free web counter
greyhound runningHurricaneRunning Ostrich

Wednesday, June 30, 2010

KAWLRAM AH VUIRANG (WHITE ELEPHAN) AN TLAIH KAWH


29th June 2010
Kawlram nitlak lei Rakhain ramkulh, Maungdaw peng chung ah Vuirang a pi an tlaih khawhnak kong kawl ralkap thawngzamhca nih 29/6/2010 ah a langhter.
Hi vuirang hi Maungdaw pengchung ramlak Vui 5 rual in a len timi hna lak ah aa tel ve mi a si i, khua chungmi hna theihternak thawng in kawlram forestry vui tlaitu hna nih 26/6/2010 zanlei suimillam 4:25pm ah an va thlaih khawhmi a si. Cu vuirangnu cu kum 38 hrawng a si i, a khan 7fts 4 inches a pum 10fts 11 inches a si ti si.
Cu vuirangnu cu Maungdaw peng Phawatt chaung khua phungki hmun chung ah an chiah chung i, nitlak ramthen uktu Gen.Taung Aye hrim nih a rak zoh i ni zan lawng ah a kir than ti si. Vuirangnu cu tlaih khawh a si cang nain, a fa a tang rih tiah NGO pakhat i manager pakhat nih Irrawady ah a chim.
Afa tu hi cu rang lo in a nak mi a si tiah khuachungmi hna nih an chim. Cu vuirangnu tlaihnak ding caah thlaruk an rau ti si. Vuirang tlaih awk ah Rakhaing ramkulh chung ah ralkap cozah nih, forestry, Nah-sah-kah, Palek, ralkap hna i fawnh in a luanciami thla ruk lio in si-man-king suai in an kawl cang ee tiah tanghra cachimtu nu nih a chim ti si.
Kawlram ralkap cozah nih hin Rakhaine ramkulh ah (kum 20/1/2000 vuirang a pa 1, 5/4/2002 ah a pi 1 le 2002 December ah anu pa 1) vuirang pathum an rak tlaih bal cang i, Prime Minister Gen. Khin Nyunt, tu liofang innthawng chung i hrenhkhumh a si mi nih, Rangon, Insein peng i Min Dham -ma hill timi ah hmun a rak tuahpiak i, cu ah hi vuirang hna hi chiah an si. Cu vuirang 3 a pa 1 (kum 18) le a nu 2(kum 32 veve) an rak lak tum puai tuahnak ah Khin Nyunt nih caan a tlaih.

Tu ah cun Gen.Khin Nyunt chan i an tlaihmi vuirang pathum hna cu tu lio nawl ngeitu hna nih, zeiah an rel ti hna lo i, mipi zohtu zong an tlawm cang tiah forestry ministry vuirang zohkhenhtu bu he aa naihhniammi hna nih an chim ti si.
Vuirang hi Kawlram, Thailand le Lao ram hna ah cu hlan kum zatel lio in thluachuah conak, sunparnak huham phortu tiah zumh a si i, an siangpahrang hna nih an rak zuat i, an bawi sunparnak le lianngannak langhtertu pakhat ah an rak hmang.
Hlan lio kum zabu 16th nak ah Thailand (Siam former) ram le Kawlram hna nih vuirang 4 ngeitu si cuhnak ah ral an rak tho bal ti si.
A sinain hlan lio siangpahrang hna nih vuirang hi thluachuahnak phortu tiah an ti ning cu, mah nih va kawl in, tlaih si lo in, amah tein a ra chuakmi kha thluachuahnak phortu tiah an timi cu a si, nain cu lio Kawl ralkap hna nih cun sunpar lianngannak in a khatmi siangpahrang sunglawi taktak kan si ti langhter duhnak caah anmah nih ralkap, palek, forstry le Nah-sah-kah hna khuachungmi hna hmang in project suai in an kawl ai !!! ti si.
Ref: Hein Mahn Pyae(william)' Blog (42) on June 29,2010
Chinworld.info
Irrawady


Salai Thawng Tin Uk
Malaysia

Sunday, June 27, 2010

ထန္းေပါက္ကုန္းရြာမွ ေမာင္ဗလႀကီး

Vawlei cung khan niambik si kho dawh a si mi Maung Ba Lah Kyi i, thawng fianhternak cu, June 22 ni ah, Karaweih ah tuah a si ti theih asi. Cu khan niambik si kho dawh pa cu, Kawlram laifang Chauh Pan Taung peng, Thanpaohkung khua ah a chaukmi si ti theih si. Kum 11 a si cang nain, a khansan hi zung 25"( lehmah 25) lawng a si ti si.Greenic sanching ah luh khawh awk in zuam lio a si ti theih a














Salai Thawng Tin Uk

Mifim Bia

Nunzia tthatnak hmanh hi midawh
cungah a lang khun. (Virgil)
Thinhunnak cu hruhnak in aa thawk i
ngaichihnak in a dong.(Pythagorous)
Ca na rel lo ahcun zeitik hmanhah na
fim kho lai lo. (Homer)
Fale cu nule sining bantuk in an si ve.
(Walter Savage Landor)
Dawtnak lungthin cu a no zungzal.
(Greek Proverb)
Amah le amah nawl a pe kho lomi cu
miluat a si lo. (Pythagoras)
Zuu kong sermon vialte lakah zuuri
hmuh hi sermon tha bik a si.
(Judge Coleridge)

Ref::SEC Malaysia

Saturday, June 26, 2010

Lai Lam Hna Nan Zoh Huam Ah Cun

Laimi cu Miphun tling pakhat ka si nak ah holh le ca lam le khuang phun tling tampi kan ngei.Cu ah cun Lam ah hin Phun tampi a um.Cu chung ah cun tlawmpal tein ka rak tar i rak zoh cio te uh law.




***Van B Lian****

Thursday, June 24, 2010

ေရေဘးဒဏ္ခံ ရခိုင္ေဒသ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေန

Thursday, June 24, 2010

ရခိုင္ ျပည္နယ္တြင္ လူ ၆၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည့္ မိုးသည္းထန္စြာ ႐ြာသြန္း၍ ေျမၿပိဳျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ လူေပါင္း ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ ေပ်ာက္ဆံုးကာ အိမ္ေျခ အေဆာက္အအုံ သိန္းခ်ီ ပ်က္စီးသြားသည့္ အတြက္ ကယ္ဆယ္ေရး အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။


ခန္႔မွန္းေျခ မိသားစုေပါင္း ၂၇၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးမဲ့ အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားၿပီး ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းမ်ား အကူအညီ လိုအပ္ေန သည္ဟု ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ထုတ္ျပန္ ေျပာ ၾကားသည္။“အိမ္ေတြေတာင္ေစာင္း နဲ႔ ေတာင္ေျခ ေတြမွာ ေဆာက္လုပ္ ထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မ်ားေသာ အားျဖင္ လူေတြ ေသၾကတာ မ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ အိမ္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကလည္း ရႊံ႕နံရံေတြ၊ ၀ါးေတြ၊ အမိုးေတြက သက္ကယ္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားၾက တာ”ဟု ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ (UNDP) မွ ဒုတိယ ကိုယ္စားလွယ္ Sanaka Samarasinha က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
ဇြန္လ ၁၃ ရက္ မွ ၁၅ ရက္အတြင္း မင္းျပား၊ ပုဏၰားကြ်န္း၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္းေတာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား အပါ အ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ မိုးသည္းထန္စြာ ႐ြာသြန္းၿပီး ေလျပင္း တိုက္ခတ္ကာ ေျမၿပိဳမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔အထိ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ လူအေသ အေပ်ာက္ ၆၃ ဦးရွိၿပီး ထို႔ထက္ ပိုမို မ်ားျပားလာဖြယ္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ အိုးအိမ္ႏွင့္ အေဆာက္အအုံ ၅ သိန္းေက်ာ္ ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး လူဦးေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း Japan International Cooperation Agency (JICA) အဖြဲ႔က ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
စင္ကာပူရွိ JICA ေထာက္ပ့ံေရး ဌာနက ေရေဘး ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ယာယီတဲမ်ား အပါအ၀င္ ေရသန္႔စင္စက္၊ ေရတိုင္ကီမ်ား ႏွင့္ မီးစက္မ်ားကုိ ေပးပို႔ေၾကာင္း သိရသည္။
ထို႔အျပင္ ဂ်ပန္အစိုးရကလည္း ေရေဘး ဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီရန္ ဂ်ပန္ ယန္းေငြ တသန္း ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ဟု ဆို သည္။
ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား ဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးႏွင့္ တျခားေသာ ႏိုင္ငံတကာ ေထာက္ပံ့ေရး အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားသည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ပူးတြဲ၍ ေရေဘး ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ကူညီေနသည္ဟု အဆိုပါ႐ံုးမွ တာ၀န္ခံ တဦးက ေျပာသည္။
ေရက်သြားၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း အဆိုးရြားဆံုး ဒဏ္ခံခဲ့ရသည့္ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေရေဘး ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ ျပန္လည္ အေျခခ်ရန္ စိုးရိမ္ရေသာ အေျခအေနတြင္ ရွိေသးေၾကာင္း Sanaka Samarasinha က ေျပာသည္။
“ေရႀကီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ အိမ္ထဲကို ရႊံ႕ေတြ၀င္တယ္။ အိမ္ရဲ႕ ၾကမ္းျပင္ေတြဟာ ေနထုိင္လို႔ မရေအာင္ ရႊံ႕ေတြနဲ႔ ျပည့္သိပ္ေနၿပီ။ အဲဒီ ကိစၥကုိ ေျဖရွင္းဖို႔ အဖြဲ႔အစည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စဥ္စားေနၾကတယ္”ဟု Sanaka Samarasinha က ေျပာဆိုသည္။
ေရႀကီးမႈႏွင့္ ေျမၿပိဳမ်ားေၾကာင့္ တံတားမ်ား၊ လမ္းမ်ားသာမက ေျခက်င္လူသြားလမ္းမ်ားပါ ပ်က္စီးကုန္ၿပီး ကူညီကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ႔မ်ားမွာ ေရေဘး ဒုကၡသည္မ်ားထံ ေရာက္ရွိရန္ ခက္ခဲေနေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္းေတာၾကား လမ္းမႀကီးကို အစိုးရက ျပင္ဆင္ေနသည္ဟု သတင္းရရွိသည္။ ဘူးသီးေတာင္တြင္ စာသင္ေက်ာင္း ၄၀ မွာလည္း ေရေဘးေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားသည္။
ေရႀကီးသည့္ ကာလ အတြင္း အစာေရစာ ျပတ္လပ္ကုန္သျဖင့္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာ အစီအစဥ္ (WFP) က ေရေဘးဒုကၡသည္ မ်ားကို ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား၊ ပဲ အစရွိသည့္ အစားအေသာက္မ်ား ျဖန္႔ေဝေပးလွ်က္ရွိသည္။ WFP က စားနပ္ရိကၡာ တန္ခ်ိန္ ၁၀၇၉ တန္ကို ေရေဘးဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ားထံ ျဖန္႔ေဝ သြားရန္ စီစဥ္ထားၿပီး လတ္တေလာတြင္ စားနပ္ရိကၡာ တန္ခ်ိန္ ၄၀၀ ကို ျဖန္႔ေဝၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယင္း ေဒသသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ေသာ ဆီြဒင္အစိုးရ၏ ႏုိင္ငံေရး အတိုင္ပင္ခံ Liselott Agerlid ဆိုသူ အမ်ဳိးသမီးက အိမ္ အမ်ား အျပားမွာ ရႊံ႕ႏွင့္ ေျမႀကီးေအာက္တြင္ ေရာက္ရွိသြားေၾကာင္း၊ မိသားစုမ်ား အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ေသေနသည္ကို ေတြ႔ခဲ့ရၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ လူမ်ား ထြက္ေျပးေနၾကသည္ကုိ ေတြ႔ခဲ့ရေၾကာင္း ေျပာသည္။
“ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ လူေတြ အိုးအိမ္ေတြကို စြန္႔ပစ္သြားခဲ့ၾကရတယ္။ ေရတြင္း ေရကန္ေတြက ရႊံ႕ေတြ အနည္ေတြနဲ႔ ျပည့္ေနၿပီး ေတာ့ စပါးေတြလည္း ပ်က္စီးကုန္တယ္”ဟု Liselott Agerlid က ေျပာျပသည္။
ေရတြင္းေရကန္မ်ားကုိ သန္႔ရွင္းေပးရန္ႏွင့္ လယ္သမားမ်ား ဆံုးရႈံးသြားေသာ မ်ဳိးစပါးမ်ားကုိ ျပန္လည္ ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ရန္ ကုလသမဂၢမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက အေလးေပး ေျပာၾကားထားသည္။
“ေရွ႕လာမယ့္ သတင္းပတ္ ၃-၄ ပတ္ အတြင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ လယ္သမားေတြကို မ်ဳိးစပါးေတြ ျပန္လည္ မေပးႏုိင္ဘူး ဆိုရင္ ဒီရာသီမွာ လယ္သမားေတြ ဘာမွ စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ကုလသမဂၢ တာဝန္ရွိသူတဦးက ဆိုသည္။

Ref:: irrawaddy

Lai Lam Tlawmpal In

Mah hi 1999 kum Phaizawng khua Kum 600 tlinnak Jubilee an tuah lio i Lailam cheukhat pawl an si a huammi nih rak zoh chung te uh a hnu ah tam deuh tling deuh in Khuangcawi lio tbk hna zong ka rak tar tthan te lai.Kan theih cia btkin 1999 Kum hrawng ah cun Kawlram ah DVD hna hmang lo in VCR kan hman deuh caah VCR in DVD ah mah Video hi ka rak thlen tik ah Quality a rawk tuk cang i zoh a dawt tuk ti lem lai lo.

Wednesday, June 23, 2010

ELECTION COMMISSION NIH NAWLBIATAR A CHUAH

2010 June 23Kawlram Bupi i, election commission (EC) nih nawlbiathar chuah in, political party pawl cu party pumhkhawmhnak le biachimnak an tuah ding a si ah cun, election commission ah nawl a hal hmasa hrim2 a hau tiah 23.6.2010 chuak ralkap cozah thawngzamhca ah an langhter.
Election commission nih cun, kan hnu June 21, nawlchuah No.2/2010 he an chuahmi ah, Paty pawl nih cun an biachimnak ding hmun, ni le thla, an thok ding tikcucan le an dih ding tikcucaan siseh, biachimtu ding hna min, hmat-pung-tin number le address pawl EC sinah an chim dih ta a herh tiah an chim.
Political party pawl i biachimnak an tuah ding tukmi ni tlinhlan ni 7 duh ah, anmah le umnak hmun i EC sinah, nawlhalnak ca an luh a herh. EC nih pumhnaknak biachimnak nawl sianhnak permit cu tukmi ni tlinhlan suimillam 48 duh ah a chuahpiak (loah) hnawhpiaknak bia a chimh khawh hna lai.
Cuhleiah, a herh a si ah cun phung le lam ning in, biachimnak nawl a pek cia mi hna cu, humhimnak ding ca, phung ding ca le remdaihnak ca ruat in remh than (loah) chuh than khawh a si tiah EC nawlchuahnak ah cun a langhter.
EC nawlchuah nih cun Party pumhkhawmhnak hmun lei panhin party thantar(flag) kengin i zulh luaimai (loah) au luaimai siseh, pumhkhawmhnak dih le biachim dih zawng i au luaimainak zong a kham.
Political Party pawl nih ralkap ralchanhnak cauk, catlap, ca phawtmi pawl chuah lo ding ah siseh, a cozah riantuantu hna cu acozah duh lo langhternak, ralchah phun in lamzawh ding sawmnak, biaknak lei le fimcawnnak lei cherchanh in political hlawknak tuah lo ding in an lung a tlin hrimhrim a herh tiah EC nawlchuah nih chim in, tukum Kawlramkomh Bupi thimnak cu free le fair tak in tuahchuak a si lai tiah a ti.
Election tuah ding ni thanh a um rih lo nain, ralkap cozah nih thimnak i tel tim party hlun le thar register tuahtu 42 lak ah Party 33 hna cu tukum thimnak i tel ding ah a sianh cang hna.Hi bantuk in Political i, register a tuah ciatu pawl cu, tu ah zung pawl hawng in, a cheu nih cun signboard hna zong an tar cang.
Hi lio ah US cozah nih cun, Kawlrambupi i thimnak an tuahtimhmi hi International i, fehter awk ah a chambau lai tiah an chim. US nih cun, tukum Kawlram Bupi thimnak tuah an timhmi cu free and fair a si lai lo caah International i lungtlinpinak a hmu lai lo tiah US State Department nih cun micro-blogging site a si mi Twitter ah an langhter.

Ref::chinworld.Info

Salai Thawng Tin Uk
Malaysia

United Nations Organization (UNO) Kong Tlawmpal

UNO timi cu ram tampi nih hruainak phunghram ttha tein tuahmi tangah dirhmi/ thawkmi bu a si. Vawleicung ummi fonhmi Bu vialte lak ah a nganbik mi bu a si. Rianttuannak zongah hmual ngeibik in le kaubik in a cawlcang I minung caah tthathnemnak tampi a chuahpi tu bu zong a si. Mi fim tampi hna nih UNO tluk in rian a ttuan kho mi bu vawleicung ah an sem rih lo an ti fawn. UNO an dirhnak a sullam bik cu kan vawlei pi ah daihnak le hnangamnak / himnak (peace and security) a um zungzal khawhnak lai UN chungtel ram vialte nih hmunkhat te ah khuakhan lairel tti nak he rianttuannak zong ngeih tti ding tiah sermi bu a si.

UN Hruainak Phunghrampi (UN Charter)

UN Charter (Constitution) timi UN hruainak phunghrampi cu ram 50 aiawhtu upa hna nih June 26, 1945 ah San Francisco khua, USA ram ah hnatlaknak an rak ngeih pi i minthuhnak in an rak sermi a si.

UNO Dirh Ni (Foundation Day of the UNO)

UNO Dirh Ni a siloah UNO timi bu vawlei cungah a um tinak theihternak le fehternak cu phunglam ning tein October 24, 1945 ah China, France, United Kingdom, USSR (the former USSR), United States, le a dang ram fa deuh hna nih an rak tuah. Cu caah October 24 ni paoh cu vawleicung ram tampi nih United Nations Day ti ah philh lo nak an tuah pengnak a si.

A Voi 1nak UNO Khuakhantu pawl Tonnak (The First Regular Session of the UNO)

A voi 1nak UNO khuakhantu pawl tonnak cu January 1946 ah tuah a si. A hmun cu London khua ah an rak tuah I a voi 1nak chungttuan ( the first elected secretary General of the UNO) an rak thimmi cu Norway ram in Trygve Lie a si.

UNO Headquarters Umnak Hmun (Headquarters of the UNO)

UNO Headquarters umnak hmun cu 1st Ave, UN Plaza, New York khua, USA ramkulh chungah a si.

Alan/ Hmuhsaknak Alan (The UNO Flag)

Alan cu October 20, 1947 UNO Bupi Tonnak (General Assembly) hnatlaknak in an sermi a si. Hmelchunhnak caah a hnu lei zawng (background) cu vandum zawng ( Light Blue) a si I cu cungah cun a rang zawng (white color) in vawlei pumpi zuk le Olive tteng 2 cu keh le awrh in an suai. Olive tteng an thimnak sullam cu daihnak (peace) hmelchunhnak caah a si.

Tinhmi (Aims and Objectives)

A tlangpi in UNO nih a tinhmi hna cu

1. Vawleicung ah daihnak le hnangamnak (himnak) umnak ding caah.

2. Hmunkkhat rianttuan ttinak thawngin sifahnak le zawtnak ttha lo hna cu ralrinnak he kham ding (remove). Nu hrin covo (rights of basic freedom) kan hmuh kan ngeih khawh cio nak lai rianttuannak ngeih ding.

3. Vawleicung ummi miphun vialte khar lak ah dawtnak, rualremnak he pehtlaihnak a um khawhnak ding.

4. Hi a cunglei tinhmi ttuanchuah khawhnak ding caah UNO cu hmunpi / hmunlai caah chiah ding.

UNO Chungtel Luhnak / Sinak (Membership of the UNO)

UNO chungtel sinak a duh mi ram cu Bupi Tonnak (General Assembly) ah chungtel si an duhnak kong kha an chuahpi I chungtel ram hna chungin me (vote) pe dingmi cheu thum cheu hnih nih hnatlaknak me (vote) an pek lawngah cohlan a si.Chungtel chuahnak le caantawi chuahnak (expelled or suspended) zong cu cubantuk tthiamtthiam me (vote) pek nak in biakhiahnak ngeih a si.

Zungzal Chungtel Ram (Permanent Members)

Zungzal chungtel ram hna cu China, France, Russia, UK, le USA an si. Cu hna cu khuakhangtubu (Members of the Security Concil) tiah kawh an si.

Vittu Nawlngeihnak (Veto Power)

Khuakhangtubu (Members of the Security Council) nih vittu nawlngeihnak a khat tein an ngei cio. Vittu nawlngeihnak timi cu khamhkhawhnak / donhkhawhnak nawl tinak a si. Khuakhangtubu chung I aa telmi ram paoh paoh nih aa khat tein cu vittu nawlngeihnak cu hman khawhnak an ngei.

Chungtel Sinak (Membership)

UNO bu uknak caah sermi phunghrampi caah min a rak thu mi ram cu ram 50 lawng an rak si nain 1993 ah khan cun ram 185 an si cang. 1993 ah UNO chungtel cazin ah cohlan mi hna cu Czech Republic, Macedonia, Eritrea, Slovakia, Monaco, le Andorra ram hna an si. 1994 ah Palau (a newly independent Pacific nation) cu cohlan a rak si ve.

UNO Chungtel ram a si lomi ram cheukhat hna.

Switzerland, Taiwan, Nauru, Tonga, le Vatican City hna an si.

Ningcang tein Hruainak le Rianttuan khawhnak ding caah sermi bu ttengnge hna (Organization of the UNO)

UNO ningcang tein le rep ngai tein rianttuan khawhnak ding caah a tanglei bantuk in ttengnge hna cu ser an si.

1. Bupi Tonnak (General Assembly)

2. Khuakhangtubu (The Security Council)

3. Chawlehthalnak le Zapi duhnak/ tthatnak kha pakhatnak chiah in rianttuannak ding caah khuakhangtubu (The Economic and Social Council)

4. Vawlei pi huap in biaceihnak zung (International Court of Justice)

5. Rianttuannak kongah zumhawk tlak in zohkhenh ttuanvo ngeitu laireltubu (Trusteeship Council)

6. Chungttuantu (Secretariat)

Bupi Tonak (General Assembly)

Headquarters: New York

Chungtel Sinak (Membership)

Chungtel ram hna nih Bupi Tonnak ah meeting kaimi 5 cio thlah khawh a si nain an lak I pakhat lawng nih me (vote) peknak nawl a ngei.

Rianttuannak (Functions)

UNO rianttuantu ttengnge cio hna nih anmah le rianttuanak kong he pehtlai in theihternak cu bupi tonnak ah an chuahpi. Rianttuannak kongah ceihmai ding a herhmi cu bupi tonnak ceihkhannak ngeih piak a si.

Tonnak (Meeting)

Bupi Tonnak cu kum khat voi khat ngeih a si i September thla zarh thum nak I cacawn ni hnih ni (the third Tuesday in September) chiar te tuah a si.

UN Khuakhangtubu (UN Security Council)

Headquarters: New York

Chungtel Sinak (Membership)

Khuakhangtubu (The Security Council) nih chungtel 15 an ngeih hna. Cu hna 15 lak ah zungzal chungtel ram a si I vittu (Veto) nawlngeihnak a ngei mi hna ( China, France, Russia, UK and USA) leng ah a dang chungtel 10 thim an si. A dang chungtel 10 hna cu bupi tonnak ah thim an si I an rianttuan caan cu kum hnih ah voi khat a si.

Rianttuannak (Function)

Khuakhangtubu (The Security Council) nih a bik in ttuanvo lak mi cu daihnak le hnangamnak (himnak) caah rianttuan a si. Khuakhangtubu (The Security Council) nih daihnak caah le hnangamnak (himnak) ding a si ah cun chimrelnak nawl, ruahnak pek nak nawl an ngei I a herh ah cun nawlpeknak nawl le hramhram in rianttuannak nawl an ngei fawn.

Chawlehthalnak le Zapi duhnak/ tthatnak kha pakhatnak chiah in rianttuannak ding caah khuakhangtubu (The Economic and Social Council)

Headquarter:New York

Chungtel Sinak (Membership)

Chungtel ram hna chungin aiawhtu 54 hna cu bupi tonnak I cheuthum cheu hnih hnatlaknak in thim an si. Rianttuannak caan cu kum 3 a si.

Rianttuannak (Functions)

Chawlehthalnak le Zapi duhnak/ tthatnak kha pakhatnak chiah in rianttuannak ding caah sermi khuakhangtubu (The Economic and Social Council) nih a ttuanmi rian hna cu chawlehthalnak, mipi duhnak le tthatnak caah tuah dingmi rian hna ttuankhawhnak ding caah cawlcanghnak, le nunphung he aa pehtlai mi rian, fim cawnnak he aa pehtlai mi rian, ngandamnak le a dam lomi zohkhenhnak he aa pehtlai mi rian, le a dang a herhmi rianttuanak hna kha ttuanvo a lak.

Vawlei pi huap in biaceihnak zung (International Court of Justice)

Headquarter: The Hague (Netherlands)

Chungtel Sinak (Membership)

Chungtel ram hna chungin baiceihtu (judges) 15 hna cu bupi tonnak ah thim an si. A rianttuan caan cu kum 9 a si.

Rianttuannak (Functions)

UNO nih rianttuannak a ngeihmi hna ah ruahnak a pek hna i, tazacuainak a um tik ah dinfelnak he biceihnak zong a ngeih hna.

Rianttuannak kongah zumhawk tlak in zohkhenhnak le runvennak ah ttuanvo ngeitu laireltubu (Trusteeship Council)

Headquarter: New York

Chungtel Sinak (Membership)

Zungzal Khuakhangtubu (The Security Council) ah aa telmi ram 5 hna le mah le ram hmunhma cio I thimmi aiawhtu upa hna an si.

Rianttuannak (Functions)

Rianttuannak kongah zumhawk tlak in zohkhenhnak le runvennak ah ttuanvo ngeitu laireltubu (Trusteeship Council) i a rain biapi bik cu mah tein aa uk/ hruai kho rih lomi ram hna kha zohkhenh I runvennak ngeih kha a si.

Chungttuantu (Secretariat)

UNO chungttuan cu bupi tonnak ah khuakhangtu bu nih hruainak in le hnatlak pi nak in thim a si.

Rianttuan Caan (Tenure)

Chungttuan cu kum 5 caan thim an si. Rianttuan caan a dih hnu zongah thim khawh tthan a si.

Rianttuannak (Functions)

Chungttuan rian cu UNO hruainak le cawlcanghnak ah zohkhenhtu le hruihruaitu (the Chief administrative of the UNO) dirhmun ngeitu a si.

UN Chungttuan tu pawl hna (Secretary Generals of the UN)

1. Trygve Lie (1946-52)

2. Dag Hammarskjold (He was killed in an Air Crash) (1953-61)

3. U Thant (1962-71)

4. Dr. Kurt Waldheim (1972-81)

5. Javier Perez De Cuellar (1982-91) Two Terms

6. Dr. Boutros Ghali (1992-97)

7. Kofi Annan (1997-2007) Two Terms

8. Ban Ki-moon (2007- Till date)

UNO Chung hmanmi Holh hna (Official Languages of the UNO)

A tanglei holh hna hi UN nih hman dingin hnatlaknak a ngeih mi an si.

1. Chinese

2. English

3. French

4. Russian

5. Spanish

6. Arabic

Cattialtu lei in nawlnak: A cunglei kong ka rak ttialmi ah palhnak a um sual ah cun dawtnak he theihternak rak ka ngeih hram te uh tiah zangfah kan nawl hna. Cun bifang hna le bia tlang hna zong zohdawh deuh in hmankhawh a si ah cun remh piak nak ka ngeih te uh ti zong nawl kan duh fawn hna.

Danny Bawi Thianhlun

Chicago, IL

Sunday, June 20, 2010

UNHCR: Nikum Ah Umhmun A Ngei Lo Mi 43.3 Million An Si

Nikum 2009 chungah vawlei cung minung 43.3million cu umhmun ngei loin an um tiah kan hnu June 15, 2010 ni ah United Nation High Commissioner For Refugee (UNHCR) nih an thanh. Cu an thanhnak ahcun nikum hi kan hnu kum 20 chungah ralzam minung nih an ram an kir a tlawmbik a si an ti chih. Cu umhmun a ngei lomi chungin 15.2 cu ralzam dirhmun in an si hna i cheuthum cheuhnih cu UNHCR kuttang ah an um ko nain a tangmi cheukhat cu UN Relief and Works Agency for Palestine Refugee kuttangah an um. “Abik in Afghnistan, Somalia le Democratic Republic of Congo ram pawl hi ralzam an tam khun, 2009 kum hi kan hnu kum 20 chungah a tha lobik kum a si ko. Nikum chungah 251000 nih an ram an kir than, kum dang ahcun a tlawmbik 1000000 cu an ram an kir than peng cu teh” tiah UNHCR in Antonio Antonio Gutterres nih a chim. (Ref: Bernama)


Faiceu Malaysia

Saturday, June 19, 2010

Minung Nih Nunak An Serkho Ve Cang

Craig Venter chuahkehnak cu Salt Lake City,Utah a si. A tlanval lio ah fimcawnnak lei ah a biatak tuk lem lo. Ti cung le lawng cung ah um lawng a rak huam. Reprot card ah grade Cs le Ds pawl he a lawm peng mi a rak si. Time Megazine nih Venter cu a hngakchiat lio tein mi pakhat khat a cang te lai tiah a ho hmanh nih an hmu lem lo an ti. Mills High School in a dih hnu ah San Mateo Community College, California ah apeh. 1972 ah Bachelor of Science Biochemistry in a dih i 1975 ah University of California,San Diego in Physiology le Pharmacology in Ph. D a dih. 1984 in National Institute of Health ah riantuan hram a thawk.

May 20, 2010 ah J Craig Venter nih nunnak a ser kho cang ti mi thawng vawlei cung ah a thanh. Nunnak cu Pathian lawng lawng nih ser khawh a si tiah zapi nih theih mi le pom ning a si. Minung zong nih a ser khawh ve cang.
A thil hmuh mi thawng in khamhnak si (immunization) chuah thawk in pawngkam filhhnawmhnak (environmental pollution) thianh ding tiang ramthar rian tuan khawhnak a lam a hmuhsak piak. Cu ve bantuk in khat ta lei in biahalnak a um ve mi cu minung nih nunnak a ser ti mi hna hi kan tuah awk a si maw si lo ti mi le hi fimthiamnak hi thatlonak lei ah a hmang ding sin ah phanh sual ah cun zeitin dah khua kan khan te lai ti mi a buai mi zong an um ve.
Hika YouTube ah na zoh a si ah cun avoikhatnak minung nih a ser mi nunnak cu na hmuh lai. Kum 15 chung a retheihnak vialte i a theipar a si. Hi nunnak a ngei mi rungrul hi von zoh ah cun a simple tuk mi te a lo nain, minung nih a rak ser lo ah cun hi vawlei cung hrim ah kan rak hmuh khawh lo ding khi a si. A umnak cu Maryland State i J. Craig Venter Institute www.jcvi.org ah a si. Amah a ngeitu le a sertu cu fimthiamnak a ngei mi mirum pa J. Craig Venter a si.

Minung nih nunnak ser ti mi hi a luan cia mi caan tuanbia zong ah minung sinak sernak ah saduhthah a ngan cem le a sang cem ah ruah a rak si. Frankinstein timi lenhoih ah sibawi pa pakhat nih mithi pawl an pum pawl kha thit chom le fonhtomh chom in nunnak a ser ti mi kong a rak tial i vawlei cung zong ah minthang ngai cauk ah a rak cang i bisakop zong an rak thlak len. Catialtu lila zong nih a uar cem mi cauk ah a tel mi a si. Frankinstein cu nunnak cu a ngei ko nain mi kut,mi ke,mi pum,mi hmai,mi chungrel vialte peh chom mi a si caah a mui cu a chia ngai ngai. Nunnak a ngeih caah khua tuaktannak zong cu a ngeih ve i amah le amah minung tak tak ah a ruah i minung tak tak pawl zong kha a komh duh tuk hna. Asinain a muisam nih minung dirhmun a phanh ve lo caah minung nih cu minung ah an rak rel lo. Cu cu a theih cang ka tein komh a rak zuam i amah an komh duh lo mi pawl kha a huat cang hna. That hna a that than ti a si i a hnu cem ah cun amah a nunnak a rak ser mi sibawi pa lila nih a dawi a dawi i an i ton tik ah a sertu pa kha lungpang chung ah a zuan pi i an pahnih in an thi tiah a donhter. Mithang rock hlasak thiam Alice Cooper ti mi zong nih Feed My Frankinstein ti in hla a rak phan i rock hla a uar mi pawl nih cun kan rak uar ngai ngai.Mah Youtube Hi.Pathian nih nunnak a ser mi le minung nih nunnak a ser mi kong ah a dannak pakhat te lawng a um. Pathian nih cun nunnak a ngei lo mi tlak in nunnak kha a rak ser. Minung nih cun nunnak a ngei cia mi i rungrul i a kutke cheubang in nunnak cu a ser. ( Frankinstein lenhoih zong ah cun nunnak a ngei cia in a thi mi pawl kha a komh hna i nunnak cu a ser). A fawinak chim ah cun nunnak a ngei cia mi kha hman in nunnak kha a ser kan hei ti lai cu.

An thil hmuh mi nih a chuah pi mi cu minung nih an duhning muisam chuah ding in nunnak (cell) chuah pi khawh ding khi a si. Nan theih cio kan theih cio bantuk in DNA cu saram vialte i nunnak a hram cu a si. Kan theih ding ah a chap ding mi cu hi hnu hmai lei ah DNA zong hi Walmart i thil cawl bantuk in minung nih kan cawk khawh ve te lai ti mi kha a si. An rak tuah mi cu nunnak phun kip i DNA pawl kha an kut,an ke, an tenge ti bantuk an lak hna I an komh ter hnu ah DNA a thar pakhat an chuah ter mi cu a si. Hi thil an tuah khawhnak ding ah kum 15 an rak rau. An tuah khawh mi DNA kha tha tein le pum tlam tling tein a thang (grow), a then zong a then kho (divide) i a karh zong a karh kho (multiply). Cu cu nunnak a ngei ti mi a sullam a si.
Hi thil vialte hi computer software hman in tuah mi a si.Hi thil an hmuh mi nih zeidah a pipa a chuah pi kho lai tiah biahalnak an ngei. Craig Venter nih a ti mi cu a phatnak ah minung nih heh tiah kan i zuam leng meng mi hmuitinh mi pakhat kan chuah pi kho ve ti nak a si. A pahnihnak ah khamhnak si (immunization) thar chuah khawh ding ah a lam a um te lai i a pathumnak ah Carbondioxide thlichia a dawp kho mi rungrul nunnak thar chuah i CO2 ruang ah a cang mi pawngkam filhhnawmhnak vialte a thianh ter kho te lai a ti.
US ram lai mi pawl zong hi hnu nikhat khat ah cun kan pumsa chung i thil tha lo vialte a thianh ter khotu rungrul DNA thar bantuk internet online in a cah cah i cawk khawhnak a lam a um kho te men.

dr. van

Ref::cyona.info

Thursday, June 17, 2010

Pudu Thong Innpi An Phur Cang Lai

Chinmi tamlak mitthli he ni le caan an rel tawn nak Pudu thong inpi ( Malaysia ) cu June 20-23 ah khin an phur cang lai.Hi thong in ah hin Chinmi mitthli zeizat khi maw a luang cang.Pudu thong in pi cu an phur lai nain, Chinmi hna temtuarnak,mitthli nih a ttial taa mi cu vawlei dongh tiang a tlau ti lailo. Hi thong in ah hin thongtla zeizat remruam dah an thah cang hna. Acheu cu hri in an thlai hna i, a cheu cu siopi in an sio hna. Cingdaan ( caning) ttih ruang ah mahte i, ai thatmi an tlawm tilo. Mah ti minung an thah hna nak hmun ah hin mithla hrum ai thawng hi nihin ni tiang theih peng asi. An theih ballo mi india muihmai a kengmi pa hi zan poh ah ai chok tawn i, inkil a va phak hrawng ah khin a tlau tawn ti asi. Russel Lee nih True Singapore Ghost stories cauk a tialmi ah mi an thahnak hna hmun hrawng hin tuksapur ai hraam thawng thongtla pawl nih an theih tawn tiah a ttial. ( screams have been heard from rooms where hangings have taken place).
Pudu thong in hi 1891 kum ah Kuala lumpur khua laicer ah Mirang nih sak hram an rak thok i,1895 ah an lim, $ 320000 an rak dih.Charle Edwin Spooner nih design a rak suai. A kulhnak vampang hi pe 860 asau, pe 14 asang, thongtla pa Khong Yen Chong zuk phun phun an suaiter i, tinbawsi litres 2000 a dih, kumkhat ah a lim. Vampang cung i suaimi ah cun vawlei cung ah asau bik tiah record ah an chiah.( It was recorded in Guinness Records as the longest mural in the world ) Cu thongtla pa i a kut neh cu nihin tiang hi a hmun ko nain a can a sauh tuk cang tik ah an kok dih ngawt cang.
Misual pawl le ritnak sii a hmangmi le a zuarmi pawl chiahnak ding ah sakmi asi. Vawlei cung ralpi pahnih nak lio ah Japan nih mirang (English), Australian, New Zealand an tlaihmi hna pawl tamlak te Pudu thong in ah hin an rak thlak hna. A cheu cu vawlei tang ah an hngawng an cik hna, ramchungmi Malay mi zong tamlak te Japan pawl nih hin an hngawng an rak cik hna. Kan nih krifa mi hna nih cun kan i phumnak hmun kha zeitik hmanh ah tlau lo ding in kan tuah, hi lio Japan pawl cu an ruak an vui hna nak ah khan Alu te pawl hna an cin, a ruang cu a thlithup i an thahmi hna kha Pudu thongin leng ah chuak hlah seh ti an duh ruang ah asi.1986 kum ah Kevin Barlow le Brian Chamber ( Australia mi ) hna cu ritsii zuar ruang ah Pudu thong in ah hin an rak thah hna. An thong in khan hi a mui zungzal, a ruang cu thlalang awng hi lehmah 6-8 hrawng lawng a kau. Malaysia nih independence an lak hnu 1960 kum in 1993 kum tiang ah minung 180 Sadam hussein bantuk khan an hngawng in an thlai hna.

Tuksapur minung ai hraam an theih tawn nak Pudu thong in pi cu june 20-23 ah khin an phur cang lai i, commercial centre ( chaw lehthal nak hmun ) ah an tuah cang lai. Nain mithla an tthinlo nak, thlakawkbar, aihraam thawng zantlai hnu ah an theih lengmang nak hmun asi caah a hohmanh nih an caw lailo a titu zeimawzat an um.

Damte cio in,,,,

Danny B. Thla Tawn

Czech Republic

Tuesday, June 15, 2010

World Cup Ca Video Ah Kawl Nu Pahnih An I Tel

A voi 19nk World Cup ca hman dingmi hla (Waka Waka) (this time for Africa) timi 3D hla tuah mi ah vawlei cung ramkip an i tel i (we’re all Africa) timi chimnak ah Kawlnu nih, kan nih cu Africa in kan si tiah Kawl holh in a chimnak zong an telh chih ve. S.Africa music tumthiam Freshlyground nih an tum i Shakira nih a sak. A duhmi nih youtube in zohkhawh a si. Hlasatu Shakira nih “Ka caah a nuamtuk mi le a sunglawi tukmi pakhat a si, a voikhatnak 3D kai thlakmi video zong si” tiah a chim. FIFA hruaitu bawi nih “Mipi nih World cup puai lai an i ngeihmi ah, zei hla dah an hman lai timi zong an i ruah chih mi a si” tiah a ti. (Ref: Myanmardailynews)






Faiceu Malaysia

U.S.A Cuan Hawidawt Hna,


U.S.A aphaan rihlo Refugee minung nih U.S.A ram kanphanh kaaah zeibantuk in kanthu kanto lai timi hi kantheih ning aarak ikhah ciolo cale kantheih ningin thil aarak idan mihi theihter kavun induh hna. U.S ram ahcun State Pakhat chung ciocio hmanh ah ankan zohkhenh ning le kan tthutto ning hi aakhat cio hna lo.State pakhat le pakhat zong an phunglam (Law) aakhat cio hna lo.

Kum 2010 cun U.S .A ram ah Refugee aphaan tharmi caah bomhnak akai tiin kanrak theih i kumdang nakcun alet in akai deuh taktak ko. Asi nain hi phaisa hi aphaisa fangin hmuh asi lo. Kanphanh hlan in kan thutto nak ding Innlo ca le kan eidin awk (Basic need) caah zei mawzat cu anrak hman chungcang. Kanmah nuva ankan zoh khenh ningin ka vun langh ter hmanh lai;

Inn hi thla Nga (5 Months) chung hlaanpiak kan si. (thilri hmanrua tlamtling cia tein) Hand phone thar 1 ankan cawkpiak. Timei bill le phone bill hi thlakhat ca pek piak kan si. Hi acunglei pahnih ca i andih mihi Bomhnak kantimi chungin anhman mi asi i Family tamdeuhpawl cu ataang mi khirhthan ansi. Nu va le single pawl tu cu ahluh lolei tukhi asi.

Herhpang dang caah tiin thlakhat ah minung pakhat ah $200 in thlathum chung pek kan si.Phanh kaa in thlali tlin hlanah rian luhkhawh ahcun Bonus $ 200 pek asi. Eidin nak hi Card in pek asi i eidin phunlawng cawkkhawh asi. Thlakhat caah $ 180 hrawng hi pakhat caah rawnpiak lengmang asi i Riantlaih hlan chung rawnpiak asi. Rian in idinh asi ahcun athar in sok than ahau.Damlo caan Free in ithlop nak ding caah Card an kan tuah piak i thlariat chung hman khawh asi nain riantlaih lo ahcun athar in sok khawhthan asi. Hi Card hin Ha bunh dah tilo adang cu Free in ithlop khawh dih asi. Ha fangkhat bunh hi $700 in $ 900 kar adih. Cucaah na ha atthat lo ahcun U.S.A naphanh hlan hrimhrim ah iser taak philh hlah. U.S.A ram ah Nau ngeih hi free asi.Fim cawnnak lei in High School dihtiang hi Acozah nih free in kaiter asi.Refugee minung nih U.S ramah kum2 umhnu in Green Card sokkhawh asi i Kum5 umhnu in Citizen sokkhawh asi.

U.S.A ram cu Chungkhar fale 3-4 angeimi caah aakaih bik. Tefa ngeilo le Single caah cun U.S acozah rianh khi alo ko. Kumdongh Laksawng anti i tefa 3-4 angei mi hna nih kumdongh lai cu Bawi Jesuh ttumlai ngaih in ingaih asi. Hi laksawng hi family tam caah cun atlawm te hrim lo. Zeicahtiah U.S.A Acozah nih akal pimi cu aaruang tein (or) aatluk tein (Equalization) nunter khi asi.

Keimah hmuhning ahcun U.S.A kanphanh mihi Khuacuanh nak Cincawi kanphaan tiin kahmuh. U.S.A hi lothlam tual i donhmi ttheng Cincawi he katah chunh.
Adangdang zong theih duhmi nanum asi ahcun theih duhmi konglam kha Email in ihal le ileh khawh kan izuam tthan hnalai (kanti khawh tawk in).

Robrt Hram Hei
Atlanta, U.S.A

Thursday, June 10, 2010

"Rah Zoh Ve Te"

Mah Video hi India ram Orissa um Muslim nih Khrihfa mi hna an hrem le an thahnak hna kong Video pawl an si a hmu rih lo mi caah rak zoh ve te law ngeihchia ngai a si.

Vok Nih Vui A Hrin

Thantlang Peng Hmawngtlang khua ah Vokpi pakhat nih fa a hrinmi ah Vui in a hrin tiah thawngpang kan rak theih cio men hna lai.Cu cu a hmanthlak an van kan kuat cio mi a hmu rih lo mi kan um men lai caah a tang i kan hmuhmi hi a si ko hih.Vui si lo in a chuaksual mi a si tiah cheukhat nih cun an ti.

Tuesday, June 1, 2010

Senator Jim Webb Kawlram A Tlawng Than Lai

American cozah lei in Kawlram caah aa zuam len mi US Senator Jim Webb cu US Assistant Secretary of State Kurt Campbell Kawlram a tlawn hnu thlakhat hlan ah Kawlram kal aa tim ve. Washington DC um Kawlram mifim pawl nih an timi cu Mr Webb Kawlram tlawn aa timhmi hi Obama uknak le hluattaw (congress) lei kal pinak caah a si lai an ti. US palai Kawlram a tlawn ahcun thongtla pawl an chuah men lai, nain ramkhel kong thongtla cu an si lai lo tiah Georgetown University a kai mi Kawlram kong hlattu David Steinberg nih a ti. Mr Webb cu Korea le Thailand a kal lai i Kawlram hi June 4, ah a kal te lai tiah Webb zung i the Senate Committee on Foreign Relations East Asian and Pacific Affairs Subcommittee nih a chim. Mr Webb hi a luancia mi kum 10 chungah avoikhat nak Kawlram a phan mi US hluattaw bawi (senator) a si. Cun Gen Than Shwe le Daw Aung San Suu Kyi zong a rak ton hna. Kawlram ah Daw Suu he pehtlaiin thong a rak tla mi American minung John Yettaw zong a rak chuahter. Kawlram uknak kong he pehtlaiin Tuluk uktu upa he zong Beijing khua tuah mi US-China Strategic and Economic Dialogue (S&ED) ah biaruahnak an ngei tawn. (Ref: Irrawaddy)


Faiceu Malaysia

India Ah Tlanglawng Aa Taih

India ram nichuah lei ah kan hnu May 28, 2010 ni ahkhan tlanglawng (train) lam a pial sual, a naal (derail) i adang tlanglawng he aa suk ruangah minung 65 reng lo an thi i 100 reng lo hma an pu. Kolkata in West Bengal State ummi Mumbai khuate pawng an phak ah thilrit tampi a phurmi tlanglawng cu a ke a pelh i tlanglawng a cheu cu zohchia ngai le faktuk in a rawk tiah rianngeitu nih a chim. Mithi le minung an i cawh i, mikhamhnak ah helicopter tiang an hman. West Bengal State i ralkap bawi Bhupinder Singh nih mah thil a cang mi hi Maoist dotu nih a kan mawhchiat hoinak si lai a ti. Tlanglawng accident a tonnak hi Maoist dotu pawl an cahtuk nak a si. Dotu pawl nih an kalpi mi cu sifakmi caah le, umnak ngei lomi caah dohnak kan tuah tiah an ti. (Ref: VOA)

Faiceu Malaysia

Thawngpang Bultan

Tu hrawng ka buaituk tik ah Blog Update thathi in ka rak tuah kho lo mileng hmaikhap nan si pah lo caah rak ka ngaithiam hram uh duhsah tein Update tuahkhawhnak ka rak zuam lai.Cun a tu hi Lai Nuphung le Lailam tete mah Blog ah hin tar ding in ka buai lio pi a si a ruah hlan ah ka rak tar dih cang lai.Hrat Hmung nih Edit a tuahmi pawl an si i a tha tuk hringhrang caah Vakok-Lian milawng pawl lungsau tein rak ka lengmang ton uh tiah kan nawl hna.

Thawngpang tlawmpal in May 21-22.2010 ah khan tlangcung mi hriam nam tlai pawl thailand ram ah tonnak an tuah i cu i a bia pi in tonnak an tuah hnawhchanmi cu kawl co zah he remnak a tuahmi pawl Kachin,Mon,Wah tbk hna hi ram ri hngak ding ah kawl cozah nih a tu le tu, tonnak nawlnak a tuah peng ko hna nain an duh lo caah,ruah lo pi in an ni khap than khawh men cang ti a si.Wah ralkap te hna cu sipuazi a tuah mi pawl zong an mah an um nak sakhan lei ah an kir dih cang.Kan hnu thla chung ah khan ruah lo pi in kawl ralkap he an ni kap i kawl ralkap lei nih mi kan palh an ti than hna caah an dai than.Ramri cawngh a duh lo mi pawl hi kawl cozah nih ruah lo pi in a kah men hna caaha tu Kachin(KIO) Karen(KNU) Mon(NMSP) Karenni (Kaya) (KNPP) le Chin,(CNF) pawl nih thailand ram ah tonnak an tuah. kawl cozah nih a kan kak ah cun kan ni bawm lai ti bia chahnak an ngei.Wah le Shan(SSAN) hi tonnak bia an ni ruah nak ah an ra kho lo.Asi nain hmai lei ah tlang cungmi a tling tein tonnak kan tuah than lai tiah timh tuahnak an ngei.

Bialam pha in Karen hriam nam tlai pawl hi 2009 kum chung ah hin KNU(Karen National Union) le kawl ralkap pawl hi voi (994) an ni kah i DKBA( Democratic Karen Budisht Army) kawl co zah sin ah remnak daihnak a tuahmi pawl he (28) an ni kah mah voi (1000) leng an ni kah mi chung ah kawl ralkap a thi mi pawl hi minung (540) an si hmapu minung (1141) an si. (DKBA) hi minung (9)an thi hmapu (10) an si tiah KNU pawl nih 2009 chung an mah report tial mi ca zin ah an tialmi chung in lakmi a si.