih Nak Le Hnangam Nak




Nan Cung Ah Um Ko Seh!


==================================
<<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>>
:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:
><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><
:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:<>:
<<>><><<>><><<>><><<>><><<>><><<>>
==================================
Dominic Savio Paalone

Christmas Hi Zeiti Set In Dah Kan Don?

Rev. E. Za Bik

Bible Caangthim: Isaiah 9:6 "Kan caah ngakchia pakhat achuak! Fapa pakhat peek kan si! Amah cu a kan uktu Bawi asi lai. Amah cu khuaruahhar Fimchimtu, a tthawngmi Pathian, zungzal hmunmi Pa, daihnak Bawi... ti asi lai".

Biahmaitthi:- Nitlaknak lei ram (Amerika, Europe, Canada) hna ah cun Christmas can hi cu hmunkip rian a ttuan, a ummi unau-ttafar rual hna nih an nu le pa sinah an rat i chungkhar tling i tonnak (family reunion) deuh in hman asi. Asinain kannih Laimi (abik in Laitlang ummi) caah cun ahleice in a sunlawi ning ai dang--- (i) Lothlawh retheihnak in rawlttuan kan von i liim can asi caah asunglawi khun; (ii) kum khat chung Pathian huhphenhnak thuk deuh in a kan ruah ter fawn; (iii) asinain thihnak nih Christmas can ah chungkhar a tlinter tilonak inn chungkhar ah cun lungleen le mitthli-tlaak in nungak-tlangval hna zanvah lio can ah ttahnak aw tampi aleeng tawn; (v) kum 55 in acunglei nutar-patar hna caah cun Krismas nih cun mual aliam cangmi nu le pa, unau-ttafar, hawikom dawt le no lio can kha mit-thlam ah a von cuan ter tawn caah lungleen le lawmhnak cu zatceu veve in tuar asi tawn. Asinain nihin ram dang ah a ummi Laimi nih Christmas hi zeiti set in dah kan don timi belte cu ka chim thiam ve lo, ka theih thlu lo ruangah.

Zei thil paoh hi nizan, nihin, le thaizing mit in zoh aherh. Nizan mit in kan zoh ahcun aluan ciami kum 2000 lioah hi vawlei ah Zisu Kri in a rak i phuang i kum fate vawleipi nih achuah-camtuak ah a lawmhmi Zisu thawng in "mui lak i arak i chawkmi kanmah Laimi zong nih ceunak nganpi cu kan hmuh ve cang. Thihnak thladem tang ah kan rak um; asinain atu cu ceunak nganpi nih a kan ceuh ve cang" (Isaiah 9:2). Cun nihin le thaizing mit in kha ceunak nganpi a coting ve mi Laimi kan i zoh tthan tikah, thaizing ah Laimi kan dirhmun kong a ruat mi tampi nan um lai ti ka zumh. Aruang cu...(i) kan ram uknak le sipuazi; (ii) kan Lairam kan pamh-hmaih tuk (lo-vah le loduah, inn-zuat sa-ttil caah ram khangh, khaan-bawhnak caah mei duah) ruangah kan vawlei non ttha vialte Chin Dwin tiva ah an luang dih. Cu ruangah lothlawh in pawcawmnak a zat tilo caah kan minung tiang in Kawl rawn ah chuklei in kan luan thluahmah lawng hmanh silo in nihin ah cun Malaysia in vawleicung ramkip kan phan cang. Cucaah nikum June thla an chuahmi MUKO magazine zong ah hitin maw kan Lairam cu kan kaltak thluahmah ko lai timi tlaangtar in (a) ram dang kal thluahmah attha ko ti in a ttial na, (b) a za cang, Lairam kaltak ding asi ti lo tiah a ttialna an si kha. (iii) kan Kawlram thimnak a um ko bu ah Nitlaknak lei ram kalnak ding hngak in atu ah Malaysia ah Laimi 40,000 nih an hngak ko ti asi hoi. Cucaah atulio Laimi kan dirhmun hi Lamtte-ka (cross-roads) dirhmun ah kan um kan ti zong ah kan palh lai lo. Hi hnu kum 15-20 ah asiloah thaizing ah cun Laimi kan sining le kan tuanbia hmanh hi zeidah alawh te lai ti hmanh chim awk ahar ngai le afianglo mi dirhmun ah nihin ah cun kan dir. Hihi kan thinlung ah chia bu in hi capar tlaangtar "Tukum Christmas cu zeiti sullam set in dah kan don" timi ah von kal rih usih.

Tutan Christmas ah kan don, kan thangtthatmi Bawipa cu Isaiah nih acunglei Bible caang ah min 4 a chimmi chungah hin adihlak in sermon peek ahcun asau tuk lai caah "khuaruahhar fimchimtu" timi biafang hi thuk deuh in kan ruah awk ah ka von thim. Phun dang deuh in chim ahcun... khuaruahhar fimchimtu Bawipa nih kanmah Laimi, cun abik in ral-zaam asiloah ram-zaam Laimi kan sinah zeitindah fim a kan chimh i kan thaizing caah ruahchannak a kan peek timi ruah tti awk ah tawite in von chim ka duh. Existentialist Philosophy nih ai tlaihmi a biacherhchan (main thrusts) pathum lakah pakhat cu: "ka sinak ah fakpi in bia a chimlo mi paoh cu zeibantuk thil hmanh ka caah biatak asi lo" (nothing is real unless it speak to my contextual situation) ti hi asi. Tutan ah achuah kan lawmh/thangtthatmi Fimchimtu nih pakhat cio kan sinah kutdong sawh in kan sining le tlamtlinloning a kan chimh mi a um maw?; a um ah cun zei bia dah akan chimh?; asiloah Christmas can asi ti in aphunglam sawhsawh in pumhnak ah va kal, linsa ngai le nuam ngai in Christmas ni liamter in dah tukum Christmas kan don ti hi faakdeuh in ruat tuah hna usih tiah kan sawm hna.

(i) Bible ah kir cang hna usih (Back to the Bible) :- Hihi kum zabu hleithumnak lioah Martin Luther le John Calvin (Reformation Fathers) hna nih an rak aupi i kum zabu pakulnak lioah Karl Barth nih faakpi in a aupi tthanmi asi. Abik in Matthew, Mark, Luke le John (the Four Gospels) chung i kan hmuhmi khuaruahhar Fimchimtu nih a chim, a phuanmi Pathian Bia an si. Hi Thawngttha Bia hi kan nunning a kan hmuhter khotu thla-lang le kan nunnak tahnak pedan ah hmang in fimchimtu le lamhruaitu taktak ah i laak kho usih law tutan kan Christmas hi sullam a nei ngaingai hnga. Bible hi kan nunnak thla-lang le pedan ah kan tuah ahcun zei thil kan ton zong ah "Zisu nih zeitindah a ruah hnga?" ti a kan ruah ter lai i kan thinlung le ka tuahsernak kip ah fim a kan chimh lai. Solomon zong nih: "Bawipa ttih-zahnak cu fim hramthoknak asi" a ti kha. Kan nunnak hi Pathian lamhruainak le thluachuahnak in a lam tluang seh ti kan duh ahcun Bible ah kan kir hrimhrim ahau. Hihi kanmah Hakha-Thantlang mi sinak in kan chim ah cun a hmasabik kan pale hna... Rev. Sang Ling, Rev. Sang Fen, Rev. Van Lo, Rev. Nawl Tling le hihna a von zultu Rev. Heng Cin le Rev. Hei Mang hna nih an kan vuih ta mi ro sunglawi asi.

(ii) Christmas le Kumthar hi cu Pathian thluachuahnak kan rel can asi:- Nunnak le damnak hi kanmah nih kan i peek khawhmi an si lo; Pa Pathian nih ni khat hnu ni khat a hlanh in a kan hlanhmi tu an si. Zumtu krifa kan caah cun hnulei von i her i aluan cia kum khat von zoh tthan ahcun vawleicung ah kum khat chung koko ah rel cawklo minung an thi, rel cawklo sizung ah lungrethei ngai in an um kan hmuh hna. Culioah kannih damte in kan um tikah kan Pa Pathian thangtthat lo awk attha lo. Cucaah Christmas le Kum Thar ni hna ahcun Pathian thluachuahnak kan rel i khup-bil in Amah sinah lawmhnak bia kan chim lawng hmanh siloin Zisu fimchimhning in nun kan i thok khawhnak hnga kaar-hlan kan thok ni si kho seh law Christmas le Kum Thar kan donning zong sullam a ngei kho ngai hnga.

(iii) Phaisa le thilri hi kan pathian ah ser hlah usih :- Kan pawpi he hi vawlei i kan hung chuah i kan nun chung paoh cu duh zong duhlo zong ah rianttuan le phaisa kawl cu aherh. Asinain mi tampi cu phaisa le thilri in Pathian thluachuahnak kan hmuh tikah Pathian sin in kan tlau tawn; kan thinlung chung i Pathian tthutdan ah phaisa kan chiah i phaisa kha kan pathian ah acang tawn. Cutikah phaisa kha minung hawi tah-nak pedan ah kan hman i mi zeirellonak, ruamkainak le mi thi-dawpnak ah kan hman tawn hna. William Barclay ttialmi cauk Ethics in a Permissive Society ah "Pathian theilo misual kut chung i phaisa tompi cu kap-hnih har naam asi tawn" (money in the hands of fallenmen is a double-edged razor) philh hlah usih. Kap-hnih har naam cu kap khat lei i ralrin ko hmanh ah kap-khat lei in mi a ah ruangah thi tampi achuah tikah zawtnak, damlonak a chuahpi. Cun Mirang phungthluk pakhat nih "phaisa cu sal ttha ngai asi, nain bawi puarthau asi" (money is a good servant but a cruel master) ati. Phaisa hi kan pathian asi citcet ahcun phaisa kawl i rian a kan fialning kha celh-chuaklo asi lai i mihlen, fir, le mithah zong adonghnak ah cun sual ah a kan ruah ter phah ti lailo. Khuaruahhar Fimchimtu (BZS) nih "Minung hi rawl lawng in anung lo, Pathian Bia zong in anung mi asi" (man does not live by bread alone but also by the Word of God...Matt.4:4). Hihi adik tukmi bia asi. Minung hi taksa rawl le thinlung rawl ai tluk te in asiloah sawmnga-sawmnga in kan herh.Thaithawh-zanriah rawl cu taksa rawl asi i Pathian Bia cu thinlung rawl asi. Thinlung nih pumsa a hruai. Pathian Bia nih a hruaimi thinlung nih taksa a hruai ahcun a famkimmi nunnak thei atlai ter.

(iv) Fimchimtu le Daihnak Bawi nih zeidah aa tinh? :- Tukum zong Christmas can ah athar in kan don, kan conglawmh dingmi Pathian Fapa nih hi vawlei ah a rat hnawhmi aruangbik cu hi vawlei mi kha "taksa, thinlung, thlarau" in damnak peek lawng siloin Amah lam a zulmi paoh thih-hnu thawhtthannak zong peek ding ah ara. Cucu a tinh bikmi asi. Zisu nih hi vawlei a nun lioah a hmanmi hriamnam hna cu... "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak, le mi har zawnruahnak" an si. Cucu hmang in Amah zultu hna nih hi vawlei kan nun lio hrimhrim ah hin Vancung Pennak (the kingdom of God) karh ter i kan vawleipi kha "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak le mi har/sifak zawnruahnak nih a ukmi vawlei ah can ter kha asi.

Tukum Christmas can ah Bawipa Zisu chuah-camtuak lawmhnak puai kan tuah tikah hi acunglei ka langhtermi akong 4 hi ruahchih in Bawipa cu sullam ngei te in dong hna usih tiah kan sawm hna. Lei ramkip ah a ummi Laimi kan dihlak cungah Christmas lawmhnak le Kum Thar thluachuahnak Pa Pathian sin in tlung hram ko seh ti in... hi Sermon cakuat chung hin nan kut kan tlaih hna.

Christmas Song



Note:: 2010 X'mas ah Biaknak-Hmurka Blogspot ah an tarmi chung in lakmi a si.

Kanpetlet Ah Vailam Tung An Serhsat

Miphun hawidawt vialte hna hi vailamtah tung kong hi midang zong nih an rak thlah cang ko lai na in,a hmun i a va kalmi hnanih hmanthlak le a sining tete fiangte i an va checkhlat tikah lungfahnak tampi a um cu tikah a thar in kan rak thlahthan, hi vailamtah tung a phuntu hi, Delhi khua Lai Christian Church nih an thlahmi Missionnary Rev. Chan Hmung le a hawile nih an phunmi a si. Hi a tanglei hmanthlak an phunnak hmun hi Kyin Dwe khua Mungchawng tiva ral Dai Chin miphun ram lei i an phun mi a si. Hi Vailamtah tung hi an phur hnu ah zinaan an toih i mei in an duah/khangh. Mah a hrawktu le a khangtu hna hi, CHIN PUNG miphun an si.

A tanglei vailamtah tung hi Chinpung miphun Kyin Dwe khua lei i an phunmi a si. An hrawhning cang khuami hna nih ankan chimh tikah khuaruah a tam duhngai ko tiah a hmun i a va kalmi Pu Bawi Thiang le Pu Tial Peng nih an chim. A tanglei hmanthlak ah hin a fiang ngai ko. Khrihfa biaknak le Pathian serhsatnak langhternak ah Vailamtah tungah NU Chiatha zong zohchia ngai in an suai chih.

Khrihfa biaknak le Pathian an nehsawhnak, serhsatnak an langhtermi ruangah hin, Dai Miphun khrihfa mi hna cu an thin a hung ngaingai. An karlak ah thisen luanh tianghmanh duhnak lungthin an ngei ve. Dai miphun Khrihfa minung 800 hrawng tonnak an ngei hna. Mah bantuk lio caan i daite in kan um ko ahcun an kan nehsawhnak le an kan serhsatnak hi a thang chinchin lai i Khrihfa kan Ci an kan hmih ko lai caah, kanthih le Pathian ca'h tiin minung 80 an i thim i Kyin Dwe khua Police Station (Sakhan) ah an va luhhnawh hna. Mah bantuk i kan biaknak le kan Pathian a kan serhsat piaktu (Tazakhan) hi kan kut i na kan pek lo ahcun, Kyin Dwe khua hi kan khangh dih lai tiah, an va ti hna. Cu tikah Police Sakhan Hmupa cu an hmaiah khukbilh in a tap i nan duh ahcun ka hnu, ka hmai nan duhnak paoh ah nan ka kah khawh tiah a ti hna.

Hi bantuk buainak thawngpang hi, Kanpetlet Township Baptist Assiaciation (KTBA) nih an theih tikah Khrihfa le Budhist karlak lawng siloin Miphun ning in buainak a chuak sual lai tiah, tlang an va tlak hna i, hi bantuk i kan biaknak he pehtlai in Phu kan hlam ahcun kan biaknak kalh a si caah Ca tu kan tial lai i acozah nih tlang kan tlak ko seh tiah an ti hna. Dai miphun zongnih cun a tha ko tiah an thinlinhnak cu an thumh than i, Thisen chuahlote tu in minung 800 nih min an thut leng ah Chin Vuanci minung 12 lak ah minung 8 nih minthut chih in Report ca Tamada Theinsein sinah an kuat.

Hi bantuk i buainak le harsatnak an tonmi hi Pathian zalongte in an biak khawh nak ah a can khawh nakhnga thlacamnak in bawm cio hna usih.

Lungthiangte in,

Kap Mawng

New Delhi - India


Source:: YCCF-International

BETHLEHEM

6/. Bethlehem Tukhal

Bethlehem tukhal sinah “vanmi nih Bia a chim dih in Vancung ralkap bu nganpi cu vanmi sinah an rung lang I Pathian kha hla in an thangthat. Asangbik van ah khin Pathian cu Sunparnak hmu ko she. Cun a dawtmi hna umnak vulei ah hin remnak um ko she”.(Luke. 2:11-14). Tukhal pawl minpu in kan bia ah kan luh hlan ah Ziah Pathian nih vulei a dawt i remnak a lenter?. Aho dah a dawt?. Aho le a ho kar lakah? Tlawm te vun pial ta usih.

Eden ah khan Pathian cu THA LAWNG asi. Amah ah “Atha le thalo” nuncawh/50/50 aum ve lo. “ATHA lawng” Nun; Bawipa nih Adam leitlak kha nunnak thaw apek hnu ah Eden i a sermi dum ah a chiah. Amah cu TIVA(Thlarau) in a sinah a va luang. NUNNAK THING (KRIH), nunnak rawl(Vitamin tling) a ei I a nung.

Cu kaah cun Adam + Evi le Bawipa kar ah dangtu a um lo. Atha le thalo hngalhnak thingkung kha an hmuh ko nain ei zoh in an zoh lo. An thinlung a thlu kho lo. Thihnak thingkung asi nain va ei lo ahcun thihnak asi lo. Amah belte Evi le Adam nih thei an ei hlan ah sualnak/sualter/ tluk tertu/hlengtu a um cang.

Amah duhthimnak in Setan nih van ah Pathian a doh I ngeihthiam tilo ding in Pathian nih a thawl. Cu hnu ah bia in Evi thinlung a thluk. Thinlung atluk hnu ahcun pumsa zong a dir kho ve tilo. Cuti cun thlarau zong an tlukpi I setan nunzia(titsa thinlung) nih cawlcang kho lo in a temton. Evi le Adam ah Pathian thlaru pehtleihnak chok/acat I amah Setan nun a peh. Hybrid a tuah. Pathian nih a chimh bantuk tein Evi le Adam cu Pathian Thlarau he pehtleihnak ah an thi. Sehtan muisam(nuncawh) ah an nung. Pathian thinlung ahcun mithi an si.

Cu rualrual in Setan cu minung thinlung ah a thu I a uk. Cucu Titsa thinlung hi asi. Setan cu “THALO” Amah ah um hmanh selaw, THA(THATNAK) a ngei ve. Minung zong thluachuah a pek luaimai ve ko hna. Asi nain cu thatnak cu Pathian nih a pom tilo hnu ahcun “Misual, Mithi, Lainawng, Rul, Mithi, Pathian Ral, Zeihmanh lo, Damlo, Thianglo asi. Cucu kan sining a hung si ve. Hi nun hi Pathian zong nih tompi zong a duh lo. A ngaithiam fawn lo. Thah ding ati I Eden in a thawl bak ko. Cu nun cu pumsa in kan tlinh dih. Ngakchia pa, uico nih a she I a poison nih a thisen zungzam a hlenh dih i uico thinlung in a nungmi: Nu le pa awka, dawtnak a thei kho tilomi bantuk kan si. Setan nak in a thawng deuhmi power nih a kan chuah lo ahcun mah tein chuah khawhnak thazaang kan ngei tilo. Cawhnuk le Cooffee ti chung ah a cawh dih bantuk in Setan thinlung le kan nun cu a ciahpiah dih cang. Hlennak ruang ah minung cu Setan/ nuncawh ziaza he nung ko hmanh selaw kan chungah a chiahmi Amah nunnak(ci;thaw, thlarau) ruang ah dawt a bang kho lo. Kan tlakchiatnak ah Bawipa a zaw. Alung a fak.

Cu ruangah Kanmah duhning le ruahning in si loin AMAH DUHNING tein tlanhnak lam a ser I a kan Rem. Kan phut kan tawk ruangah si loin Dawtnak nih nih a kaltak khawh lomi Amah ruangah Amah duhning te in a kan remnak asi. Cucu Vanmi nih an vun remhmi kha asi. Cu Remnak cu minung le minung iremnak si loin Pathian le minung remnak asi. Pathian iremnak nih minung hawi he remnak a um.

Alung kan va ton ruang, kan thattuk ruang, kan fel ruang, dinfel ruang, fim ruang, rum ruang, thianhlim ruang, Amah kan zumh khawh ruangah Pathian cu kanmah he irem ding in arat asi lo. Mithi, mitlau, damlo, thianglo, miruak, (hell hnompung ah khangh ding; lak tlaklo le hlawm tlak lo tiang in kan chiat ruang tu ah, Micak, mitling, Mithiang, Krih nunnak thlarau tu kha kan tlinnak si ding in ara i kan chungah a nung. A dawtmi fapa neihchun nih a um hnawhmi minung cu Pathian nih mitling, mithiang ah a chiah. Cucu Pathian le minung kan iremning asi. Kan nih cu Tuu bantuk, tangka tlau bantuk kan si. Zeitin kan tlau; khoika in kan tlau; Khoika kan um zong kan hngal lo.

Pathian cu aral asimi vulei minung he Krih ah arem ruangah a thinlung a dam I aa lawm. Bawipa lomhnak ah van khuapi aa lawm. Cu ruangah vanralkap bu nih cu teinak lomhnak hla cu Pathian nih Thlarau in a dinhmi a Krihfa bu/Zumtu a zoh khenhtu, Amah ai-awh ah a chiahmi Tukhal(hruaitu) hna sinah an phuan hmasa nak asi. Khaltu a ngeilomi tuu nih zeitin dah tirawl duhdim a hmuh khawh lai. Cu tukhal nih cun ramhring, ti rawl tha a umnak a hngalh loah zeitin dah tuu khalh khawh hna lai. Bethlehem Tukhal sinah vanmi an lang hmasa. Tukhal sinah chan le ruang nei tein an lang. Sualnak chung in thlarau le pumsa khamhnak rian asi.

Bethlehem, Tukhal David cu, ramtang (vulei aw thawng a deihnak) ah a hruutmi Tuu(minung >tuu kong kan chim tikah na lung a tliang te lai) tlot-tlau lo te in a khalh khawhnak dingah Bawipa nih Amah thawnnak hmang in Cakei, chandeih, vom thahning a cawn piak. Chaikuk le tiva lungtekep hmangin a ral nganh bak loin thah ning a cawn piak I training a pek cikcek hnu ah Isarael mipi(khaltu) uktu ah alak. A uu le cheukhat cu khuapi chungah Sawl siangpahrang ralkap an si I, ral an tei can ah ngaknu dawhdawh hna le mipi nih lamkhuang, tingtang, hlasung, le parthi he an don hna I sunparnak pek an si lio ah anih cu, mihrut, rimchia, hlapi a hmu kho lomi tuu he, Palestine ramking, lukhengkak in ni a linhnak hmun ah, a zal chungah chunchaw fun, hranthawl(tidur), a neihchun hriamnam thabik chaikuk, tiva lung, saphaw keden, le a kut ah thiangthunh tiin a tuu hna he kommi pa asi. Khuapi chungah music thawng a thei bal ve lo. Ngaknu dawhdawh hna kutnem a tlai bal ve lo. Tikhing thereng onh thawng, vate hram thawng le thingkung rampar sin in a hmuhmi Bawipa dawhnak tu kha a hawitha bik, a tingtang l e zaihla sung an si. Chandeih, cakei, vom, cenghngia, le mifir lakah a tlawng. Sawl ralkap bantuk in hriamnam le darphaw a ngei ve lo.

Cu bantuk Bethlehem ngachiapa cu (Immanuel) Pathian nih a va komh I bang loin a sinah a um hnawh cu awh. Vulei ah hin Siangpahrang nih a va kal hnawh I bang loin a um hnawhmi michia na hmu bal ve hna maw?. Cu bantuk zeihmanh lo asimi minung chungah Bawipa a um tikah khuaruahhar a sinak a langh khun. A um lomi chung thil lianngan aumter tawn. A kan tlanhnak zong hi tihin asi. Minung sinak inpawm le co zong a har reng.

Jesu chuah lio i Bethlemhem tukhal hna i a khalhmi tu hna kha, Temple ah sual thawinak ding: midang nunnak ai-awh ah thah dingmi tuu a khaltu an si ti asi. Cu caah kha tukhal hna kha sual raithawinak caah a thaumi le dotla siding tukhaltu an si tinak asi. Cu Tuu hna I an chung thawnnak thahrul thau(thau hi kan thawnnak le siksa kan tuar khawhnak asi) kha maicam cungah an khangh. Thau a ziamral lio ah meisa in cu cunglei ah Awipa caah rimthaw bik si ding in an an kai. Na chung thawnnak thau (titsa thinlung thawnnak) cu Bawipa nih maicam ah Amah nunnak thlarau mei alh in ziamral viar in a khang bal ve cang maw?. Tukhal nun cu, nun tlawm, chuan ding ngei lo nun, an thilpuan le takpum cu tuu rimchia he aa zi. Thlen le daw he tuu rimchia he, an nilak hmai ut le hmaikang he: Cu hna sinah cun Vancungmi nih lunglomhnak van hla an remh hawi. Cu hna nih cun Jesu thawngtha an theih hmasa, an hmu hmasa i an biak hmasa. Bawipa lam, a theory le thiltuahmi hi Tinchia(Math) bantuk asi.

Tukhal le tuu kong hi asau lak. Kan peh vima ……Lai

X’mas lomhnak nan cungah um ko she

Sui Chin

Ottawa



Source::YCCF-International

KAN CAAH A CHUAK

Baibal Isaiah 9:6 ' Kan caah ngakchia pakhat a chuak. Fapa pakhat pek kan si. Amah cu Khuaruahhar Fimchimtu, A Thawngmi Pathian, zungzal Hmunmi Pa, Daihnak Bawi ti a si lai.'

I. Kan caah a chuak
Kan caah timi bia hi a sunglawi tukmi a si. Jesuh Khrih a sunlawinak cu kan ca i a chuah caah hin a si. Zeitluk hmanh in thil ti khawhnak ngei sehlaw kan caah a si lo ah cun a chuahnak cu sullam ngei lo a si ko hnga. Bawi a sinak, Fimchimtu, a thawngmi, a hmunmi le daihnak bawi a sinak vialte hi kan caah a si. Bawipa min thangtha ko seh. "Kan " timi nih hin mirum, milian he sifak he a kan huap dih. Kan dih lak caah Jesuh Khrih cu a chuak.

II. Fapa pakhat pek kan si
Pathian nih a kan pekmi Fa hi fa tampi a ngeihmi lakah pakhatte a kan pekmi a si lo. Fa pakhatte lawng a ngeihmi a si. Na fapa kha Minta ဂ်ြန္စံ in kan in thlen lai i ကင္းေကာင္ (ဟာသမင္းသား) kan in chap lai, tiah in ti hna sehlaw zeitluk mui chiate, pa thlaidorte, pa hnakruh tialte, pa lu tum, pa hngawngthia, pa tawk zu le pa ngal hreu te a si hmanh ah na siang bal lai lo. Pathian nih cun thlen hmanh si loin a lak tein a ngeihchunmi a fapa kha a kan pek. Pathian dawtnak a thuhsan zia ruat than u sih. Cu Fapa cu kan i lak ah cun a kan uktu, fim a kan chimtu, a kan thawntertu, kan caah zungzal in a kan umpitu le daihnak a kan petu a si lai. Lak le lak lo cu kanmah nawl a si. Kan caah pek si hmanhsehlaw kan i lak lo ahcun kanmah ta a si kho lo.

III. Kan uktu bawi a si lai.
Uktu hi an biapi ngaingai. Vawlei tuanbia kan zoh tikah uktu thalo hna ruangah thisen tampi a luang; mitthli tampi a tla. Rawhralhnak tampi a chuak. Thanchonak lam a pit. Buaibainak le hnahnawhnak in a khat. Kan ram zong ah kan hraamnak a sau cang. Uktu tha uknak ram le miphun chung ah cun daihnak le lawmhnak a um. A lamkip in an thangcho.
Khua le ram sining nih uktu muisam le nunning a langhter. Kanmah cio zong hi kan nunning nih a kan uktu muisam a langhter ve. Tangka hmuhnak lawng a ruatmi cu tangka nih a uk tinak a si. Kan pumsa duhnak le vawlei thilri chawva hi Jesuh Khrihnak in a kan uktu ah kan i ser deuh tawn. Isik velh le lu khuai-hnachah tikah Pathian, zeitindah khua kan ruah lai? tiin Jesuh sawmnak in biachim holhrel kho le mi thawngtha kan i sawm deuh tawn hna. Anmah cu kan i ukter tik hna ah bia fakfak i hlinhnak, thin i linhter chinnak le liampalternak te hna a chuahpi.
Uktu vialte lak ah uktu tha bik cu Kan Bawipa Jesuh Khrih hi a si. Hawidawt, atutan a chuah camtuak ah uktu ah i lak hmanh u sih, hnangamnak kan hmu ko lai.

IV. Khuaruahhar Fimchimtu
Vawleicung ram a uktu vialte hna nih hin fimchimtu asiloah ruahnak cheutu an ngei cio hna. Fimchimtu le ruahnak cheutu tha a ngeimi hna cu an nunnak ah an tonmi thil kha a ton zia le a phi chuah zia an thiam.
Cu bantukin ruahnak cheutu le fimchimtu a ngeimi hna hmanh khi a caan ah cun an palh caan le lam an tlau caan a um pah theu ve. Zeicahtiah minung fimnak cu a tlamtlinglomi fimnak a si. Jesuh Khrih cu Pathian fimnak le hngalhnak a thupmi hunnak tawh a si, tiah Cathiang nih a kan cawnpiak. Sertu nih fim a kan chimh tikah sermi ah i can in fim a kan chimhnak hi khuaruahhar fimchimtu a sinak pakhat a si ve.
Vancung in vawlei ah, sertu in sermi ah a rat le aa can duh i fim a kan chimhnak ning(method) hi khuaruahhar fimchimhnak cu a si hrimhrim ko. Ram tha,ram thumnak a phanmi nih Laitlang lei khuate ah rak kir than cu a fawi ti lai lo, tiah ka ruah. Zeicatiah a chiat/that le a nuamh le nuamh lo, a fawi/har aa dang tuk cang lai. Pathian tu nih cun van kaltak in caw inn ah a chuak.
Hnap, voih le ek ,fihnungmi thildang a phunphun umlonak in cu vialte a tlinnak vawlei ah a rat le cu fihnung vialte pakhat hmanh a ngei lomi nih cu vialte a ngeimi minung ah a rak cannak in fim a kan chimhnak cu thluak phanh lomi khuaruahhar thil a si. Rungrul le tholung ah i can cu um ko rih seh, Africa minak pawl i ican hmanh khi kan ruat kho lai lo. Ui le vok ah i can hoi hna cu kan ngamh bak lai lo. Pathian dirhmun le minung dirhmun cu minung le ek nak hmanh in kan i dang deuh rih lai. Christmas hnu cun minung si loin Fapa Jesuh Khrih tu hi fim a kan chimtu ah i lak cang hna u sih. Minung fim chimhnak cu ping a su kho. Leirawi zong a hmang kho.

V.. A Thawngmi Pathian
Fapa Jesuh Khrih cu thihnak a teitu, pum he thlarau he a that khotu, vawlei hriamnam loin teinak a la khotu , a um lomi chungin zeizongte a umter khotu thawnnak a ngeimi Pathian a si. Thih tiang in inkhawhnak thawnnak a ngei. Ngaihthiam khawhnak thawnnak a ngei. Sibawi vialte lak ah sibawi, teitu vialte lak ah teitu, thawnnak vialte cung thawnnak Pathian a si. Kan tonmi thil vialte cungah teinak thawnnak thazang a kan pe khotu cu kan Bawipa Jesuh Khrih lawng a si. Chunglei he lenglei he hmuhkhawhnak thawnnak a ngei. Tuah na duhmi kha a hnatlakmi a si pauh ah cun tlolh loin an tuahter khotu thawnnak cu Jesuh Khrih sin lawngin na hmuh khawh lai.

VI. Zungzal Hmunmi Pa
Zeizong vialte hi no nakin tarnak ah, thar nakin hlunhnak ah,thatnak in rawhnak ah, nunnak in thihnak ah an kal i a hmunmi an um lo. Minung le minung ka ni dawtnak le pakhat le pakhat kar ah kan ngeihmi zumhawktlak sinak hna zong khi hmun loin an ziam tawn. Pa le fa kar, nu le fa kar, ule nau kar, kawi le dua kar le maw le fa kar lak i kan ngeihmi dawtnak le tlaihchannak hna hmanh khi an hmun kho tawn lo. Kan i hlawnh i kan i chep tawn hna.
Sihmanhsehlaw kan caah a chuakmi Fapa Jesuh Khrih i kan cungah a ngeihmi a dawtnak, zawnruahnak le zumh awktlak a sinak cu zungzal in a hmun.Abraham chan i zumhawktlak a sinak cu Khrihfa hmasa hna chan zong ah a dong lo i atu in hmailei zong ah dong loin a hmun zungzal ko lai. Van le vawlei rawk hmanhsehlaw ka bia cu a hmun lai, tiah a kan ti.
Vawleicung mifim le thil ti khomi hna cu zeitlukin thawng hna hmanhsehlaw uktu le bawi an si zungzal kho lo. Caan sin in an liam dih ko. Kannih kan Pathian tu cu a tar kho lomi, a rawk kho lomi, a thi kho lomi le zungzal in a nungmi Pathian a si. A bia ah a hmun, zumh awktlak a sinak ah a hmun, dawtnak a ngeihnak ah a hmun, zangfahnak a ngeihmi ah a hmun, a nunnak zong zungzal in a hmun i Pathian a sinak zong zungzal in a hmunmi Pathian a si. Cu Pathian cu kan caah a chuak i pek kan si.

VII.Daihnak Bawi
Nihin vawlei ah a mikip le a ramkip nih an duhmi le an kawl ciomi cu daihnak a si. I runvennak a that i himnak le daihnak a umnak ding caah tiah a phunphun in an i zuam. Hriamnam a thatha an i ser. Himnak le daihnak ding caah tiin hriamnam thatha an ser nain cucu hnangamlonak a chuahpi cemtu thil ah an cang. I kahnak le ithahnak ah an hman hna i kan nunnak hna a ngam ter lotu bik an si than. Rumnak le lianhnak in hnangamnak le daihnak kan kawl. Sihmanhsehlaw cu thil hna cu kan nunnak ah thinphannak a chuahtertu le mitkuh vuai tein a kan hngilhter lotu ah an cang lehlam. Daihnak an chuahpi kho lo.
Kan caah a chuakmi Jesuh Khrih lawng hi daihnak Bawi a si. Cucaah Daihnak a um lonak chungkhar, khua le ram le miphun cu kan nunnak le kan khua-ram ah Jesuh Khrih a um lo tinak a si. Daihnak Bawi loin daihnak a um kho lo tihi kan i fian hrimhrim a herh . Daihnak Bawi cu daihnak a duh i daihnak a sertu a si. Cu daihnak Bawi cu kan caah a chuak cang. A lak tein pek kan si.

Biafun: Dawtmi hawikom vialte, kan nunnak a hrawktu kunzazi, khaini le thil thalo dangdang hna hmanh tangka dih in kan cawk a si ah cun kan nunnak, dawtnak in a uktu ding, kan tlau nakhnga lo fim a kan chimtu ding, kan herhnak ah a kan bawm i thawnnak thazang a kan petu ding, kan caah dong loin a hmun dingmi le kan nunnak ah daihnak a kan petu dingmi ngakchia Jesuh Khrih chinchin hi cu lak tlolh hlah u sih. A man loin pekmi, kan caah a chuakmi ngakchia a si.



Pacung
Paletwa

__._,_.___

MI VIALTE CAAH THAWNGTHA

Baibal caang thim; Lk 2:1-38; Mtt 2:11

Biahmaisa

Vanrang tang hmun kip ah aa thekmi kan Lai miphun hawi dawt vialte, Vawlei nih a chuahpimi hnahnawhnak, buaibainak, harsatnak, zawtfahnak le thihlohnak ruangah lungrethei, mitthli tla le khuaci mui in a ummi nan um sual maw? Jesuh Khrih a ratnak cu mi vialte caah a si. Mi vialte caah thawngtha a si tihi Pathian bia a si. Cu thawngtha nih cun mi vialte sinah lunglawmhnak a tlunter lai. Vawlei thlichia le tilet lak in Jesuh Khrih a ratnak leiah na hmai hun mer law 'Mi vialte caah thawngtha' a sinak ka hun langhtermi Baibal caang thim chungin thazang thar hun la ve.

I. Khuate ah a chuak.(Vs 16)
Ram pakhatte lawng a ukmi Vawlei lei siangpahrang le bawi cu an ukmi ram chungah khuate taktak ah cun an kal, an tlawng bal theng lo. Zakhat lak ah pakhat te an kal phum hmanh ah an riak ngam lo,a laang in an kal. An kal caan hmanh ah khin bawi inn le mithawngtha inn ah an i thum i zaraan minung nih ton khawh le biak khawh an si lo.
Sihmanhsehlaw van le vawlei a uktu Pathian cu khuate, caw rawl einak kuang chungah aa thum. Hi nih hin Jesuh Khrih cu zaraan minung( mi sawhsawh te) sinah aa cawhmi, mi tampi ( ahopauh ) nih ton khawhnak ding lam a kawlmi Pathian a sinak a langhter. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak a pakhatnak.

II. Tukhal sinah phuan a si.(Vs 8-12)
Tukhal hi mi nih nautatmi le namnehmi, zeirellomi an si. Milu relnak zong ah telh an si lo, .Cucaah khua ah um loin ramlak i an riahnak hi a si, ti a si. Bethlehem ah hin nusal, pasal aa timi an um len ko lai. Sihmanhsehlaw biatak cu mi nih zeirel lomi tukhal hna sinah phuan a si i, cu biatak kong a phuang hmasabik mi minung cu minung cazin ah telhlomi tukhal hna an si.
Pawngkam nih zeirel lomi, khua le khrihfabu nih minung ah ruah set lomi thleimi (hlawtmi) kan um sual maw? Jesuh Khrih cu minung nih minung cazin ah telh lomi tukhal hna zong nih ton khawhmi Pathian a si. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak pahnihnak.
III. Simeon nih a pom (Vs 29-31)
Jesuh a pom taktakmi le thinlung le thlarau mit in a hmu taktakmi kan si maw? Tlangbawi Simeon nih Jerusalem biakinn chungah Jesuh cu a tang cungah a pom. " Miphun vialte zohchih in khamhnak ding na timhmi cu ka mit in ka hmuh cang,"tiah a ti. Jesuh cu khuapi ah a ummi tlangbawi zong nih ton khawhmi a si. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak pathumnak.
IV. Kum 84 a si cangmi tarnu (Anna) zong nih ngakchiapa kong a chim.(Vs 37)
Simeon nih ngakchiapa a pom lio ah hin Anna zong a um ve. Bawipa a tanh i biakinn a kaltak lomi tarnu zong hi Jesuh Khrih nih aa hmuhter. Tarnu nih Pathian a thangthat i ngakchiapa kong cu midang sinah a chim ve. Jesuh Khrih cu tar nuhmei zong nih ton khawhmi le a thawngtha chimtu ah a thi deng cangmi tar zong a hmang duhmi Pathian a si. Cucu 'mi vialte caah thawngtha ' a sinak a palinak.

V. Satil zong nih an hmuh.(Vs 9-14)
Caw inn ah a chuah caah caw zong nih an hmuh ve theo lai timi ruahchannak in a si. Jesuh Khrih a chuahnak hmanthlak zeimaw ah cun caw zonmg an suai chih theu hna. Sermi thildang a sia a herh lomi Pathian sisehlaw mi vialte caah thawngtha a si kho hnga lo. Zeicahtiah minung cu serrmi thildang tel loin kanmah lawng in a nung khomi kan si lo. Cucaah Jesuh Khrih cu sermi thildang zong a sia a herhmi Pathian a sinak hi 'mi vialte caah trhawngtha a sinak' a panganak.

VI. Nichuah lei mifim zong nih an biak (Matt. 2: 11)
Vawlei fimnak in a khatmi, mirum, milian zong nih ton khawhmi Pathian a si. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak a paruknak.

VII. Vanmi zong nih an thangthat (Lk 2;9-14)
Khrih chuahnak cu vawleimi ca lawngah si loin vanmi ca zong ah thawngtha a si. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak a pasarihnak.

Biafunnak:
Minung nih fa kan ngeih tikah le kan i lawmhnak thlacamnak kan tuah tikah mah chungkhat, rualchan-cingla le mithawngtha, thil ti kho deuh kha siaherh in kan sawm tawn hna. Jesuh Khrih cu cuticun a si lo. Vanmi he, vawleimi he, mirum he, mifim he, tar hna he, cawnpiaktu saya hna he, namnehmi minung hna le satil tiangin siaherhnak a ngeimi a si. Duhdanhnak le thleidannak ngei loin a kan siaherhtu a si. Cucu mi vialte caah thawngtha a sinak cu a si.
Matthai thawngtha cu Judahmi caah tialmi a si bantuk in catialtu nih Jesuh Khrih a chuahkehnak a zawt tikah Abraham in a donghter (Mtt 1:1-16). Cu nih cun Jesuh cu Judahmi chungin a chuakmi le Judahmi Pathian a si, timi lungput a langhter. Judahmi nih Pathian cu anmah Pathian le anmah ca lawngin an rak i ruah caan kha a rak um taktak.
Luke thawngtha cu Gentailmi caah tial a si bantuk in catialtu nih Jesuh chuahnak a zawt ve tikah Adam cu Pathian fapa a si, tiah a ti(Lk 3:23-38). Jesuh cu Adam hrinsor a si, Adam chungin a chuak i Adam cu mi vialte pa le Pathian fapa a si tinak a si. Cucaah Jeusuh Khrih cu mi vialte caah Pathian nih a kan pekmi Pathian Fapa a si, tinak a si i cucu "MI VIALTE CAAH THAWNGTHA " a sinak a muru cu a si.




Pacung
Paletwa

Hillary Clinton Kawlram Tlawmnak

Hillary cu ramhun U Thein Sein he Naypyidawt ramhun innpi ah ton biaruahnak an ngei. An i tonnak thutdan le cabuai zoh ah Siangpahrang thutnak bang, suihang hutmii lawng te. Than Shwe hi Siangpahrang can a duh an ti hi si dawh ngai a si rua. Nyepyidaw khua a serning, siangpahrang bantuk in inn le lo cabuai le thutdan a hunning zoh ah a lungtli in siangpahrang si cu a duh taktak ko lai ti a lang, asinain zeiruang bik ah dah puanzar hnulei ah a dup ziar kun? timi cu amah lawng nih a theih dawh a si.

Thein Sein he an ton lio ah chakum Korea he a thli tein nuclear ser nan i timh ding a si lo, IAEA phung ning te in nan zulh a herh tiah Clinton nih a chim. Thein Sein nih kawlram ah thlennak taktak tuah kan i tim ko tiah a leh ve.

Thlen duh lo lei ah a ttang tiah ruahmi Amyotha Hlutdaw Chairman U Khin Aung Myint he an i tong, sanction kong le thlennak kong, parlianment nih upadi an sermi kong te hna an i ruah. Ramrian ttuan ruangah thongthla mi vialte nan chuah hna ahcun sanction zong hmuamsam tete in kan bauh ve lai an ti. Ralkap uknak ah kan kir ti lai lo tiah U Khin Aung Myint nih amahkhan a si ko tiah a chim chih.

Pyitu Hluatdaw Chairman Tura Shwe Man he tonnak an ngei ve i, Tura Shwe Man nih ram rian tuan ruangah thongtlami kan chuah ko hna lai. Tlangcung mi hna he zong daihnak kan ser lai tiah Hillary Clinton sin ah a chim. Kan ram thanchonak caah a herhmi bikmi cu kan ram thil chuak ramdang ah kan kuat khawhnak dingah nan kan bawmh ve a hau, cun fimthiamnak (Education) ah biatak tein ttan nan kan laakpi a herh tiah a chim.

Shwetagone Pura a zoh, Hillary hi Sunday ah a chuakmi a si an ti i, Shwetapone pura i, taninganuai kil ah pangpar a chiah ve an ti.

Rangoon khua um US palai inn ah Hillary nih Aung San Suu Kyi cu zanriah dum a sawm i, anmah pahnih te lawng rawl an i hrawm. Sianginn kaiti an si an rak ti bal ka theih, an kum zong a tthirual si dawh a si. An pura le an mui zoh ka cim hna lo. Aung San Suu Kyi hi Kawlram ramhun siseh law, US rak tlawng sehlaw, US congress innpi ah khin biachim sawm hna sehlaw ti ka ruah ah keimah lawng hmanh ka lawm tuk cang.

Hillary nih Aung San Suu Kyi a zoh dan khi, a mithmai ah upatnak, zangfahnak le dawrtnak hmuh khawh a si.

Hlutdaw Kuzale minung 40 tluk nih Hillary cu an ton, NUP, NDF, USDP, RNDP, SNDP le party cheukhat an i tel, CNP le CPP tal an i tel ve hnga maw ka ti i, Laimi MP ka ngiat len hna na in an mui ka hmu kho lo. An i tel sual ahcun a hngalmi nih thawng kan thanh te u.

Amyotha Hluatdaw Kuzale pawl he an ti ton lio, Amyotha hluatdaw kuzale pawl hi Pyituh hlutdaw kuzale pawl nakin thlen a duh lomi an tam an ti i, bia an chiahmi cheukhat tete zongah pyituh hluatdaw he an ruahnak a dang theu. Aung San Suu Kyi nih cun mah bantuk ruahnak a danmi cu dah kaw democracy kan ti lengmang mi cu a si a ti.

Tuchun ah hin NLD party hruaitu hna le CRPP hruaitu cheukhat hna he tonnak an ngei lai. Aung San Suu Kyi inn ah zanriah dumtinak le thawngzamhnak zong an tuah lai.

Hmanthlak hmuh ve nan duh ahcun Yahoo mail i tuah u, gmail in cun hmanthlak nan hmu kho lai lo.

Careltu le hmanthlak zohtu nan dihlak cungah ka lawm.

Siaherhnak he,

Salai Lairamthang

(Sungsung pa)


Source:: yccf-international@yahoogroups.com