Biahalnak: Nupi pasal ai țhen cangmi hna nih Pastor an hlen i, a thiangmi țhitumnak an tuah mihi Pathian bia ningin zeitin dah dantatnak an ing lai.
Bialehnak: Na biahalnak hi misual pawl biaceihnak le dantatnak in ding rumro in na tuak i tlawmpal cu thumh deuh a herh lai. Hlennak poahpoah cu na nupi hlen zong hlen, na hawipa hlen zong hlen, na fale hlen zong hlen, pastor hlen zong hlen, Pathian hlen zong hlen asi dih ko. Nupi le va aa then cangmi hna nih a thiangmi thitumnak tuahnak nawl an ngei lo. Asinain pakhat a um ve mi cu, nu le va an I then tikah an pahnih hnatlak tein le lungthiang tein kannih then ko tiah min an thut veve ahcun cu bantuk thennak cu cohlan khawhmi thennak asi. Tuah cio ding ah thapekmi cu asi lo. Moses zong nih nawlbia “conditional law” a rak sermi cu mi pakhatkhat nih nupi mak a duh ahcun maknak ca pe hmasa seh a ti. A sullam cu a nupi nih mak kha a hna a tlak ve ko ahcun le pahnih hnatlaktein asi ahcun an i then zong cu duh asi lo nain cohlan khawhmi thennak pakhat ah chiah khawh asi tinak asi. Nupi le va kha thennak poahpoah cu Bible nih tha a pe lo. Cu caah aa then ciami hna nih hlenthuai phun in nupi thar le vathar an ngeih ahcun Pathian dantatnak an ing lai le ing lai lo cu ka chim kho lo nain an chungkhar nunnak ah Pathian thluachuah tu cu an hmu lai tiah ka zum lo.
Biahalnak: Kaphnih in hnatlaknak um lo in țhitumnak tuah hi Pathian nih a pawm maw? (Bianaah...Pa tel loin Nu lawng țhitumnak an tuahpiak mi ram dangin cahmi in an cah mi pawl hna hi)
Bialehnak: Hihi cu Laimi nih kan serchommi phung asi. Bible zong ah a um lo. Pathian zong nih a hna a tla lai tiah ka zum lo. Mah hnangamnak in tuahmi deuh asi. Hi bantuk an tuahmi hi cu Pathian thluachuah hmuhnak ding caah an tuahmi siloin ram dang cozah hna hlennak ding caah an tuahmi asi caah vulei cung cozah he aa pehtlaihmi riantuannak tu ah ka chiah. Thlarau lei tuahmi thil ah ka rel lem lo. Cu caah tuah ding asi lo, forh ding zong an si lo. Tuah a duhmi an um hmanh ah kan thlauh hna awk asi. A hman lo mi thil tuah hi kan cawn ding asi hrimhrim lo. LBC, Yangon cu hi bantuk hi kan khap cang hna,
kan tuah ti lo, tha zong kan pe ti lo. Biakinn hrimhrim ah kan thanh.
Biahalnak: Pathian ram caah tiin mi nih thinlung tak tein an hlut/pek cang mi pastor nih an cohlan lomi hi Pathian nih a cohlan lai maw? (nikum ah keimah nih T. Shirt angki zun 30 LABC building saknak caah ka hlut i pastor nih a thli tein a kaltak) Kawlram a phan hnu ah phone in kan chonțhan i nanmah nih a țha nan ti ning paoh in rak tuah ko uh tiah a kan leh) Cucaah, hi ka hlut cangmi thil hi Pathian nih a cohlan hnga maw?
Bialehnak: Keimah cu Pathian a tong kho mi zong ka si lo caah Pathian nih an cohlan le cohlan lo ka thei bak lo. Pastor nih an cohlan lo mi zong hi zeiruang ahdah asi ti hi ka thei lo. Cu caah na biahalnak hi keimah nih a phi ka ngei lo, nangmah tu nih a phi na ngeih deuh. Pakhat i ralrin ding belte cu minung le minung karlak kan piahtana kha Pathian cungah chiah lengmang lo ding asi lai ti kha na philh lo ding ah ka duh.
EBB – 9
Biahalnak: Khamhnak hi a tlau kho maw?
Bialehnak: Hi biahalnak zong hi LBC Muko ah vei tampi ka rak leh cang hna. Muko a relmi nih cu nan rak rel bal cang ko laid ah. Khamhnak a tlau khawh le tlau khawh lo cu zeilei kap ahdah khamhnak na chiah timi cungah a dir. Pathian lei kap ah khamhnak na chiah ahcun zeitikhmanh ah a tlau kho lo. Minung asimi nangmah lei kap ah khamhnak kha na chiah ahcun a tlau kho kan ti lai. Zeicahtiah minung cu kan zumhnak aa thleng kho. ITimote 4:1-4 tah can donghnak lei can a phak tikah minih an zumhnak kha an hlawt lai ati. Zumhnak hlawt timi cu Khrih chung ah kan zumhnak hlawt kha asi. Khrih na zumhnak kha na hlawt ahcun Khrih na zum ti lo ti nak asi I Khrih na zum ti lo ahcun khamhnak cu na ngei ti lo tinak asi ko. Minu pawcung veihra ka bawh zong ah ka khamhnak a tlau kho ti lo a timi hna hi cu mi lichim hmanh ah li vialte siangpahrang ah ka chiah hna. Bible nih kan sual lengmang zong kan khamhnak a tlau kho lo timi a kan cawnpiak bal lo. Pathian fale hna cu an sual peng lo (IJohn 3”9-12), zeicahtiah Pathian ceunak thlaici kha an chungah a um a ti, Pathian ceunak thlaci kan chungah a um mi nih sualnak kan tuah tikah sual tih a nun zia le sual fih a nun zia kha a kan cawnpiak caah kan sual khawh ding asi lo, kan sualnak tu kha kannih theih peng ding asi deuh. Cu caah zeitluk ka sual zong ah ka khamhnak a tlau ti lo tiah a cawnpiaktu an um ahcun cu hna cu khamhnak kong a thei fiang rih lomi, asiloah, khamhnak kong ah lih a chim lengmangmi an si lai.
Theihternak: EBB ah bia an halmi Rev. Dr. Samuel Ngun Ling nih a lehmi hna a si.
Tuesday, July 21, 2009
Wednesday, July 15, 2009
LAIRAM AH RIANTTUANTU AMERICAN BAPTIST MISSIONARIES
Lairam tthal mangkha nilinh lingte March 15, 1899 ni ah Rev. Arthur Carson le Mrs. Laura Carson cu Kawlrawn Chinmi sinah an rianttuannak hmun in a rak kai i ngaidi inn 300 hrawng a simi Hakha khua ah an rak phan. Hakha an phak zan cu Siangbawinu nih a pasal Arthur kha a thawh i "Kan umpi kho lai lo, kan umpi kho lai lo, a hmunhma le a minung hna ruangah ka lungrawk cu a si lo. A sining hi ka celh hrimhrim lo caah a si ko" tiah fakpi in a ttap. Voi khat long hmanh si lo in voi tam ngaite aa nolh len. Arthur nih cun "Cu bantuk in chim sawh hlah, thaizing ah cun ni cu a tleu tthan ko lai. Hi kan biakilh 'Tthawnnak a ka petu Khrih thawng in zeithil paoh ka tuah khawh ko hna' hi philh hlah," tiah a ti. Chinmi cu Khrih thawngttha nih a ceuh mi hna miphun kan si lai kha Arthur Carson nih cun a hngalh. Cu ti cun Chinmi kan caah nunnak pek in Pathian thawngttha he rian an ttuan.
LAIRAM AH RIANTTUANTU AMERICAN BAPTIST MISSIONARIES:
Arthur E Carson le Laura H. Carson
Arthur cu August 6, 1860 ni ah Columbus, Iowa ah a chuak. August 29, 1885 ni ah Baptist pastor sinak in chitithuh a si. April 16, 1886 ni ah Chinmi hna sinah Pathian rianttuan ding in aa pumpe. December 13, 1886 ni ah Rangoon khua a phan. December 18, 1886 ni ah Karen sinah missionary a si mi Laura Hardin he Bassein khua ah an i um. Arthur le Laura Carson cu Laitlang an rak kai hlan kum 10 tluk hi Thayet khua um Asho Chin sinah Pathian rian an ttuan.
Laura Carson cu Hakha an phanh zan cu a ttap len ko nain, Pathian thawngttha he kan Chinmi sinah rian an ttuan tikah Chinmi duh kan nunnak kha a theih chin lengmang. A pasal Arthur a thih (April 1, 1908) hnu zong ah tlung lo in Chinmi sinah June 1920 tiang rian a ttuan. Sianginn ah ca a chim. Hakha Hla cauk le sianginn ah cawn ding le Sunday school cawn ding mi cauk kha a siam hna. Hakha holh in Thawngttha Pali le Lamkaltu cauk kha a leh hna. A kum khua a upat cang caah June 1920 in a rian in aa din i Hakha khua a chuak taak ni cu a celh in a celh lo. "Chinmi zumtu hna long si lo in Pathian bia rih lo mi hna duh an nunning cu kaltaak ka siang hna lo e, zeitindah Arthur Carson thlanro le an umnak inn te cu ka kal taak khawh hnga, kan thinlung ah pei an caam tuk ne hi" a rak ti. Kum tampi Pathian thawngttha a chimh mi hna le nunnak pek tiang in a pasal Arthur nih rian a ttuanpiak mi Chinmi hna cu siang lo ngai in a rak kal taak hna. July 19, 1942 ni ah a Pa Pathian sinah aa din.
Siangbawinu Laura Carson mitthli cu Lairam ah Pathian thawngttha thlaici a keuh ter tu vanruahti bantuk a si. Lairam in a keu mi pangpar hna cu thawngttha par longte an si Nihin ah Chinmi cu Pathian thawngttha nih a kan ceu ter cang. Kan i dawhnak cu dawtnak le zangfahnak thinlung in a chuak mi an si.
Erik H. & Emily J. East
Erik H. East cu February 2, 1866 ni ah Sweden ram ah a chuak. 1885 kum ah an chungkhar in USA ah an peem. 1901 kum ah Southern Baptist Theological Seminary, Louisville, Kentucky in a cacawn a liim. Hi kum ah Medical School of the University of Kentucky in sii lei doctor degree a hmu. June 3, 1901 ni ah American Baptist Missionary Union nih Kawlram ah missionary thlah ding ah an thim. Marh 21, 1902 ni ah Hakha khua a rak phan. A dam lo caah USA ah June 3, 1902 ni ah kal tthan. Hi lio ah Emily Johnson he August 5, 1903 ni ah an i tthi. December 28, 1903 ni ah an nuva in Hakha khua an rak phan tthan. May 11, 1905 ni ah Chinmi lakah zumtu hmasabik Pau Suan le Thuam Hang le an nupi le hna kha tipilnak a pek hna. Sii lei a thiam caah Tidim, Falam le Hakha peng chungah a rianttuannak cu a hlawh tling ngai. 1907 kum ah Hakha khua ah sii-inn a sak. A nupi Mrs. East le an fa le pathum cu an dam lo caah 1908 kum ah USA ah an kir tthan. A innchung le um lo in, amah te long in rian a ttuan i Hakha le Thantlang peng vialte kha a rak cul dih. Lungzawtnak a ngeih caah October 1910 ah USA lei ah a tlung ve. An chungkhar dam lo ruangah Lairam ah an kir tthan kho ti lo. Dr. East cu August 3, 1939 ni ah a thi. Mrs. East cu April 27, 1943 ni ah a nunnak a liam ve.
Joseph Herbert Cope & Elizabeth S. Cope
J. Herbert Cope cu November 21, 1882 ni ah a chuak. 1904 kum ah University of Pennsylvania in B.Sc degree a lak. 1908 ah Rochester Theological Seminary in Bachelor of Divinity a dih. July 7, 1908 ni ah Pathian rianttuantu si ding in chitithuh a si. September 7, 1908 ni ah Elizabeth Smith he an i um. Burma ah mission rian ttuan ding in September 30, 1908 ni ah tilong in an chuak. Hakha khua cu December 21, 1908 ni ah an phan. J. Herbert Cope nih cun Hakha holh kha a cawn i a thiam ngai. Lai holh phun thum, Hakha, Falam le Tidim holh kha a thiam. Tidim holh in Bible Biakam Thar le Hla cauk kha 1936 kum ah a chuah. Cauk fa tete 35 tluk kha sianginn cawn ding ah Laiholh a phunphun in a ttial. 1924 kum ah Lairam bawi nawlngeitu nih Rev. Cope cu sianginn chektu ah a hman. Cozah nih rianttuannak caah hlawh an pe lo. A khualtlawnnak caah kum khat ah rupee 700 long an pek.
1935 kum ah Colgate University nih upatnak ah doctor degree kha an pek. A rianttuan ruangah British cozah nih Kaiser-1-Hind Medal an pek. Rev. Cope le a innchungkhar cu Tidim ah a um mi an si. Rev. Cope cu Lakher Pioneer Mission of India conference a kal pah ah June 11, 1938 ah a thi i Hakha khua ah a ruak an vui. Elizabeth Cope cu July 1938 thla ah Burma in a chuak i an ram ah a kir tthan. December 10, 1968 ni ah Philadelphia khua ah a thi.
John G. Woodin & Bessie L. Woodin
John Woodin cu Iola, Kansas ah July 27, 1883 ni ah a chuak. 1905 ah University of Kansas in B.A degree, le 1908 ah M . D degree a hmuh. September 1, 1909 ni ah Bessie Livers he an i um. October 11, 1909 ni ah Hakha khua ah missionary rianttuan ding in peknak an tuah piak hna. Hakha khua ah kum nga dengmang rian an ttuan. February 22, 1915 ni ah Hakha in an ram ah an tlung. An kir tthan ti lo. Sibawi an si i Chinmi nih si-inn ah i thlawp kha biapi ah an chiah lo caah rianttuan awk an ngeih lo zong a si men lai tiah an ruah. A nupi hi tuan tuk ah September 12, 1926 ni ah a thi. A nupi dam lo ruangah USA ah an kir tthan a si kho men. John Woodin cu January 16, 1967 ni ah USA ah a thi.
Chester U. Strait & Florence T. Strait
Chester Strait cu Glenwood City, Wisconsin ah December 21, 1893 ni ah a chuak. 1923 kum ah University of Menesota in B.A degree le 1925 kum ah Berkeley Baptist Divinity School in B.D degree a hmu. July 31, 1920 ni ah Florence Talbot he an i um. June 2, 1925 ni ah American Baptist Foreign Mission Society nih Burma ram ah rianttuan ding in an thlah. Hakha khua ah rianttuan ding in an kal. Hakha khua cu April 5, 1926 ni ah an fa le Betty le David he an phan. Chester Strait cu thawngttha chim long si lo in Laimi nunning a san khawh nak ding in aa zuam. Tuu zuatnak, kawfi le lakphak cinning le chapiat siam ning hna kha a chimh hna. Chinmi zong kha facang cin a fial hna.
March 1932 in January 1935 chung hi USA ah an um i Barkeley Baptist Divinity School in Th. D & Th. D degrees kha a hnga. Strait te nupa nih May 1, 1928 ni ah siangngakchia 13 he Chin Hills Bible School kha Hakha khua ah a dirh. 1934 kum ah Sunday School cawn ding mi set khatnak kha a nam. A hnu deuh ah set hnihnak kha a nam tthan. Lai holh in The Pilgrim Progress kha a ttial nain a chuah thai lo. Rev. Sang Ling, pastor of Hakha Baptist Church, bawmhnak in Hakha holh in Biakam Thar kha an leh i Rangoon khua um Mission Press ah 1940 kum ah an nam. Hakha Hla cauk kha hla fung 283 tluk an tuah chap i 1937 kum ah an nam.
Strait te chungkhar cu December 1940 thla ah USA tlawng ding in Hakha in an chuak. Hakha an kir tthan ti lo. California ah Ralkap chaplain a ttuan i khrifabu tam ngai sinah rian a ttuan. Dr. Strait cu Berkeley khua ah March 4, 1980 ni ah a thi. A nupi cu September 18, 1985 ni ah a thi ve.
Franklin O. Nelson & Phileda O. Nelson
Franklin O. Nelson cu Minneopolis, Minnesota khua ah November 30, 1909 ni ah a chuak. 1934 ah Bethel Seminary in B. Th degree le 1938 ah University of Minnesota in B.A degree a hmuh. June 7, 1939 ni ah Phileda Ogren he an i um. Tidim, Chin Hills ah rianttuan ding in April 18, 1939 ni ah American Baptist Foreign Mission Society nih an thim hna. December 2, 1939 ni ah Tidim khua an phan.
Vawlei Ralpi II ruangah Nelson te chungkhar cu 1942 ah Kawlram in an chuak. May 1946 ah Tidim an rak phan tthan. Rev. Nelson le Rev. T. Haugo, USA in M.R.E degree a hmumi, nih 1947 kum ah Tidim khua ah Bible sianginn an dirh. Hi Bible sianginn le Hakha khua ah 1948 kum i Rev. & Mrs. Robert G. Johnson nih dirhmi Bible sianginn hna cu Falam khua ah a ummi Zomi Theological College (ZTC) a rak i thoknak an si. Rev. Nelson cu khual a tlawng tam ngai. Tidim peng ah khrihfabu a ser hna. Bible sianginn a tuah mi hi a rianttuannak langsarbik ah a cang.
Philedi a dam lo ruang ah February 23, 1951 ni ah Tidim in an chuak. Tlun tthan dingah an i tiim nain, vanchiat ah Kawl cozah nih visa an pek hna lo caah an rianttuannak an hmu tthan kho ti lo.
Robert G. Johnson & Elizabeth L. Johnson
Robert Johnson cu Chicago, Illinios ah May 1, 1915 ni ah a chuak. 1938 ah Wheaton College in B.A degree le 1941 ah Eastern Baptist Seminary (a tu Palmer Theological College) in B. D degree a hmuh hna. May 21, 1941 ni ah Elizabeth L. Kortum he an i um. April 21, 1941 ni ah Kawlram ah missionary rianttuan ding in American Baptist Foreign Mission Society nih an thim hna. Vawlei Ralpi II ruangah Kawlram ah ra thiam lo in USA ah March 1946 tiang an um. May 30, 1946 ni ah Tidim khua an phan. February 1947 ah Hakha ah an i tthial.
February 1951 i Laitlang in Nelson te chungkhar an chuah hnu ah Rev. Johnson te nuva long hi Laitlang ah 1966 tiang rian an ttuan. 1966 ah Kawl Cozah nih a tthawl hna. Laitlang ah saubik a um mi siangbawi cu Cope te nuva (1908-38) le Johnson te nuva (1945-66) hi an si. An rianttuan mi zong hi mi tampi nih theih khawh an si. Rev. David Van Bik bawmhnak in, Rev. & Mrs. Johnson nih Hakha Bible School an tuah. Hi sianginn in pastor tampi an chuak i Laitlang ah rian an ttuan. Rev. Robert Johnson nih Hakha holh in Bible leh hram a thok. Elizabeth Johnson nih Hakha hla cauk siam hram a thok ve. 1966 ah Kawlram in tthawl an si caah Bible cu a let thlu manh lo i Rev. David Van Bik nih a ttuan peh i Hakha (Lai) Bible cu 1978 ah an nam. Hla cauk cu 1970 ah an nam. Rev. & Mrs. Johnson nih a saktaa mi Hakha Baptist Church lung innpi cu an ro ttha bik ah a taang. Hi biakinn cu 1969 kum ah Pathian sinah pekchanhnak in an luh.
Rev. Robert & Elizabeth Johnson cu California ah an um. A tu tiang a kan nunpi rih. Chinmi khrihfabu kha an si khawhnak zawn in thazang a kan pe kho mi an si. An fa le hna zong Laimi he pehtlaihnak ngei in mui hmuh khawh an si. Laimi kan caah aa pe mi chungkhar ttha an si.
Lairam ah rianttuan mi American Baptist siangbawi pasarih hna hi Khrih an dawt ruang ah harnak tampi tuar in Lairam ah rian an rak ttuan. Laimi kan sining le nunnak zong a kan cawisangtu an si. Kawlram in tthawl an si lio ah an ngaih a chia. Thinlung in dawtcia le tlaihchancia mi Laimi he tthen lai an siang lo. Robert Johnson nih cun thlahnak bia cu atanglei bantuk in a rak chim:
"Tlangbo cungte ah a donghnak bik thlahnak cu kan tuah. Thlahnak hla cu kan sa hna. Thlahnak biatawi ka chim lio ah lunghno in ka aw a tor, ka bia a cat. Rev. Mang Kio nih thla a cam i dih a harh ngai ve. Mi tampi he kan kut kan i tlai hna i Kawlram ah a ummi Khrihfami hna zei an lawh te lai ti hngal lo in sianglo ngai in kan i tthen hna."
Mission Rianttuannak caah Bible bia:
Jesuh nih cun a hun naih hna i, "Vancung le vawlei cung i a um mi nawlngeihnak vialte cu pek ka si cang. Cu caah khuazakip ah va kal ulaw miphun vialte kha ka zultu ah va ser hna u; Pa le Fapa le Thiang Thlarau min in tipilnak va pe hna ulaw kan fial mi vialte hna hi an zulh nak hnga van cawnpiak hna u. . ." tiah a ti hna (Matthai 28:18-20)
"Rawlttuan awk cu a tampi ko nain a ttuantu cu tlawmte long an si" (Luka 10:2)
Cun Bawipa nih, "Ahodah ka fial lai? Ahodah ka lamkaltu a si lai? a ti kha ka theih. Kei ni, "Keimah ka kal lai! Ka thlah tuah" tiah ka leh (Isaiah 6:8).
"An zumh lo ahcun zeitindah a min cu an au khawh lai? Cu bia cu an theih lo ahcun zeitindah ah zumh khawh lai? Cun bia cu chimh an si lo ahcun zeitindah a theih khawh lai? Cun Lamkaltu kha an thlah hna lo ahcun zeitindah bia cu thanh a si khawh lai? Cathiang nih thawngttha a chim tu hna ke cu a va dawh dah," a ti bantuk khan a si taktak (Rom 10:4-15)
"Miphun a lianhngantertu cu dinnak a si, sualnak cu zei miphun paoh caah ningzahnak a si" (Phungthlukbia 14:34)
"Thawngttha a chimtu miphun hna keneh cu aa dawh. Pathian dinnak a ttanhmi miphun cu zohchunh awk tlak le cawisanmi miphun an si. Miphun dang hna nih ttihzah le upatnak an pek tawn hna. Milu a tlawm mi miphun caah sining dawhte a herh khun. Pathian bia hi nunzia dawhnak hrampi cu a si." Dr. C. Duh Kam
LAIRAM AH RIANTTUANTU AMERICAN BAPTIST MISSIONARIES:
Arthur E Carson le Laura H. Carson
Arthur cu August 6, 1860 ni ah Columbus, Iowa ah a chuak. August 29, 1885 ni ah Baptist pastor sinak in chitithuh a si. April 16, 1886 ni ah Chinmi hna sinah Pathian rianttuan ding in aa pumpe. December 13, 1886 ni ah Rangoon khua a phan. December 18, 1886 ni ah Karen sinah missionary a si mi Laura Hardin he Bassein khua ah an i um. Arthur le Laura Carson cu Laitlang an rak kai hlan kum 10 tluk hi Thayet khua um Asho Chin sinah Pathian rian an ttuan.
Laura Carson cu Hakha an phanh zan cu a ttap len ko nain, Pathian thawngttha he kan Chinmi sinah rian an ttuan tikah Chinmi duh kan nunnak kha a theih chin lengmang. A pasal Arthur a thih (April 1, 1908) hnu zong ah tlung lo in Chinmi sinah June 1920 tiang rian a ttuan. Sianginn ah ca a chim. Hakha Hla cauk le sianginn ah cawn ding le Sunday school cawn ding mi cauk kha a siam hna. Hakha holh in Thawngttha Pali le Lamkaltu cauk kha a leh hna. A kum khua a upat cang caah June 1920 in a rian in aa din i Hakha khua a chuak taak ni cu a celh in a celh lo. "Chinmi zumtu hna long si lo in Pathian bia rih lo mi hna duh an nunning cu kaltaak ka siang hna lo e, zeitindah Arthur Carson thlanro le an umnak inn te cu ka kal taak khawh hnga, kan thinlung ah pei an caam tuk ne hi" a rak ti. Kum tampi Pathian thawngttha a chimh mi hna le nunnak pek tiang in a pasal Arthur nih rian a ttuanpiak mi Chinmi hna cu siang lo ngai in a rak kal taak hna. July 19, 1942 ni ah a Pa Pathian sinah aa din.
Siangbawinu Laura Carson mitthli cu Lairam ah Pathian thawngttha thlaici a keuh ter tu vanruahti bantuk a si. Lairam in a keu mi pangpar hna cu thawngttha par longte an si Nihin ah Chinmi cu Pathian thawngttha nih a kan ceu ter cang. Kan i dawhnak cu dawtnak le zangfahnak thinlung in a chuak mi an si.
Erik H. & Emily J. East
Erik H. East cu February 2, 1866 ni ah Sweden ram ah a chuak. 1885 kum ah an chungkhar in USA ah an peem. 1901 kum ah Southern Baptist Theological Seminary, Louisville, Kentucky in a cacawn a liim. Hi kum ah Medical School of the University of Kentucky in sii lei doctor degree a hmu. June 3, 1901 ni ah American Baptist Missionary Union nih Kawlram ah missionary thlah ding ah an thim. Marh 21, 1902 ni ah Hakha khua a rak phan. A dam lo caah USA ah June 3, 1902 ni ah kal tthan. Hi lio ah Emily Johnson he August 5, 1903 ni ah an i tthi. December 28, 1903 ni ah an nuva in Hakha khua an rak phan tthan. May 11, 1905 ni ah Chinmi lakah zumtu hmasabik Pau Suan le Thuam Hang le an nupi le hna kha tipilnak a pek hna. Sii lei a thiam caah Tidim, Falam le Hakha peng chungah a rianttuannak cu a hlawh tling ngai. 1907 kum ah Hakha khua ah sii-inn a sak. A nupi Mrs. East le an fa le pathum cu an dam lo caah 1908 kum ah USA ah an kir tthan. A innchung le um lo in, amah te long in rian a ttuan i Hakha le Thantlang peng vialte kha a rak cul dih. Lungzawtnak a ngeih caah October 1910 ah USA lei ah a tlung ve. An chungkhar dam lo ruangah Lairam ah an kir tthan kho ti lo. Dr. East cu August 3, 1939 ni ah a thi. Mrs. East cu April 27, 1943 ni ah a nunnak a liam ve.
Joseph Herbert Cope & Elizabeth S. Cope
J. Herbert Cope cu November 21, 1882 ni ah a chuak. 1904 kum ah University of Pennsylvania in B.Sc degree a lak. 1908 ah Rochester Theological Seminary in Bachelor of Divinity a dih. July 7, 1908 ni ah Pathian rianttuantu si ding in chitithuh a si. September 7, 1908 ni ah Elizabeth Smith he an i um. Burma ah mission rian ttuan ding in September 30, 1908 ni ah tilong in an chuak. Hakha khua cu December 21, 1908 ni ah an phan. J. Herbert Cope nih cun Hakha holh kha a cawn i a thiam ngai. Lai holh phun thum, Hakha, Falam le Tidim holh kha a thiam. Tidim holh in Bible Biakam Thar le Hla cauk kha 1936 kum ah a chuah. Cauk fa tete 35 tluk kha sianginn cawn ding ah Laiholh a phunphun in a ttial. 1924 kum ah Lairam bawi nawlngeitu nih Rev. Cope cu sianginn chektu ah a hman. Cozah nih rianttuannak caah hlawh an pe lo. A khualtlawnnak caah kum khat ah rupee 700 long an pek.
1935 kum ah Colgate University nih upatnak ah doctor degree kha an pek. A rianttuan ruangah British cozah nih Kaiser-1-Hind Medal an pek. Rev. Cope le a innchungkhar cu Tidim ah a um mi an si. Rev. Cope cu Lakher Pioneer Mission of India conference a kal pah ah June 11, 1938 ah a thi i Hakha khua ah a ruak an vui. Elizabeth Cope cu July 1938 thla ah Burma in a chuak i an ram ah a kir tthan. December 10, 1968 ni ah Philadelphia khua ah a thi.
John G. Woodin & Bessie L. Woodin
John Woodin cu Iola, Kansas ah July 27, 1883 ni ah a chuak. 1905 ah University of Kansas in B.A degree, le 1908 ah M . D degree a hmuh. September 1, 1909 ni ah Bessie Livers he an i um. October 11, 1909 ni ah Hakha khua ah missionary rianttuan ding in peknak an tuah piak hna. Hakha khua ah kum nga dengmang rian an ttuan. February 22, 1915 ni ah Hakha in an ram ah an tlung. An kir tthan ti lo. Sibawi an si i Chinmi nih si-inn ah i thlawp kha biapi ah an chiah lo caah rianttuan awk an ngeih lo zong a si men lai tiah an ruah. A nupi hi tuan tuk ah September 12, 1926 ni ah a thi. A nupi dam lo ruangah USA ah an kir tthan a si kho men. John Woodin cu January 16, 1967 ni ah USA ah a thi.
Chester U. Strait & Florence T. Strait
Chester Strait cu Glenwood City, Wisconsin ah December 21, 1893 ni ah a chuak. 1923 kum ah University of Menesota in B.A degree le 1925 kum ah Berkeley Baptist Divinity School in B.D degree a hmu. July 31, 1920 ni ah Florence Talbot he an i um. June 2, 1925 ni ah American Baptist Foreign Mission Society nih Burma ram ah rianttuan ding in an thlah. Hakha khua ah rianttuan ding in an kal. Hakha khua cu April 5, 1926 ni ah an fa le Betty le David he an phan. Chester Strait cu thawngttha chim long si lo in Laimi nunning a san khawh nak ding in aa zuam. Tuu zuatnak, kawfi le lakphak cinning le chapiat siam ning hna kha a chimh hna. Chinmi zong kha facang cin a fial hna.
March 1932 in January 1935 chung hi USA ah an um i Barkeley Baptist Divinity School in Th. D & Th. D degrees kha a hnga. Strait te nupa nih May 1, 1928 ni ah siangngakchia 13 he Chin Hills Bible School kha Hakha khua ah a dirh. 1934 kum ah Sunday School cawn ding mi set khatnak kha a nam. A hnu deuh ah set hnihnak kha a nam tthan. Lai holh in The Pilgrim Progress kha a ttial nain a chuah thai lo. Rev. Sang Ling, pastor of Hakha Baptist Church, bawmhnak in Hakha holh in Biakam Thar kha an leh i Rangoon khua um Mission Press ah 1940 kum ah an nam. Hakha Hla cauk kha hla fung 283 tluk an tuah chap i 1937 kum ah an nam.
Strait te chungkhar cu December 1940 thla ah USA tlawng ding in Hakha in an chuak. Hakha an kir tthan ti lo. California ah Ralkap chaplain a ttuan i khrifabu tam ngai sinah rian a ttuan. Dr. Strait cu Berkeley khua ah March 4, 1980 ni ah a thi. A nupi cu September 18, 1985 ni ah a thi ve.
Franklin O. Nelson & Phileda O. Nelson
Franklin O. Nelson cu Minneopolis, Minnesota khua ah November 30, 1909 ni ah a chuak. 1934 ah Bethel Seminary in B. Th degree le 1938 ah University of Minnesota in B.A degree a hmuh. June 7, 1939 ni ah Phileda Ogren he an i um. Tidim, Chin Hills ah rianttuan ding in April 18, 1939 ni ah American Baptist Foreign Mission Society nih an thim hna. December 2, 1939 ni ah Tidim khua an phan.
Vawlei Ralpi II ruangah Nelson te chungkhar cu 1942 ah Kawlram in an chuak. May 1946 ah Tidim an rak phan tthan. Rev. Nelson le Rev. T. Haugo, USA in M.R.E degree a hmumi, nih 1947 kum ah Tidim khua ah Bible sianginn an dirh. Hi Bible sianginn le Hakha khua ah 1948 kum i Rev. & Mrs. Robert G. Johnson nih dirhmi Bible sianginn hna cu Falam khua ah a ummi Zomi Theological College (ZTC) a rak i thoknak an si. Rev. Nelson cu khual a tlawng tam ngai. Tidim peng ah khrihfabu a ser hna. Bible sianginn a tuah mi hi a rianttuannak langsarbik ah a cang.
Philedi a dam lo ruang ah February 23, 1951 ni ah Tidim in an chuak. Tlun tthan dingah an i tiim nain, vanchiat ah Kawl cozah nih visa an pek hna lo caah an rianttuannak an hmu tthan kho ti lo.
Robert G. Johnson & Elizabeth L. Johnson
Robert Johnson cu Chicago, Illinios ah May 1, 1915 ni ah a chuak. 1938 ah Wheaton College in B.A degree le 1941 ah Eastern Baptist Seminary (a tu Palmer Theological College) in B. D degree a hmuh hna. May 21, 1941 ni ah Elizabeth L. Kortum he an i um. April 21, 1941 ni ah Kawlram ah missionary rianttuan ding in American Baptist Foreign Mission Society nih an thim hna. Vawlei Ralpi II ruangah Kawlram ah ra thiam lo in USA ah March 1946 tiang an um. May 30, 1946 ni ah Tidim khua an phan. February 1947 ah Hakha ah an i tthial.
February 1951 i Laitlang in Nelson te chungkhar an chuah hnu ah Rev. Johnson te nuva long hi Laitlang ah 1966 tiang rian an ttuan. 1966 ah Kawl Cozah nih a tthawl hna. Laitlang ah saubik a um mi siangbawi cu Cope te nuva (1908-38) le Johnson te nuva (1945-66) hi an si. An rianttuan mi zong hi mi tampi nih theih khawh an si. Rev. David Van Bik bawmhnak in, Rev. & Mrs. Johnson nih Hakha Bible School an tuah. Hi sianginn in pastor tampi an chuak i Laitlang ah rian an ttuan. Rev. Robert Johnson nih Hakha holh in Bible leh hram a thok. Elizabeth Johnson nih Hakha hla cauk siam hram a thok ve. 1966 ah Kawlram in tthawl an si caah Bible cu a let thlu manh lo i Rev. David Van Bik nih a ttuan peh i Hakha (Lai) Bible cu 1978 ah an nam. Hla cauk cu 1970 ah an nam. Rev. & Mrs. Johnson nih a saktaa mi Hakha Baptist Church lung innpi cu an ro ttha bik ah a taang. Hi biakinn cu 1969 kum ah Pathian sinah pekchanhnak in an luh.
Rev. Robert & Elizabeth Johnson cu California ah an um. A tu tiang a kan nunpi rih. Chinmi khrihfabu kha an si khawhnak zawn in thazang a kan pe kho mi an si. An fa le hna zong Laimi he pehtlaihnak ngei in mui hmuh khawh an si. Laimi kan caah aa pe mi chungkhar ttha an si.
Lairam ah rianttuan mi American Baptist siangbawi pasarih hna hi Khrih an dawt ruang ah harnak tampi tuar in Lairam ah rian an rak ttuan. Laimi kan sining le nunnak zong a kan cawisangtu an si. Kawlram in tthawl an si lio ah an ngaih a chia. Thinlung in dawtcia le tlaihchancia mi Laimi he tthen lai an siang lo. Robert Johnson nih cun thlahnak bia cu atanglei bantuk in a rak chim:
"Tlangbo cungte ah a donghnak bik thlahnak cu kan tuah. Thlahnak hla cu kan sa hna. Thlahnak biatawi ka chim lio ah lunghno in ka aw a tor, ka bia a cat. Rev. Mang Kio nih thla a cam i dih a harh ngai ve. Mi tampi he kan kut kan i tlai hna i Kawlram ah a ummi Khrihfami hna zei an lawh te lai ti hngal lo in sianglo ngai in kan i tthen hna."
Mission Rianttuannak caah Bible bia:
Jesuh nih cun a hun naih hna i, "Vancung le vawlei cung i a um mi nawlngeihnak vialte cu pek ka si cang. Cu caah khuazakip ah va kal ulaw miphun vialte kha ka zultu ah va ser hna u; Pa le Fapa le Thiang Thlarau min in tipilnak va pe hna ulaw kan fial mi vialte hna hi an zulh nak hnga van cawnpiak hna u. . ." tiah a ti hna (Matthai 28:18-20)
"Rawlttuan awk cu a tampi ko nain a ttuantu cu tlawmte long an si" (Luka 10:2)
Cun Bawipa nih, "Ahodah ka fial lai? Ahodah ka lamkaltu a si lai? a ti kha ka theih. Kei ni, "Keimah ka kal lai! Ka thlah tuah" tiah ka leh (Isaiah 6:8).
"An zumh lo ahcun zeitindah a min cu an au khawh lai? Cu bia cu an theih lo ahcun zeitindah ah zumh khawh lai? Cun bia cu chimh an si lo ahcun zeitindah a theih khawh lai? Cun Lamkaltu kha an thlah hna lo ahcun zeitindah bia cu thanh a si khawh lai? Cathiang nih thawngttha a chim tu hna ke cu a va dawh dah," a ti bantuk khan a si taktak (Rom 10:4-15)
"Miphun a lianhngantertu cu dinnak a si, sualnak cu zei miphun paoh caah ningzahnak a si" (Phungthlukbia 14:34)
"Thawngttha a chimtu miphun hna keneh cu aa dawh. Pathian dinnak a ttanhmi miphun cu zohchunh awk tlak le cawisanmi miphun an si. Miphun dang hna nih ttihzah le upatnak an pek tawn hna. Milu a tlawm mi miphun caah sining dawhte a herh khun. Pathian bia hi nunzia dawhnak hrampi cu a si." Dr. C. Duh Kam
Tuesday, July 14, 2009
Biaknak 4 & Lusifar
Voikhat cu: Krifa phungchim vaakpa, Buddhist phungki, Muslim terrorist pa le Hindu biaknak upa pali kha vanram an phan i Peter nih nanmah pali hi cu biapi tuk cio mi nan si caah nan umnak ding inn hi kan remh dih rih lo caah Lucifer sin ah ni 20 te in nan va umchung lai i adih bak in ka nin auh colh hna lai ati i Lucifer sin ah cun an va um chung ti asi.
Lucifer inn (Hell) an cam chung ahcun; Krifa pa cu Hell tla pawl lak ahcun phung achim, nan sual ngai chih uh ati pah hna in hin heh tiah thawhlawm le cheuhra cheukhat pek kong a chim i a pek ter hna ti asi. Buddhist pa cu a minung pawl kha arannak in an lu kongh ter dih hna i pura kam ah zingzan in thla acam pi dih hna ti asi. Muslim pa cu a tai puan rang in a ngerh i zingka ah thang ngai in " Allah" ati pah in na ral cu na thah ding kha na tuanvo asi ti kong rumro a chim ti asi. Hindu pa cu rimhmui kip mei in a khangh hna i acal ah hin zuk phun phun asuai i angki lo in aum peng ti asi.
Lucifer nih ni 9 an um ah Peter cu telephone ahei call i na minung pawl hi rak la zok zok cang hna, ka minung pawl phaisa ngeihchunh an hal dih hna, an lu an meh ter hna i sambu in ka inn akhat cang, aherh ahcun an tai ah puan rang phun ani ngerh ter i bom puah i mi thah ding zong an ngamh ter pin hna ah angki loin an umter hna i rimhmui kip an khangh pi hna caah a celh ka celh ti hna lo ahei ti an ti.
Peter nih cun Lucifer cu : inn thum lawng ka dih rih caah pathum vun thlah chung hna law pakhat kha cu sau deuh arak um rih ahau ko lai ati i Muslim pa, Buddhist pa le Hindu pa cu Lucifer nih va kal zok zok uh ati hna i Krifa pa tu cu "Nang cu hika hin na duh caan poh na um kho, zeicatiah Hell tiang ah sermon na hung pek pah hna in mi thawhlawm le cheuhra cheukhat tete na hung kholh dan hna kan zoh ah hin kan uar cem bak na si" ati an ti.
** Scientists recently found the source of Mad Cow Disease in Texas State at the following link.
http://www.pissedon politics. com/mad_cow. jpg
Lucifer inn (Hell) an cam chung ahcun; Krifa pa cu Hell tla pawl lak ahcun phung achim, nan sual ngai chih uh ati pah hna in hin heh tiah thawhlawm le cheuhra cheukhat pek kong a chim i a pek ter hna ti asi. Buddhist pa cu a minung pawl kha arannak in an lu kongh ter dih hna i pura kam ah zingzan in thla acam pi dih hna ti asi. Muslim pa cu a tai puan rang in a ngerh i zingka ah thang ngai in " Allah" ati pah in na ral cu na thah ding kha na tuanvo asi ti kong rumro a chim ti asi. Hindu pa cu rimhmui kip mei in a khangh hna i acal ah hin zuk phun phun asuai i angki lo in aum peng ti asi.
Lucifer nih ni 9 an um ah Peter cu telephone ahei call i na minung pawl hi rak la zok zok cang hna, ka minung pawl phaisa ngeihchunh an hal dih hna, an lu an meh ter hna i sambu in ka inn akhat cang, aherh ahcun an tai ah puan rang phun ani ngerh ter i bom puah i mi thah ding zong an ngamh ter pin hna ah angki loin an umter hna i rimhmui kip an khangh pi hna caah a celh ka celh ti hna lo ahei ti an ti.
Peter nih cun Lucifer cu : inn thum lawng ka dih rih caah pathum vun thlah chung hna law pakhat kha cu sau deuh arak um rih ahau ko lai ati i Muslim pa, Buddhist pa le Hindu pa cu Lucifer nih va kal zok zok uh ati hna i Krifa pa tu cu "Nang cu hika hin na duh caan poh na um kho, zeicatiah Hell tiang ah sermon na hung pek pah hna in mi thawhlawm le cheuhra cheukhat tete na hung kholh dan hna kan zoh ah hin kan uar cem bak na si" ati an ti.
** Scientists recently found the source of Mad Cow Disease in Texas State at the following link.
http://www.pissedon politics. com/mad_cow. jpg
Sunday, July 12, 2009
EBB Bible Bialehnak
Dawtmi EBB member vialte,
Bible nan ka lehmi kha hmunkhat ah ka rak in kuat dih hna. Mah le
halmi cio zon ahkhan rak rel cio te ko uh tiah kan nawl hna. A
rauhhlan ah Australia, Melbourne ah khualtlawn kaa tim caah ka rian a
tam deuh ruang ah tuan ah bia kan leh kho hna lo caah ka ngai thiam ko
uh tiah kan nawl hna.
EBB – VII
Biahalnak – I: Mithla hi a um hnga maw ?
Bialehnak: Mithla hi a um ko. Minung thlarau khi asi ko. Judah miphun
hna nihcun minung hi kan pumsa in kan thih tikah kan thih hnu nithum
chung hi minung thlarau cu vulei ah a um ko rih, vancung lei ah a kai
rih lo tiah an zumh. Cu ruang ahcun John 11:17 a thi cangmi Lazaruh
kha thawhter ding ah Jesuh nih a va kal tikah an vuinak nili asi hnu
long ah Bethani khua ah a phan ti kan hmuh. A sullam cu Lazaruh kha
an vuinak nit hum long asi rih asi ahcun Jesuh nih Lazaruh kha thihnak
in a thawhter tikah an zum hnga lo, zeicahtiah Lazaruh thlarau cu
vulei ah a um rih ko caah zeitikcan poah ah a lut than kho ko tiah an
ti khawh. Cu ruang ahcun minung ruahchannak le zumhnak a dongh cikcek
hnu ah nili nak ni ah Lazaruh kha thihnak in a thawhter tikah minung
thawnnak asi ti lo, Pathian thawnnak long in a si kho ti kha Judah
miphun nih an ruah lai ti kha Jesuh nih a hngalh caah nili nak theng
ah Bethani kha a va phak kha asi.
Judah miphun le Jesuh Khrih hrimhrim zong nih mithla a um tiah a rak
zumh ti a langhnak cu Luke 24:39 ah khan, “mithla nihcun ruh le sa a
ngeih tung lo kei cu ka ngeih pei nan ka hmuh ko hi” tiah achimmi zoh
tikah mithla a um ti kha Jesuh nih a zumh i cu mithla cu ruh le sa a
ngei lo ti zong kha a langhter.
Biahalnak – II: Tipil ing lomi khi zeiruangah dah Bawipa zanriah hman
dingin sianh an si lo?
Bialehnak-II: Protestant Khirhfabu nih kan dirpi mi biakamnak phung
(sacraments) pahnih kan ngei. Cu hna cu tipil innak le Bawipa zanriah
einak asi. Tipil a ing lo mi hna cu Bawipa zanriah ei kan sianh hna
lo. Zeicahtiah Jesuh khrih kha ka khamhtu le ka Bawipa asi tiah a
cohlang i tipilnak a ingmi long nih ei ding asi tiah kan zumh. Tipil
innak kan timi cu Khrih he sualnak ah kan thi ti i amah he dinnak le
zungzal nunnak ah kan tho ti tinak sullam langhternak le kan sualnak
vialte kaltak in Khrih he nunnak thar ah ka nung cang lai ti biakamnak
asi (Rom 6:1-14). Khrih he kan nun kaa hrawm cang lai tiah biakam
hmelchunhnak caah tipil hmanh a ing rih lo mi hna cu kannih misual
caah Bawi Jesuh a thihnak, Bawipa thi le sa sullam hmanh kha a hngal
kho lai lo tiah zumh asi. IKor.11:29 ah Bawipa zanriah a ei mi hna
nih Bawipa pum sullam kha kan hngalh a herhnak kan hmuh. Tipil innak
le Bawipa zanriah einak cu aa tlai, a ruang cu Bawipa thihnak le
thawhthannak kha a langhter tu ansi pin ah Bawipa he nunnak thar ah
kan nun tinak hmanthlak ansi. Cu ruang ah tipil a ing lo mi nih
Bawipa zanriah an hman ahcun a sullam kha an hngal lai lo caah a
sullam hngalh lo in an hman ahcun Pathian biaceihnak kha an cung ah a
tlung lai tinak asi (IKor.11:27- 32).
EBB – 8
Biahalnak – Miphun le ram caah tiin mi nunnak lak tiagin ram le miphun
dirhkamh hi Pathian duh ning a si maw? (asi le silonak tling tein)
Bialehnak: Biakamhlun chan kan zoh tikah Pathian profet hna le Pathiam
zumtu mithiang hna tampi cu pakhatnak ah, an biakmi an Pathian an tanh
ruangah siseh, an miphun kha Pathian miphun ah an ruah caah miphun
tanh ruang ah siseh, an ram cu Pathian pekmi ram ah ruah in tanhnak
ruang ah siseh an nunnak tiang an rak pek taktak ko. Bawi Jesuh Khrih
thihnak in a thawhthan hnu zultu hna chan ahcun a zumhnak caah a
nunnak a pe i Khrih thawngthabia ruang ah martyrs thihnak a tuarmi
zultu hna le zumtu dangdang hna kong kan hmuh. Pathian min telh hleng
lo in ram caah a thimi ram hruaitu (politicians) pawl zong an um ve
ko. Sihmanhsehlaw an thihnak a ruang kha aa dang cio. Mi zeimaw nih
mah pumpak min thannak ding caah a nunnak a pe ngammi zong an um.
Miphun dawtnak taktak ruangah thihnak a ingmi zong an um taktak.
Miphun pakhat a rawhralhnak lo ding ah dirhkamh le va dawt le minung
nunnak va khamh cu Pathian duhmi asi ko hmanh ah vulei uknak lei
riantuannak poahpoah kha Pathian duhnak in tuanmi rian an si dih lem
lo ti kha kan theih chih a herhmi cu asi.
Biahalnak: Pathian duh lomi thil (Zu le drugs, hriamnam) zuartu hna
nih cheuhra cheukhat an pek tawn mi hi Pathian nih a cohlan kho lai
maw?
Bialehnak: Hi na biahalnak hi LBC Muko ah hlan lio pi ah ka rak leh
bal cangmi asi. Muko volume no belte ka cing ti lo. Khirhfabu pakhat
ah member asi mi poah kan pekmi thawhlawm le cheuhra cheukhat poah hi
khua zei in an hmuh ti le zeitindah an hmuhmi asi ti kha inn kip le
pumpak kip cek hlai in kan hlat kho cawk lai lo. A petu nih lungtho
tein a hmuhmi chungin Pathian sin ah a pekmi kha Khrihfabu nih cohlan
piak dih asi. Aho pekmi kha dinnak in hmuhmi asi I aho pekmi sualnak
le dinlonak in hmuhmi asi ti kha i cekhlai dih siseh law dinnak in
hmuhmi chaw le va hi kawlram ahcun a tlawm hrimhrim lai tiah ka zumh.
Kan cozah in aa thawkmi mipi tiang dinlonak nih kan ram cu tilian bang
in a khuh dih. Mi sawhsawh in zapi in .pastorate tiang dinlonak in a
luat kho mi kan um lai lo. Zu chuannak in hmuhmi tangka kha a thur ah
kan ruah bantuk in mi pakhatkhat va hlen va thuai, va ei hmuar ruang
ah hmuhmi zong a thur thiamthiam. Midang pakhatkhat sin ah a hman lo
in a miak kan lak I kan hmuhmi zong a dingmi hmuhnak asi lo. Puaisa
tuahnak in tangka hmuhmi poah hi zakhat ah zakhat a dingmi ansi lo.
Ramdang in tangka an van kuat tikah a kuatu nih cu zat in rak chia te
uh a ti ko nain a chia tunih amah caah aa chiah bang i a cheu long a
chiah ahcun Pathian hmai ah a dingmi phaisa asi ti lo. Cu bantuk cun
kan tuak lengmang ahcun vulei cungah a ding lo mi thil in hmuhmi an
tam tuk ko. Cu caah tangka hi khuaizei in dah an hmuh timi kha tangka
a petu le Pathian nih an ceih ding asi ko i cheuhra cheukhat an
chiahnak Khrihfabu le Pastor nihcun biaceihnak nawl kan ngeih awk a si
lo, kan ceih awk zong asi lo tiah ka zumh. Zumhnak in chiahmi chawva
poah cu Pathian nih a co ko lai titu hi kan zumhah a tha bik asi ko.
Biahalnak: Nupi pasal ai țhen cangmi hna nih Pastor an hlen i, a
thiangmi țhitumnak an tuah mihi Pathian bia ningin zeitin dah
dantatnak an ing lai.
Bialehnak: Na biahalnak hi misual pawl biaceihnak le dantatnak in ding
rumro in na tuak i tlawmpal cu thumh deuh a herh lai. Hlennak poahpoah
cu na nupi hlen zong hlen, na hawipa hlen zong hlen, na fale hlen zong
hlen, pastor hlen zong hlen, Pathian hlen zong hlen asi dih ko. Nupi
le va aa then cangmi hna nih a thiangmi thitumnak tuahnak nawl an ngei
lo. Asinain pakhat a um ve mi cu, nu le va an I then tikah an pahnih
hnatlak tein le lungthiang tein kannih then ko tiah min an thut veve
ahcun cu bantuk thennak cu cohlan khawhmi thennak asi. Tuah cio ding
ah thapekmi cu asi lo. Moses zong nih nawlbia “conditional law” a rak
sermi cu mi pakhatkhat nih nupi mak a duh ahcun maknak ca pe hmasa seh
a ti. A sullam cu a nupi nih mak kha a hna a tlak ve ko ahcun le
pahnih hnatlaktein asi ahcun an i then zong cu duh asi lo nain cohlan
khawhmi thennak pakhat ah chiah khawh asi tinak asi. Nupi le va kha
thennak poahpoah cu Bible nih tha a pe lo. Cu caah aa then ciami hna
nih hlenthuai phun in nupi thar le vathar an ngeih ahcun Pathian
dantatnak an ing lai le ing lai lo cu ka chim kho lo nain an chungkhar
nunnak ah Pathian thluachuah tu cu an hmu lai tiah ka zum lo.
Biahalnak: Kaphnih in hnatlaknak um lo in țhitumnak tuah hi Pathian
nih a pawm maw? (Bianaah...Pa tel loin Nu lawng țhitumnak an tuahpiak
mi ram dangin cahmi in an cah mi pawl hna hi)
Bialehnak: Hihi cu Laimi nih kan serchommi phung asi. Bible zong ah a
um lo. Pathian zong nih a hna a tla lai tiah ka zum lo. Mah
hnangamnak in tuahmi deuh asi. Hi bantuk an tuahmi hi cu Pathian
thluachuah hmuhnak ding caah an tuahmi siloin ram dang cozah hna
hlennak ding caah an tuahmi asi caah vulei cung cozah he aa pehtlaihmi
riantuannak tu ah ka chiah. Thlarau lei tuahmi thil ah ka rel lem lo.
Cu caah tuah ding asi lo, forh ding zong an si lo. Tuah a duhmi an um
hmanh ah kan thlauh hna awk asi. A hman lo mi thil tuah hi kan cawn
ding asi hrimhrim lo. LBC, Yangon cu hi bantuk hi kan khap cang hna,
kan tuah ti lo, tha zong kan pe ti lo. Biakinn hrimhrim ah kan thanh.
Biahalnak: Pathian ram caah tiin mi nih thinlung tak tein an hlut/pek
cang mi pastor nih an cohlan lomi hi Pathian nih a cohlan lai maw?
(nikum ah keimah nih T. Shirt angki zun 30 LABC building saknak caah
ka hlut i pastor nih a thli tein a kaltak)
Kawlram a phan hnu ah phone in kan chonțhan i nanmah nih a țha nan ti
ning paoh in rak tuah ko uh tiah a kan leh) Cucaah, hi ka hlut cangmi
thil hi Pathian nih a cohlan hnga maw?
Bialehnak:Keimah cu Pathian a tong kho mi zong ka si lo caah Pathian
nih an cohlan le cohlan lo ka thei bak lo. Pastor nih an cohlan lo mi
zong hi zeiruang ahdah asi ti hi ka thei lo. Cu caah na biahalnak hi
keimah nih a phi ka ngei lo, nangmah tu nih a phi na ngeih deuh.
Pakhat i ralrin ding belte cu minung le minung karlak kan piahtana kha
Pathian cungah chiah lengmang lo ding asi lai ti kha na philh lo ding
ah ka duh.
EBB – 9
Biahalnak: Khamhnak hi a tlau kho maw?
Bialehnak: Hi biahalnak zong hi LBC Muko ah vei tampi ka rak leh cang
hna. Muko a relmi nih cu nan rak rel bal cang ko laid ah. Khamhnak a
tlau khawh le tlau khawh lo cu zeilei kap ahdah khamhnak na chiah timi
cungah a dir. Pathian lei kap ah khamhnak na chiah ahcun zeitikhmanh
ah a tlau kho lo. Minung asimi nangmah lei kap ah khamhnak kha na
chiah ahcun a tlau kho kan ti lai. Zeicahtiah minung cu kan zumhnak
aa thleng kho. ITimote 4:1-4 tah can donghnak lei can a phak tikah
minih an zumhnak kha an hlawt lai ati. Zumhnak hlawt timi cu Khrih
chung ah kan zumhnak hlawt kha asi. Khrih na zumhnak kha na hlawt
ahcun Khrih na zum ti lo ti nak asi I Khrih na zum ti lo ahcun
khamhnak cu na ngei ti lo tinak asi ko. Minu pawcung veihra ka bawh
zong ah ka khamhnak a tlau kho ti lo a timi hna hi cu mi lichim hmanh
ah li vialte siangpahrang ah ka chiah hna. Bible nih kan sual lengmang
zong kan khamhnak a tlau kho lo timi a kan cawnpiak bal lo. Pathian
fale hna cu an sual peng lo (IJohn 3”9-12), zeicahtiah Pathian ceunak
thlaici kha an chungah a um a ti, Pathian ceunak thlaci kan chungah a
um mi nih sualnak kan tuah tikah sual tih a nun zia le sual fih a nun
zia kha a kan cawnpiak caah kan sual khawh ding asi lo, kan sualnak tu
kha kannih theih peng ding asi deuh. Cu caah zeitluk ka sual zong ah
ka khamhnak a tlau ti lo tiah a cawnpiaktu an um ahcun cu hna cu
khamhnak kong a thei fiang rih lomi, asiloah, khamhnak kong ah lih a
chim lengmangmi ansi lai.
Bible nan ka lehmi kha hmunkhat ah ka rak in kuat dih hna. Mah le
halmi cio zon ahkhan rak rel cio te ko uh tiah kan nawl hna. A
rauhhlan ah Australia, Melbourne ah khualtlawn kaa tim caah ka rian a
tam deuh ruang ah tuan ah bia kan leh kho hna lo caah ka ngai thiam ko
uh tiah kan nawl hna.
EBB – VII
Biahalnak – I: Mithla hi a um hnga maw ?
Bialehnak: Mithla hi a um ko. Minung thlarau khi asi ko. Judah miphun
hna nihcun minung hi kan pumsa in kan thih tikah kan thih hnu nithum
chung hi minung thlarau cu vulei ah a um ko rih, vancung lei ah a kai
rih lo tiah an zumh. Cu ruang ahcun John 11:17 a thi cangmi Lazaruh
kha thawhter ding ah Jesuh nih a va kal tikah an vuinak nili asi hnu
long ah Bethani khua ah a phan ti kan hmuh. A sullam cu Lazaruh kha
an vuinak nit hum long asi rih asi ahcun Jesuh nih Lazaruh kha thihnak
in a thawhter tikah an zum hnga lo, zeicahtiah Lazaruh thlarau cu
vulei ah a um rih ko caah zeitikcan poah ah a lut than kho ko tiah an
ti khawh. Cu ruang ahcun minung ruahchannak le zumhnak a dongh cikcek
hnu ah nili nak ni ah Lazaruh kha thihnak in a thawhter tikah minung
thawnnak asi ti lo, Pathian thawnnak long in a si kho ti kha Judah
miphun nih an ruah lai ti kha Jesuh nih a hngalh caah nili nak theng
ah Bethani kha a va phak kha asi.
Judah miphun le Jesuh Khrih hrimhrim zong nih mithla a um tiah a rak
zumh ti a langhnak cu Luke 24:39 ah khan, “mithla nihcun ruh le sa a
ngeih tung lo kei cu ka ngeih pei nan ka hmuh ko hi” tiah achimmi zoh
tikah mithla a um ti kha Jesuh nih a zumh i cu mithla cu ruh le sa a
ngei lo ti zong kha a langhter.
Biahalnak – II: Tipil ing lomi khi zeiruangah dah Bawipa zanriah hman
dingin sianh an si lo?
Bialehnak-II: Protestant Khirhfabu nih kan dirpi mi biakamnak phung
(sacraments) pahnih kan ngei. Cu hna cu tipil innak le Bawipa zanriah
einak asi. Tipil a ing lo mi hna cu Bawipa zanriah ei kan sianh hna
lo. Zeicahtiah Jesuh khrih kha ka khamhtu le ka Bawipa asi tiah a
cohlang i tipilnak a ingmi long nih ei ding asi tiah kan zumh. Tipil
innak kan timi cu Khrih he sualnak ah kan thi ti i amah he dinnak le
zungzal nunnak ah kan tho ti tinak sullam langhternak le kan sualnak
vialte kaltak in Khrih he nunnak thar ah ka nung cang lai ti biakamnak
asi (Rom 6:1-14). Khrih he kan nun kaa hrawm cang lai tiah biakam
hmelchunhnak caah tipil hmanh a ing rih lo mi hna cu kannih misual
caah Bawi Jesuh a thihnak, Bawipa thi le sa sullam hmanh kha a hngal
kho lai lo tiah zumh asi. IKor.11:29 ah Bawipa zanriah a ei mi hna
nih Bawipa pum sullam kha kan hngalh a herhnak kan hmuh. Tipil innak
le Bawipa zanriah einak cu aa tlai, a ruang cu Bawipa thihnak le
thawhthannak kha a langhter tu ansi pin ah Bawipa he nunnak thar ah
kan nun tinak hmanthlak ansi. Cu ruang ah tipil a ing lo mi nih
Bawipa zanriah an hman ahcun a sullam kha an hngal lai lo caah a
sullam hngalh lo in an hman ahcun Pathian biaceihnak kha an cung ah a
tlung lai tinak asi (IKor.11:27- 32).
EBB – 8
Biahalnak – Miphun le ram caah tiin mi nunnak lak tiagin ram le miphun
dirhkamh hi Pathian duh ning a si maw? (asi le silonak tling tein)
Bialehnak: Biakamhlun chan kan zoh tikah Pathian profet hna le Pathiam
zumtu mithiang hna tampi cu pakhatnak ah, an biakmi an Pathian an tanh
ruangah siseh, an miphun kha Pathian miphun ah an ruah caah miphun
tanh ruang ah siseh, an ram cu Pathian pekmi ram ah ruah in tanhnak
ruang ah siseh an nunnak tiang an rak pek taktak ko. Bawi Jesuh Khrih
thihnak in a thawhthan hnu zultu hna chan ahcun a zumhnak caah a
nunnak a pe i Khrih thawngthabia ruang ah martyrs thihnak a tuarmi
zultu hna le zumtu dangdang hna kong kan hmuh. Pathian min telh hleng
lo in ram caah a thimi ram hruaitu (politicians) pawl zong an um ve
ko. Sihmanhsehlaw an thihnak a ruang kha aa dang cio. Mi zeimaw nih
mah pumpak min thannak ding caah a nunnak a pe ngammi zong an um.
Miphun dawtnak taktak ruangah thihnak a ingmi zong an um taktak.
Miphun pakhat a rawhralhnak lo ding ah dirhkamh le va dawt le minung
nunnak va khamh cu Pathian duhmi asi ko hmanh ah vulei uknak lei
riantuannak poahpoah kha Pathian duhnak in tuanmi rian an si dih lem
lo ti kha kan theih chih a herhmi cu asi.
Biahalnak: Pathian duh lomi thil (Zu le drugs, hriamnam) zuartu hna
nih cheuhra cheukhat an pek tawn mi hi Pathian nih a cohlan kho lai
maw?
Bialehnak: Hi na biahalnak hi LBC Muko ah hlan lio pi ah ka rak leh
bal cangmi asi. Muko volume no belte ka cing ti lo. Khirhfabu pakhat
ah member asi mi poah kan pekmi thawhlawm le cheuhra cheukhat poah hi
khua zei in an hmuh ti le zeitindah an hmuhmi asi ti kha inn kip le
pumpak kip cek hlai in kan hlat kho cawk lai lo. A petu nih lungtho
tein a hmuhmi chungin Pathian sin ah a pekmi kha Khrihfabu nih cohlan
piak dih asi. Aho pekmi kha dinnak in hmuhmi asi I aho pekmi sualnak
le dinlonak in hmuhmi asi ti kha i cekhlai dih siseh law dinnak in
hmuhmi chaw le va hi kawlram ahcun a tlawm hrimhrim lai tiah ka zumh.
Kan cozah in aa thawkmi mipi tiang dinlonak nih kan ram cu tilian bang
in a khuh dih. Mi sawhsawh in zapi in .pastorate tiang dinlonak in a
luat kho mi kan um lai lo. Zu chuannak in hmuhmi tangka kha a thur ah
kan ruah bantuk in mi pakhatkhat va hlen va thuai, va ei hmuar ruang
ah hmuhmi zong a thur thiamthiam. Midang pakhatkhat sin ah a hman lo
in a miak kan lak I kan hmuhmi zong a dingmi hmuhnak asi lo. Puaisa
tuahnak in tangka hmuhmi poah hi zakhat ah zakhat a dingmi ansi lo.
Ramdang in tangka an van kuat tikah a kuatu nih cu zat in rak chia te
uh a ti ko nain a chia tunih amah caah aa chiah bang i a cheu long a
chiah ahcun Pathian hmai ah a dingmi phaisa asi ti lo. Cu bantuk cun
kan tuak lengmang ahcun vulei cungah a ding lo mi thil in hmuhmi an
tam tuk ko. Cu caah tangka hi khuaizei in dah an hmuh timi kha tangka
a petu le Pathian nih an ceih ding asi ko i cheuhra cheukhat an
chiahnak Khrihfabu le Pastor nihcun biaceihnak nawl kan ngeih awk a si
lo, kan ceih awk zong asi lo tiah ka zumh. Zumhnak in chiahmi chawva
poah cu Pathian nih a co ko lai titu hi kan zumhah a tha bik asi ko.
Biahalnak: Nupi pasal ai țhen cangmi hna nih Pastor an hlen i, a
thiangmi țhitumnak an tuah mihi Pathian bia ningin zeitin dah
dantatnak an ing lai.
Bialehnak: Na biahalnak hi misual pawl biaceihnak le dantatnak in ding
rumro in na tuak i tlawmpal cu thumh deuh a herh lai. Hlennak poahpoah
cu na nupi hlen zong hlen, na hawipa hlen zong hlen, na fale hlen zong
hlen, pastor hlen zong hlen, Pathian hlen zong hlen asi dih ko. Nupi
le va aa then cangmi hna nih a thiangmi thitumnak tuahnak nawl an ngei
lo. Asinain pakhat a um ve mi cu, nu le va an I then tikah an pahnih
hnatlak tein le lungthiang tein kannih then ko tiah min an thut veve
ahcun cu bantuk thennak cu cohlan khawhmi thennak asi. Tuah cio ding
ah thapekmi cu asi lo. Moses zong nih nawlbia “conditional law” a rak
sermi cu mi pakhatkhat nih nupi mak a duh ahcun maknak ca pe hmasa seh
a ti. A sullam cu a nupi nih mak kha a hna a tlak ve ko ahcun le
pahnih hnatlaktein asi ahcun an i then zong cu duh asi lo nain cohlan
khawhmi thennak pakhat ah chiah khawh asi tinak asi. Nupi le va kha
thennak poahpoah cu Bible nih tha a pe lo. Cu caah aa then ciami hna
nih hlenthuai phun in nupi thar le vathar an ngeih ahcun Pathian
dantatnak an ing lai le ing lai lo cu ka chim kho lo nain an chungkhar
nunnak ah Pathian thluachuah tu cu an hmu lai tiah ka zum lo.
Biahalnak: Kaphnih in hnatlaknak um lo in țhitumnak tuah hi Pathian
nih a pawm maw? (Bianaah...Pa tel loin Nu lawng țhitumnak an tuahpiak
mi ram dangin cahmi in an cah mi pawl hna hi)
Bialehnak: Hihi cu Laimi nih kan serchommi phung asi. Bible zong ah a
um lo. Pathian zong nih a hna a tla lai tiah ka zum lo. Mah
hnangamnak in tuahmi deuh asi. Hi bantuk an tuahmi hi cu Pathian
thluachuah hmuhnak ding caah an tuahmi siloin ram dang cozah hna
hlennak ding caah an tuahmi asi caah vulei cung cozah he aa pehtlaihmi
riantuannak tu ah ka chiah. Thlarau lei tuahmi thil ah ka rel lem lo.
Cu caah tuah ding asi lo, forh ding zong an si lo. Tuah a duhmi an um
hmanh ah kan thlauh hna awk asi. A hman lo mi thil tuah hi kan cawn
ding asi hrimhrim lo. LBC, Yangon cu hi bantuk hi kan khap cang hna,
kan tuah ti lo, tha zong kan pe ti lo. Biakinn hrimhrim ah kan thanh.
Biahalnak: Pathian ram caah tiin mi nih thinlung tak tein an hlut/pek
cang mi pastor nih an cohlan lomi hi Pathian nih a cohlan lai maw?
(nikum ah keimah nih T. Shirt angki zun 30 LABC building saknak caah
ka hlut i pastor nih a thli tein a kaltak)
Kawlram a phan hnu ah phone in kan chonțhan i nanmah nih a țha nan ti
ning paoh in rak tuah ko uh tiah a kan leh) Cucaah, hi ka hlut cangmi
thil hi Pathian nih a cohlan hnga maw?
Bialehnak:Keimah cu Pathian a tong kho mi zong ka si lo caah Pathian
nih an cohlan le cohlan lo ka thei bak lo. Pastor nih an cohlan lo mi
zong hi zeiruang ahdah asi ti hi ka thei lo. Cu caah na biahalnak hi
keimah nih a phi ka ngei lo, nangmah tu nih a phi na ngeih deuh.
Pakhat i ralrin ding belte cu minung le minung karlak kan piahtana kha
Pathian cungah chiah lengmang lo ding asi lai ti kha na philh lo ding
ah ka duh.
EBB – 9
Biahalnak: Khamhnak hi a tlau kho maw?
Bialehnak: Hi biahalnak zong hi LBC Muko ah vei tampi ka rak leh cang
hna. Muko a relmi nih cu nan rak rel bal cang ko laid ah. Khamhnak a
tlau khawh le tlau khawh lo cu zeilei kap ahdah khamhnak na chiah timi
cungah a dir. Pathian lei kap ah khamhnak na chiah ahcun zeitikhmanh
ah a tlau kho lo. Minung asimi nangmah lei kap ah khamhnak kha na
chiah ahcun a tlau kho kan ti lai. Zeicahtiah minung cu kan zumhnak
aa thleng kho. ITimote 4:1-4 tah can donghnak lei can a phak tikah
minih an zumhnak kha an hlawt lai ati. Zumhnak hlawt timi cu Khrih
chung ah kan zumhnak hlawt kha asi. Khrih na zumhnak kha na hlawt
ahcun Khrih na zum ti lo ti nak asi I Khrih na zum ti lo ahcun
khamhnak cu na ngei ti lo tinak asi ko. Minu pawcung veihra ka bawh
zong ah ka khamhnak a tlau kho ti lo a timi hna hi cu mi lichim hmanh
ah li vialte siangpahrang ah ka chiah hna. Bible nih kan sual lengmang
zong kan khamhnak a tlau kho lo timi a kan cawnpiak bal lo. Pathian
fale hna cu an sual peng lo (IJohn 3”9-12), zeicahtiah Pathian ceunak
thlaici kha an chungah a um a ti, Pathian ceunak thlaci kan chungah a
um mi nih sualnak kan tuah tikah sual tih a nun zia le sual fih a nun
zia kha a kan cawnpiak caah kan sual khawh ding asi lo, kan sualnak tu
kha kannih theih peng ding asi deuh. Cu caah zeitluk ka sual zong ah
ka khamhnak a tlau ti lo tiah a cawnpiaktu an um ahcun cu hna cu
khamhnak kong a thei fiang rih lomi, asiloah, khamhnak kong ah lih a
chim lengmangmi ansi lai.
Thursday, July 2, 2009
P.Cung Lian Thawng Le Laump4 I Tonnak
P. Cung Lian Thawng le Pu Mang Cung Nung (Laimp4) itonnakSLP: Na konglam tawifel te-in na kan chim kho hnga maw?
TB: Pu Za Tlung le Pi Oliver (Thantlang Farrawn) i an fa pathumnak ka si. Thantlang ah ka chuak, Hakha ah ka thang. 1999 kum ah tanghra ka awng na-in University a pih lio a si ca-ah Malaysia ah ka kal. Kum thum dengmang ka um hnu ah ka kir than. 2008 ah nupi ka ngei, a min cu Van Thla Cer Hniang (Cer Cer ) ti ah hawi nih an auh na-in kan nih cu Honey ti-in kan i au veve. 2009 March 21 ah Australia ram, Adelaide khua ka tlawn kar ah fanu te kan ngei, a min ah Cung Hlawn Par ti ah ka pa nih aa sak.
SLP: Australia ah cun zeidah na va tuah?
TB: Laimi mautaam paam bomhnak ca-ah CHRO hruainak in Concert tuah i hla sak dingah an ka sawmmi ka si.
SLP: Mautam bomhnak tha na pekmi cungah kan i lawm. Hla le muzik lei ah na luhning, cawnnak hna na ngei maw, zei ti te-in dah nai thokning a si?
TB: Ka hngakchiat lio te in ka pa nih chungkhar pumhnak a kan tuahpi peng. Khrihfa hla bu khi kan sa tawn i a thlite (aw fir) in hla kan sak ah hin a rak kan sik. "Thangpi in sa u" tiah a rak kan ti tawn. Cun ka naupa hi ka puakpah in Lai zuun hla khi ka rak sakpiak bu-in ka awih tawn. Hla hi voi khat an ka sakpiak ahcun ka rak thiam colh. Taang riat hrawng ka cawn lio in hla sak ka huam taktak khi a si na-in ka aw chuahning khi au sawh khin ka au. 2003 ah CACC nih an chuahmi "Ka Tlei Kho Lo" timi tepphel ah a voi khatnak an ka sawm i kaa tel ve. Cu hnu cun mi nih an van ka theihnak a si. Tang riat ka cawn lio ah ka pa nih piano tum hi saya Tha Uk (Zion pianist) sinah arak ka cawnter. Malaysia ka um lio,
2001 ah cawnnak (tintaan) thla hnih tluk ka kai. Cun Laitlang ka tlun hnu in Yangon ah Piano le Violin le Vocal khi kum khat chung dengmang ka cawng .Cunticun hla le miuzik lei kai thokning te cu a si.
SLP:Hla hi fung zeizatdah na phuah cang?
TB: Fiang te in ka thei thlu lo, fung 70 leng cu a si ve cang.
SLP: Mino te nih mah zat lengluang hla nan phuah cu uar na um bak. A tum lei hi tah na thiam dih maw?
TB: Mah diriam tawk cun ka tum ve ko. Bass hi keimah studio ah ka tum pah. Piano zong ka tum. Violin hi ka thiam na lo in ka tum pah tawn. Drum hi cu computer in ka tum.
SLP: CD le VCD chuah cangmi ah voi zeizatdah nai tel? Nangmah te lawng in chuahmi na gei maw?
TB: Hla phel CD, VCD, DVD ah hin March, 2009 tiang ah voi 30 a tlinnak bak a si. Keimah te lawng cun ka chuah bal rih lo. Hla chuah dingah hin bawmtu ttha hna a herh ngai i zapi kan ca-ah cun a fawi lo.
SLP:Na nupi hi muzik lei a tuimi a si ve maw? Zei ti te in dah nan i uarning a si? Na sah hnu ah maw an uar, an uar na theih hnu ah dah na sah? Si lo ah chungkhat fonhtonh mi dah nan si?
TB: Kan nu hi hla ngeih a huam taktak mi a si hlei ah a sa pah tawn ve. A nih hi Pathian hla lawng a ngai i a sa. Ta le far bang in kan rak tlong leeng ti lengmang ko i sau nawn te, cu hnu cun a thlite in kan i duh veve ko hme cu.
SLP: A thlite duh veve in langhngan duh ah a van i thialning te cu na kan chim siang hnga maw?
TB: Na biahalmi hi kan leh lengmang ahcun na ka phuanter dih sual lai, cu kong cu za cang ko seh.
SLP:Kan halmi a luan sual ahcun rak ka ngaithiam. Bia dang ah, Stage cung hlasak lio ah pangpar oih khi a herh na ti maw?
TB: Herh tuk hmeteh. Pangpar pek le oih ah khin a satu zong kan hlasak kaa a thaw deuh tawn. A si na-in zuri hna nih hlasa thiam lo tiang in tuaitam deuh ahcun ing a puang pah ve. Cun, oih tam mi um, oih lo mi um fawn ahcun puai a zapi khin aa dawh tawn lo.
SLP:Zei hla na sak ah dah na thinlung taktak in na tuar (feel) bik? Pathian hla ah maw, zunn hla ah dah?
TB: Ka lungtak te-in ka sakmi cu ka tuar (feel) ning aa khat ko ka ti na-in Pathian hla cu Pathian hla deuh a rak si ko, a thlarau deuh hrimhrim ko.
SLP:Stage show nan tuah caan ah a harnak le a nuamhnak?
TB: Laitlang ah instrument thilri kan ngei lo tuk lawmmam. State show kan tuah ah hin thilri hlannak ah hin ka har cem. Biakinn kip ta kha kan va hlan hna. Mino ta, CE ta, Biakinn ta, kan hlan tikah Phungphai cio khi an rak ngei hna i mah duh bantuk in hlan khawh an si lo. Nawlngeitu upa an thimmi hna kha va nawl lengmang an hau. Cu tikah tha a baa, sian lo zong a um fawn. A nuamhnak cu thilri a tha mi kan van hlan khawh, a satu he tha te cawn hnu ah palh lo te-in van sak khawh ah khin a nuam.
SLP:VCD nan chuah tikah a harnak le a nuamhnak?
TB: Thaba ngai in kan hun chuah hnu ah a zuarnak ah hin a har ngai, lungre zong a thei, ruahning bantuk in aman hmuh a um bal lo. A nuamhnak cu kan tuahmi VCD mi nih an cohlan khawh, an uar, a fak hna an van kan fak thulh ah khin kan i nuam ngai tawn. Hngakchia hna kan lo pah ve ko cuh.
SLP: Hlasak thiam a poh mi hna cu an rum va si kaw, Lai hlasak thiam nih pawcawmnak tiang an hman khawhnak lai zeidah a herh?
TB: Laimi vialte nih Laibia le Laihla kan dawt i hlaphel an chuahmi kan rak cawk cio ahcun pawcawm khawhnak lam a um ve ko. Ramdang hna in show tuah dingah nan kan cah khawh lengmang ahcun pawcawmnak tlak ngai asi fawn hnga. Tampi chuah, tampi zuar, aman tling te hmuh khawh, ahcun a satu ca zongah a tha hnga, Laimi ca-ah kan hla a thangcho fawn hnga. Copy tuah kan hmanmi nih hin market a hrawh ngai fawn. Malaysia ah VCD kan chuah tikah Kawl dawr nih an fir (copy) ve i man fawi deuh hna in a zuar. Pawcawmnak tiang a phak khawhnak ding cu mipi thinlung ah ai hngatmi a si.
SLP: Lai hla hi copy an tuah tuk ti thawng kan theih le zei tin a si.
TB: An tuah tuk hme teh.A luan cia mi kum 3 hrawng lio ah khan keimah ka tawlrel mi khuai hi Shine Internet ka thut lio ah hin mi pa khat nih a rak kuu ter hna i an ku piak ko,Cu lio firtu nignzak lo ,Hmutu ning zak phun khin ka ning a rak zaak tuk.Na in tu kum 2009 hin cun ka thin a hung tuk
cang .Tam tuk an kan kuu piak .Bianabia pakhat ah HPH VCD hi nan theih cio men lai ti ah ka ruah,Thantlang khua ah hin kanmah nih kan zuar i 10 hmanh kan manh lo.Na in inn kip i Video ngei mi nih a ngei lo mi an tawm te taktak khi a si ,Zei ruang ah a si hnga kan ti kan hlat tik ah ka u nau pa hmanh nih khuai tam tuk hi a kuu ti tahwng ka theih i ka lung a fak tuk.An thei lo tuk ruang ah maw an kuu si lo le zei hmanh ah an kan rel lo tuk khi hme dek a si hgna ka ti.Hakha khua zong ah a si ve thiam an zual .A tu tiang kan manh mi hi khuai 350 hrawng a si,Na in a ngei mi inn hi a
tawm bik ah 800 cu an si ko lia ti in kan tuak.Cucu kan hlat tik ah cunputer a ngei mi le a cheu internet dawr a tuah mi nih hin tam tuk an kuu piak ti a si ko.Kanmah kan theih hngalh mi an si .A ho te khi dah a kuu ti hi kan theih pah cang ko hna .A tu cu cangia paster kan taar cang ,Lai khuai chuak poh poh kuu lo ding kuu theih si le a herh ning in rian kan tuan cxang lai kan ti.hihi tam pi in theih ter kan hau ru ka ti. Hakha ah Lian Conputer internet a tuah tu khi lai khuai an kuu ter ah cun a ngei tu va chim hna u law.ok an ti lawng ah kan kuu lai an ti hna ,Cu hmanh ah cun kuu mna 500 kan i laak lai i 2500 hi a ngei tu kna pek lai an ti. Cun mercy internet,Pu Jame khi cu kuu an fial sual ah cun a thah deng hna.,Keimah hmanh nih an hmai ka khap han lo.I an nih khi i zoh chun ding an si.an mah pa hnih lawng lawng khi lai khuai a kuu lo mi a tu tiang ka theih mi an si rih,.Cu ca ah cun khuai an kan kuu an kan fir piak mi hi fir ah an ruat rua lo a si rua ka ti fir hmanh ah lang hngan fir hmu tu ning zak a si hian thei rua lo el an kuu mi a si rua.Na si ning nai u pat ah cun lai khuai poh poh cu kuu ter ti fawn hlah.Zaan tim khua mang ah hngilh thiam lo in ka ruah mi bia ka chim.
SLP: Solfa, tonic solfa zei tluk dah na thiam, na cawng bal maw?
TB: Pu Biak solfa cawnak ah ka tel pah lengmang. Ka theih lo kar ah ka thiam diam ve ko. Cun 1-2-3 note kan ti mi khi 90% hrawng cu ka thiam cang men lai tiah ka ruah. Staff note khi cu tlawm pal lawng ka thiam ka tum kho lo ka tial khawh pah lawng a si.
SLP:Hlasak ah ramdang ah zeizatdah na kal cang, khua zei ram ah?
TB: 2008 ah Malaysia ah voikhat, atu 2009 ah Australia ah voikhat hi an si .
SLP:Lai mipi sinah hla kongah biacah na duh mi?
TB: Phuah hna u sih, sa hna u sih, tum ti hna u sih, hla bia hman lo mi kan phuahmi le theih setsai lo in hla kan tialmi khi tha te in a theimi nih kan chim than u law ka duh. Laimi cu hla lei ah kan no tuk rih ca-ah ruah nak pek lengmang kan hau ko.
SLP: Lai seino hna sinah biacah na duh mi?
TB: Kan bia, kan ca, kan holh le kan hla le kan music pawl hi tlau lo te-in a than chinnak lai kan umnak cio in cawn le thiam le dawt tim cio hna u sih.
SLP: Ramdang phan Laimi sinah biacah na kan duh mi?
TB: Ramdang a phanmi hi kan in ngai tuk hna. Lai hlum kan tlawm tuk cang. Ramdang ah ka rak um bal ve cang ca-ah nan kan ngaih lai ning khi ka theihthiam tuk. I ngai ko hna u sih law, I tleihchan peng ko hna u sih. Nan lung chung te ah Laitlang hi rak caam peng ko seh.
SLP:A donghnak bik ah, Laimp4 hi na zoh bal maw? Zei ruahnak dah cheuh na kan duh?
TB: Nai te Yangon ka um lio ah ka hawi nu nih a ka chimh lawng in ka theihmi a si. Lai hla vialte quality control tuah nan timhmi cu ka rak I lawm tuk ve. A chung hla nan chiahmi hna khi a ngeitu nawl nan hal ta hmasa hna maw, zangfahnak te-in theih ka duh ko.
SLP:Bia na hun kan hal ve ca-ah kan i lawm, hal awk tlak ngai zong a si. "A chung hla khi a siang lomi nih kan chim ulaw kan hloh than lai", kan ti ko hna. An hla kan chiahpiak hna ruang ah ai lawmmi an tam deuh suaumau. "Kei ka hla zong rak chia ve u" ti'n a kan fialmi an um len. An zuar lio mi hna cu kan chia ve lo. Lungsau te-in bia na kan leh ca-ah tampi kan i lawm.
TB: Nan rian tam lakah keimah hna biahalnak nan ka tuah ca-ah Laimp4 nan cungah kaa lawm tuk ve.
TB: Pu Za Tlung le Pi Oliver (Thantlang Farrawn) i an fa pathumnak ka si. Thantlang ah ka chuak, Hakha ah ka thang. 1999 kum ah tanghra ka awng na-in University a pih lio a si ca-ah Malaysia ah ka kal. Kum thum dengmang ka um hnu ah ka kir than. 2008 ah nupi ka ngei, a min cu Van Thla Cer Hniang (Cer Cer ) ti ah hawi nih an auh na-in kan nih cu Honey ti-in kan i au veve. 2009 March 21 ah Australia ram, Adelaide khua ka tlawn kar ah fanu te kan ngei, a min ah Cung Hlawn Par ti ah ka pa nih aa sak.
SLP: Australia ah cun zeidah na va tuah?
TB: Laimi mautaam paam bomhnak ca-ah CHRO hruainak in Concert tuah i hla sak dingah an ka sawmmi ka si.
SLP: Mautam bomhnak tha na pekmi cungah kan i lawm. Hla le muzik lei ah na luhning, cawnnak hna na ngei maw, zei ti te-in dah nai thokning a si?
TB: Ka hngakchiat lio te in ka pa nih chungkhar pumhnak a kan tuahpi peng. Khrihfa hla bu khi kan sa tawn i a thlite (aw fir) in hla kan sak ah hin a rak kan sik. "Thangpi in sa u" tiah a rak kan ti tawn. Cun ka naupa hi ka puakpah in Lai zuun hla khi ka rak sakpiak bu-in ka awih tawn. Hla hi voi khat an ka sakpiak ahcun ka rak thiam colh. Taang riat hrawng ka cawn lio in hla sak ka huam taktak khi a si na-in ka aw chuahning khi au sawh khin ka au. 2003 ah CACC nih an chuahmi "Ka Tlei Kho Lo" timi tepphel ah a voi khatnak an ka sawm i kaa tel ve. Cu hnu cun mi nih an van ka theihnak a si. Tang riat ka cawn lio ah ka pa nih piano tum hi saya Tha Uk (Zion pianist) sinah arak ka cawnter. Malaysia ka um lio,
2001 ah cawnnak (tintaan) thla hnih tluk ka kai. Cun Laitlang ka tlun hnu in Yangon ah Piano le Violin le Vocal khi kum khat chung dengmang ka cawng .Cunticun hla le miuzik lei kai thokning te cu a si.
SLP:Hla hi fung zeizatdah na phuah cang?
TB: Fiang te in ka thei thlu lo, fung 70 leng cu a si ve cang.
SLP: Mino te nih mah zat lengluang hla nan phuah cu uar na um bak. A tum lei hi tah na thiam dih maw?
TB: Mah diriam tawk cun ka tum ve ko. Bass hi keimah studio ah ka tum pah. Piano zong ka tum. Violin hi ka thiam na lo in ka tum pah tawn. Drum hi cu computer in ka tum.
SLP: CD le VCD chuah cangmi ah voi zeizatdah nai tel? Nangmah te lawng in chuahmi na gei maw?
TB: Hla phel CD, VCD, DVD ah hin March, 2009 tiang ah voi 30 a tlinnak bak a si. Keimah te lawng cun ka chuah bal rih lo. Hla chuah dingah hin bawmtu ttha hna a herh ngai i zapi kan ca-ah cun a fawi lo.
SLP:Na nupi hi muzik lei a tuimi a si ve maw? Zei ti te in dah nan i uarning a si? Na sah hnu ah maw an uar, an uar na theih hnu ah dah na sah? Si lo ah chungkhat fonhtonh mi dah nan si?
TB: Kan nu hi hla ngeih a huam taktak mi a si hlei ah a sa pah tawn ve. A nih hi Pathian hla lawng a ngai i a sa. Ta le far bang in kan rak tlong leeng ti lengmang ko i sau nawn te, cu hnu cun a thlite in kan i duh veve ko hme cu.
SLP: A thlite duh veve in langhngan duh ah a van i thialning te cu na kan chim siang hnga maw?
TB: Na biahalmi hi kan leh lengmang ahcun na ka phuanter dih sual lai, cu kong cu za cang ko seh.
SLP:Kan halmi a luan sual ahcun rak ka ngaithiam. Bia dang ah, Stage cung hlasak lio ah pangpar oih khi a herh na ti maw?
TB: Herh tuk hmeteh. Pangpar pek le oih ah khin a satu zong kan hlasak kaa a thaw deuh tawn. A si na-in zuri hna nih hlasa thiam lo tiang in tuaitam deuh ahcun ing a puang pah ve. Cun, oih tam mi um, oih lo mi um fawn ahcun puai a zapi khin aa dawh tawn lo.
SLP:Zei hla na sak ah dah na thinlung taktak in na tuar (feel) bik? Pathian hla ah maw, zunn hla ah dah?
TB: Ka lungtak te-in ka sakmi cu ka tuar (feel) ning aa khat ko ka ti na-in Pathian hla cu Pathian hla deuh a rak si ko, a thlarau deuh hrimhrim ko.
SLP:Stage show nan tuah caan ah a harnak le a nuamhnak?
TB: Laitlang ah instrument thilri kan ngei lo tuk lawmmam. State show kan tuah ah hin thilri hlannak ah hin ka har cem. Biakinn kip ta kha kan va hlan hna. Mino ta, CE ta, Biakinn ta, kan hlan tikah Phungphai cio khi an rak ngei hna i mah duh bantuk in hlan khawh an si lo. Nawlngeitu upa an thimmi hna kha va nawl lengmang an hau. Cu tikah tha a baa, sian lo zong a um fawn. A nuamhnak cu thilri a tha mi kan van hlan khawh, a satu he tha te cawn hnu ah palh lo te-in van sak khawh ah khin a nuam.
SLP:VCD nan chuah tikah a harnak le a nuamhnak?
TB: Thaba ngai in kan hun chuah hnu ah a zuarnak ah hin a har ngai, lungre zong a thei, ruahning bantuk in aman hmuh a um bal lo. A nuamhnak cu kan tuahmi VCD mi nih an cohlan khawh, an uar, a fak hna an van kan fak thulh ah khin kan i nuam ngai tawn. Hngakchia hna kan lo pah ve ko cuh.
SLP: Hlasak thiam a poh mi hna cu an rum va si kaw, Lai hlasak thiam nih pawcawmnak tiang an hman khawhnak lai zeidah a herh?
TB: Laimi vialte nih Laibia le Laihla kan dawt i hlaphel an chuahmi kan rak cawk cio ahcun pawcawm khawhnak lam a um ve ko. Ramdang hna in show tuah dingah nan kan cah khawh lengmang ahcun pawcawmnak tlak ngai asi fawn hnga. Tampi chuah, tampi zuar, aman tling te hmuh khawh, ahcun a satu ca zongah a tha hnga, Laimi ca-ah kan hla a thangcho fawn hnga. Copy tuah kan hmanmi nih hin market a hrawh ngai fawn. Malaysia ah VCD kan chuah tikah Kawl dawr nih an fir (copy) ve i man fawi deuh hna in a zuar. Pawcawmnak tiang a phak khawhnak ding cu mipi thinlung ah ai hngatmi a si.
SLP: Lai hla hi copy an tuah tuk ti thawng kan theih le zei tin a si.
TB: An tuah tuk hme teh.A luan cia mi kum 3 hrawng lio ah khan keimah ka tawlrel mi khuai hi Shine Internet ka thut lio ah hin mi pa khat nih a rak kuu ter hna i an ku piak ko,Cu lio firtu nignzak lo ,Hmutu ning zak phun khin ka ning a rak zaak tuk.Na in tu kum 2009 hin cun ka thin a hung tuk
cang .Tam tuk an kan kuu piak .Bianabia pakhat ah HPH VCD hi nan theih cio men lai ti ah ka ruah,Thantlang khua ah hin kanmah nih kan zuar i 10 hmanh kan manh lo.Na in inn kip i Video ngei mi nih a ngei lo mi an tawm te taktak khi a si ,Zei ruang ah a si hnga kan ti kan hlat tik ah ka u nau pa hmanh nih khuai tam tuk hi a kuu ti tahwng ka theih i ka lung a fak tuk.An thei lo tuk ruang ah maw an kuu si lo le zei hmanh ah an kan rel lo tuk khi hme dek a si hgna ka ti.Hakha khua zong ah a si ve thiam an zual .A tu tiang kan manh mi hi khuai 350 hrawng a si,Na in a ngei mi inn hi a
tawm bik ah 800 cu an si ko lia ti in kan tuak.Cucu kan hlat tik ah cunputer a ngei mi le a cheu internet dawr a tuah mi nih hin tam tuk an kuu piak ti a si ko.Kanmah kan theih hngalh mi an si .A ho te khi dah a kuu ti hi kan theih pah cang ko hna .A tu cu cangia paster kan taar cang ,Lai khuai chuak poh poh kuu lo ding kuu theih si le a herh ning in rian kan tuan cxang lai kan ti.hihi tam pi in theih ter kan hau ru ka ti. Hakha ah Lian Conputer internet a tuah tu khi lai khuai an kuu ter ah cun a ngei tu va chim hna u law.ok an ti lawng ah kan kuu lai an ti hna ,Cu hmanh ah cun kuu mna 500 kan i laak lai i 2500 hi a ngei tu kna pek lai an ti. Cun mercy internet,Pu Jame khi cu kuu an fial sual ah cun a thah deng hna.,Keimah hmanh nih an hmai ka khap han lo.I an nih khi i zoh chun ding an si.an mah pa hnih lawng lawng khi lai khuai a kuu lo mi a tu tiang ka theih mi an si rih,.Cu ca ah cun khuai an kan kuu an kan fir piak mi hi fir ah an ruat rua lo a si rua ka ti fir hmanh ah lang hngan fir hmu tu ning zak a si hian thei rua lo el an kuu mi a si rua.Na si ning nai u pat ah cun lai khuai poh poh cu kuu ter ti fawn hlah.Zaan tim khua mang ah hngilh thiam lo in ka ruah mi bia ka chim.
SLP: Solfa, tonic solfa zei tluk dah na thiam, na cawng bal maw?
TB: Pu Biak solfa cawnak ah ka tel pah lengmang. Ka theih lo kar ah ka thiam diam ve ko. Cun 1-2-3 note kan ti mi khi 90% hrawng cu ka thiam cang men lai tiah ka ruah. Staff note khi cu tlawm pal lawng ka thiam ka tum kho lo ka tial khawh pah lawng a si.
SLP:Hlasak ah ramdang ah zeizatdah na kal cang, khua zei ram ah?
TB: 2008 ah Malaysia ah voikhat, atu 2009 ah Australia ah voikhat hi an si .
SLP:Lai mipi sinah hla kongah biacah na duh mi?
TB: Phuah hna u sih, sa hna u sih, tum ti hna u sih, hla bia hman lo mi kan phuahmi le theih setsai lo in hla kan tialmi khi tha te in a theimi nih kan chim than u law ka duh. Laimi cu hla lei ah kan no tuk rih ca-ah ruah nak pek lengmang kan hau ko.
SLP: Lai seino hna sinah biacah na duh mi?
TB: Kan bia, kan ca, kan holh le kan hla le kan music pawl hi tlau lo te-in a than chinnak lai kan umnak cio in cawn le thiam le dawt tim cio hna u sih.
SLP: Ramdang phan Laimi sinah biacah na kan duh mi?
TB: Ramdang a phanmi hi kan in ngai tuk hna. Lai hlum kan tlawm tuk cang. Ramdang ah ka rak um bal ve cang ca-ah nan kan ngaih lai ning khi ka theihthiam tuk. I ngai ko hna u sih law, I tleihchan peng ko hna u sih. Nan lung chung te ah Laitlang hi rak caam peng ko seh.
SLP:A donghnak bik ah, Laimp4 hi na zoh bal maw? Zei ruahnak dah cheuh na kan duh?
TB: Nai te Yangon ka um lio ah ka hawi nu nih a ka chimh lawng in ka theihmi a si. Lai hla vialte quality control tuah nan timhmi cu ka rak I lawm tuk ve. A chung hla nan chiahmi hna khi a ngeitu nawl nan hal ta hmasa hna maw, zangfahnak te-in theih ka duh ko.
SLP:Bia na hun kan hal ve ca-ah kan i lawm, hal awk tlak ngai zong a si. "A chung hla khi a siang lomi nih kan chim ulaw kan hloh than lai", kan ti ko hna. An hla kan chiahpiak hna ruang ah ai lawmmi an tam deuh suaumau. "Kei ka hla zong rak chia ve u" ti'n a kan fialmi an um len. An zuar lio mi hna cu kan chia ve lo. Lungsau te-in bia na kan leh ca-ah tampi kan i lawm.
TB: Nan rian tam lakah keimah hna biahalnak nan ka tuah ca-ah Laimp4 nan cungah kaa lawm tuk ve.
Wednesday, July 1, 2009
EBB BAIBAL lEHNAK - IV
.JPG)
Biahalnak: Mithi mi hna an thlarau khi an thih lecangka in khawika dah a kal, Hell/ Vanram a kai colh maw, asi lo ah thlan hmun ah dah aum?
Bialehnak: Protestant Khrihfabu kan zumhnak ahcun mithi hna an thlarau cu an thih le cangka in dinhnak hmun (Paradise) timi ah an i din chung ti in kan zumh. Paradise timi cu Abraham a umnak kha asi i vancung timi he a sullam aa khat pah ko nain vancung ngaingai asi rih lo tiah kan zumh. Cucu minung lei kap hmuh ning le zumh ning asi. Mirum pa le Lazaruh tuanbia (Luke 16:19-31) ahkhan mirum pa cu hell chungah a tla tiah a ti hi Lazaruh cu vancungmi nih Abraham pawng ah an zuanpi tiah a ti. Hi tuanbia ah Abraham umnak hmun kha Paradise asi tiah Bible thiam pawl nih an chim. Cun vancung khua ngaingai hi minung nih an phan rih lo ti a fiannak cu Bawi Jesuh hrimhrim nih John 3: 13 chungah "Vancung i a rung tummi mi fapa dah ti lo cu a hohmanh vancung i a kaimi an um bal lo" tiah a ti. Na biahalmi kan leh cang rua tiah ka ruah.
Biahalnak-2: Zu din hi a sual na ti maw? Cun kuak le khainii hi teh zeitin dah na hmuh ning a sual maw? Zu le kuak le khaini kong he pehtlaih in vei tampi Laimi sin ah cawnpiaknak le bialehnak ka ngei bal cang. Laitlang lei Bible conference te hna zong ah vei tampi ka chim cang. Zu le Kuak le Khaini hi Bible ca nih va zu ko uh, va ding ko uh tiah kan forh hmanh seh law pumsa ngandamnak (physical Health) lei kap in kan zoh tikah hi thil hna hi cu ngandamnak ah a bom lo mi le zawtnak a chuahter tu ansi ti kha mi vialte nih kan theihmi asi. Kuak zuk hna hi cu vulei cung pumpaluk nih an khamh thluahmah cangmi asi. Vanlawng dinhnak (airport) hna hmanh ah kuak zuk ahcun in khan dang te kal hnu ah zuk khawh asi. Kuazuknak nih cuap cancer le a dangdang zawtnak a phunphun, khuhhring zawtnak te hna tiang a chuahter. Zu dinnak timi zong hi a phunphun in a um. Laimi nih zu kan timi cu zureu, zupu, zufa, zu hui tibantuk fongvei le facang in tuahmi zu pawl ansi. Cun nitlak lei zu timi ah, Beer, Whisky, Rum, le Wine ti bantuk zong hi zu phun ah annih tel dih ko. Zei thil poah hi a hman kan thiam ahcun sitha an si kho ve ko nain a hman kan thiam lo ahcun rawhnak le thihnak zawtnak ansi ton. Laimi cu zu hi nuamhnak caah kan din ruang ah zu kan din tikah i sik i velh le i tuk i den kan hmang. Aukhuan le buaibai zong kan hmang chih. Cu ruang ah Siangbawi te chan hi zu hi Laimi thanchonak a dawntu bik pakhat ah an hmuh ruangah zudin hi an rak khamhmi asi. Cu ruang ah Khrihfa si hnu ah zu a dingmi cu Khrihfa in an rak phuah than ton hna.. Bible ca ahhin zu ding hlah ti zong a um i zu va ri hlah ti zong a um ve ko (Efesa 5:18, Phungthlukbia 23:31). Zu din le zu rit nih minung caah rawhralhnak, zawtnak le thathnemlonak tampi kha a chuahter caah Bible nih i sum ding le din lo ding ah forh aa zuammi asi. Zu a dingmi kan si ahcun zei bantuk tinhnak in dah zu hi ka din ti kha fakpi in ruat hmasa uh sih, nuamhnak caah fangfang ah zu a dingmi kansi ahcun a rannak in kan ngol a herh. Cu lo ahcun kan nunnak a hrawktu kan ral nganbik asi lai. Khrihfa ram thenkhat, tahchunhnak ah, Germany ram te hna ahcun misur hang (wine) din hi an nunphung pakhat asi i cu caah Khrihfa an si hnu zong ah wine cu an din peng ko.
Cu bantuk in Beer din zonghi Japan miphun hna caah an nunphung asi va caah Khrihfa an can hnu zong ah Japan Khrihfa nih beer an ding ko. Asinain Pathian tihzahnak le sikan ning tein hman thiam kha annih zuam. A thangchomi ram poah ahcun zu rit lio le zu din lio ah motorcar an mawng bak lo. Tuzan cu zu kan din caah motor ka mawng lai lo tiah zumhtlakte in an chim. Kannih Laimi cu kha bantuk kha kansi lo, zu kan din ah kan puarhrang, mizei kan rel lo, aukhuan le buak kan hmang. Tlawmpal te kan dinmi hmanh khi tampi a dingkho mi bantuk in kan ri kho. Zu din ruang ah vule cung ah a chan a saumi kan hmu rih hna lo. Keimah thirual zu a dingmi a nungmi an um ti lo, an thi tuan dih ko. Zu ding innchungkhar a rummi ka thei bal fon hna lo. Zu din cu sifahnak phurhtu asi. Cathiam lo zu din le cathiam zu din aa dang rih. Cathiam lo zu din cu an rau lo, an rawk colh. Cathiam le mifim zu din cu ngandamnak caah an hman. Mah chungkhar ah siseh, innpa chakthlang siseh, midang siseh harnak an pe lo, an buai lo. Cu caah na biahalnak a phi cu, zu din le kuatzuk cu Bible lei he, ngandamnak lei he kap hnih in khapmi thil asi.
A rianthiang ah,
Rev. Dr. Samuel Ngun Ling
MIT, Yangon
Thursday, June 25, 2009
Thomas Tiak Uk le Pu Mang Cung Nung i tonnak
He I Tonnak
Evan. Thomas Tiak Uk le Pu Mang Cung Nung (Sailo Pa) itonnakSLP: Na tuanbia tawi?(Sailo Pa) itonnakSLP: Na tuanbia tawi?
TTU: Kei hi Vuangtu khua mi Pu H. Khen Thang le Zephai khua mi Pi Hlawn Zing hna i an fapa ka si. Thla 7 ka si lio ah kapa hi Police a lut i Kawlram ah nupi dang a kan ngeih taak. Ka nu he kan hmei. Tlawmpal ah kanu cu Zephai kapu le nih an rak laak. Kei tu cu Kapi (kapa nu) le kapa pa u le nih an ka cawm i sifah ruang le keimah pumpaak hrokhrol ruangah cataang sang kai kho lo in, taangriat tiang lawng ka rak kai. Sianginn kai ka ngol hnu in Phakanh ah ka va kal ve. Khi ka ah Phe, Bing, Zuu tbt sualnak phunphun in ka caan ka rak hmang ve. Bing le Number 4 in a thi ding ka si ca-ah khua lei ah an ka tlun ter. March 13, 1991 ah Tlangpi khua mi Pu Nawl Kio le Pi Hniar Tiak hna i an fanu he kan i um. Atu hi fanu 2 le fapa 2 he Free Evangelist in kum kua chung Pathian rian kan tuan cuahmah lio pi a si.
SLP: Cu bantuk sualnak khor chung in an chuahtu Bawipa min thangthat si ko seh. Pathian rian, evangelist na ttuan cu kan lomhpi tuk ve. Na piantharning tawifiang in na kan chim kho hnga maw?
TTU: Delhli ah refugee sawk ve ding in ka kal i Aizawl ka va phan. Chapchar kut ti mi puai ka va zohnak ah ka phaisa bawm ka thlau diam. Lungrethei in ka um lio ah Aizawl LCF nih hla hruaitu ah an ka lak i ka rak i ot ve. Durtlang Pu Lalcungnunga sinah camping kai an ka sawm i ka lung chung in kai nautat ngai ko na-in lahkhah a ka petu an si ca-ah el ngam lo in ka zulh ve hna. "Vawlei bawi nih cun misual an kawl hna i thong an thlak hna. Jesuh nih cun misual a kan kawl i a kan hmuh tikah dantat lo in kan sual a kan ngaihthiam, kan thilrit a kan chawn lawng si lo in zungzal nunnak tiang a kan pek" timi Biatak kha ka van theih tikah kai lawm tuk. Cuticun ka piantharning cu a si.
SLP: Tluang Za Uk phu nan dirhning?
TTU: Hlan lio ah zu ding tii hawikawm pathum, Tluang Thang , Za Kian le Tial Uk hna cu, December 22, 2000 ni ah Evan Tluang Thang inn ah thla kan cam tti hna. Pathian Thiangthlarau nih a kan um pi i, chun ni tlak ngol siang lo in le cat kho lo in khua mui tiang thla kan cam. Pathian rian ttuan tti ding in kan nun ah Pathian aw kan theih cio i cu ni cun rianttuan kan thok. Hriphi camping kan tuah lio ah Hriphi Baptist Church Chairman Pu Hme Hrang nun ah Pathian nih Bia a chimh i, hi hna pa thum hi "Tluang Za Uk" tiah min na sak hna lai a ti i, Pathian ni zing ah thlacamnak a kan ngeihpiak hnu in "Tluang Za Uk" ti min kan put hi a si.
SLP: Laitlang ah camping, crusade nan tuahning?
TTU: Kan nih cu crusade nak in camping deuh in kan kal. Crusade hi Thlarau lei thazaang a der mi hna thazaang pek deuh asi. Camping tu cu Thlarau nun ngei lomi hna thlarau nun va ngeih ter khi a si. Phundang in kan chim ahcun Camping cu thlaici tuh a si i, Crusade cu a kho cia mi ti toih deuh khi asi,
Hi camping kan tuah tikah, kan ram Khrihfabu tampi hi kan si a fak tuk i camping kan tuah kho lo ti hi a tam ngai tawn. Cun Pathian chaw tete zong hi, cheukhat Khrihfabu cu, Thlarau nun ngeihter nak in vulei cawlcanghnak le vulei inn le lo, biakinn tbt. sersiamnak deuh hi usa kan pe deuh. Vulei kan um chung ah biakinn le inn le lo a herh lo kan tinak cu asi lo. A herh ciocio mi ah zeidah usa pek deuh ding ti ka chim duhnak a si. Cucaah, Pathian nih "Amah bochan le zumhnak in kal u law, keimah nih kan um pi hna lai i ka sunparnak ka langhter lai" a kan ti caah a mah Pathian zumhnak in kan kal.
SLP: Camping na tuahnak tangka hi zeitindah an hmuh tawn?
TTU: Camping kan tuah nak hmun kip ah Krifabu phaisa le ngeih le chiah kan hmang lo. Thlarau tlau tlaihnak ca-ah mah le sian tawk cio in an i tel hna. Camping kan tuah chung poh Pathian nih a kan cawm. A tam a chuah le a tam kan ei i a tlawm a chuah le tlawm kan ei ve. Pathian nih a chuah ter lo le ei lo hna in Camping kan tuah caan hna a um ve. Camping hi a tam deuh cu zarh khat kan tuah i, camping chung kan cawnpiak mi hna cu ,Sual kong in Khrih khamhnak tiang kan cawnpiak hna. Camping programe a dih in zumtu nun hi zarh khat hrawng cawnnak kan peh than tawn. Camping kan tuahnak ah hin Zu nih a tei tuk ruang ah thih ai tiim cang mi hna an um tawn I, cu hna cu kan sinah kan um ter hna, ei le din kan cawm hna. Baibal kan rel pi hna, thla kan campi hna. Bible sianginn a kai mi zong an um. Evagelist a tuan cang mizong an um cang Pathian thawng in.
SLP: Cu kong cu mah vial si rih sehlaw, Hlasak lei ah na luhning kong van kan chim rih tuah.
TTU: Hlasak lei ka luhning hi,ka ngakchiat lio ah Sunday School ah hlasak an ka thiah tawn i ka rak sak tawn. Sunday School programe in Church pi zong ah caan kan hmang hna i cu ah cun an ka thiah i, ka sak pah tawn. Cucu ka rak i thok nak cu asi ko. Pathian dawt nak ka rak theih hlan kha cu ka hlasak ah tha a ka petu cu mipi an rak si. Mipi thangthat le conglomh le uarnak kha ka hla sak ah tha a ka petu ngai a rak si. Atu cu Pathian Thlarau nih a ka cencilh hnu ahcun, Hla ka sak nak ah thazaang a ka pe tu bik cu chung lei Thiang Thlarau kha a si cang, Amen.
SLP: Hla phel le VCD hi zeizatdah na chuah cang?
TTU: Hlaphel hi keimah lawng ka chuahmi cu phel 4 a si. Hawi le he kan chuah ti mi le, pumpak, Khrihfabu nih an tuah mi le kanmah Tluang Za Uk Group in kan tuah mi he cun 17 hrawng a si cang.
SLP: Hla hi fung zeizatdah na phauh cang?
TTU: Kei hi Zuun hla hna, Mithi hla hna, Hla porpawk hna, Ram hla, Khua hla, Biakinn luhnak, Innthar luhnak, Hlaremh ti in ka phuah hna. Ka phuahmi dihlak hi fung 1500 hrawnghrang hi ka phuah cang. Hla hi kuanfang le cite bantuk an si.
SLP: Kuanfang le cite na tahchunhning te cu fiang deuh in?
TTU: Hla hi Kuanfang le cite ka tahchunh tawn. Kuanfang cu meithal chung ah rawnmi a si. Zen thazang in kuanfang nih Vomkhuai le Ngalhriang hmanh a thluk ruangmang ko. Cu bantuk te cun, mi pakhat chung i a um mi, hmurkaa in chim phuan khawh lo mi feeling kha hla in kan vun sak tikah cun, zei tluk lungtthawng mi hna thinlung zong a khehkhuai khawh ve ko. Cite zong nih a thaw lo mi rawl te hmanh a thawt ter khawh. Cu bantuk te cun Hla zong nih hin Bia hi a thawt ter ve. Pathian bia kan chimnak ah ngaih an huam lo mi zong hla in kan vun sak ahcun ngaih an duh i an co hlan khawh ko. Cu ca-ah hla hi thil ti khawhnak ngan tuk a ngei. Ram dawtnak, Pathian dawtnak, nungak tlangval dawtnak, chungkhar dawtnak nun a kan ngeih ter kho tu hriamnam pakhat a si ko.
SLP: Tahchunh na thiam ngai, Pianthar hnu love song sak hi zeitindah na ruah ve?
TTU: Kan hnu lei Cazual pakhat ka relmi ah, "Love song sak a duh lo mi cu Pathian dawtnak kong an chim ding a si lo, Pathian cu dawtnak a si", tiah a rak tial. Dawtnak hi Pathian sin in a ra mi dawtnak le minung le minung karlak dawtnak ti in kan tthen thiam a hau. Nu le va dawtnak, nungak tlangval dawtnak, hawi le kawm dawtnak hna hi zum lo tu zong nih an ngeih cio mi a si. Cucu Gal 5:22 i dawtnak he khin a dang pi an si. Cu bantuk dawtnak hla cu dawtu nih a dawtmi nungak kha a hei phuah ve ko. A dawtnak theihternak le a dawtnak a theih thiam lo ruang i a lungfahnak langhternak ti'n an phuah cio ko. Cu bantuk vawlei dawtnak hla cu Pathian fa vancung ram nun a ngei cangmi nih cun kan sak ding a si lo. Pathian nih a kan dawtnak hla, le hawi dang zong nih Bawipa dawtnak an theih khawhnak ding ca tu ah Pathian hla tu hi tampi in kan sak ding deuh a si.
SLP: Laitlang ah hin Khrifabu le Evangelist karlak ah rii a um in ka theih. Hmunkhat te ah rianttuan tti hna sehlaw an thatpi lai tiah na zum maw?
TTU: Sawl siangpahrang nih khan David kha a hman zia thiam sehlaw a bawmtu ttha tukmi a si ko hnga. Amah tha tthawn tertu chin asi hnga.
JoShua tu nih cun Jerikoh doh an timh lio ah Lampi ah a hmuh mi Vancungmi Vainam zuh cia in a dir mi pa kha, a lang in zoh ko lo in a va komh i, "Kan ral maw na si, kan hawi dah?" a va ti tikah Vanmi nih "Nan ral ka si lo Isreal mi nan Pathian nih a thlah mi ka si" a ti. Na phanat kha i phawih a ti i, Pathian nih a thlahmi Vanmi tang te ah a kun i na phanat I phawih a ti bantuk in inautat lo te-in ai phoih ca-ah Jeriko pi cu an tei ko. Pathian nih a thlahmi hna hi hman zia thiam ve hna u sih law anmah hmang in Pathian nih a kan fialmi kaltak a herhmi tete hi kaltak in iphoih ve hna uh sih law, Sehtan ral tam pi kan tei ko hnga.
SLP: Laitlang ah Khrihfabu le Evangelist rian an ttuan tti khawh lo nak a ruang bik zeidah a si hnga?
TTU: Faroh fanu nih bawhte Moses cawmtu ah amah nu a va auhter tik hna ah, Moses cu a hnuk in a cawm. Baibal kan rel tikah Moses kha a mah a nu nih ai lak thai lo i, a cawmtertu Faroh fanu sinah a pek than. Khrihfabu le Evangelist ttuan tti khawhlonak hna cu:
(1) Kan ram Evangelist tampi cu, Thlarau fa cawm ding ah an kan sawm na-in a donghnak ah a kan cawmtertu Khrihfabu sinah pek tthan lo in i kal pi i fir kan hman tawn ca-ah a si. Phundang in chim ahcun "An kan ttih ca-ah kan ttuan tti khawh lo nak pakhat a si".
(2) (Efe.6:12) ah "Kan dohmi hi minung an si lo Van le Vulei kar i a um mi Thur thlarau le amui mi chan tthawnnak an si" a ti. Evangelist cheukhat cu Pulpit cung in pumpak doh le Khrihfabu min thlur in doh le, Baibal Sianginn min thlur in doh kan hman ruang ah a si. Kanmah a kan do le a kan sawi peng mi cu len sawm kan duh hna lo bantuk khi a si.
(3) Nathan hmang in Pathian nih David kha a sik tikah, David nih Nathan hua lo in Pathian nih a fial ti a theih ca-ah Pathian sinah ngaihthiam tu a hal i Pathian nih a ngaihthiam. Khrihfabu cheukhat cu Evangelist hna hmang in Pathian nih a cawnpiak ve hna tikah an nun remh i tim lo in nun a chimtu Evangelist kha huat in an i lak caah hin kan tuan ti khawh lo nak cu a si.
SLP: Khrihfabu zong, Evangelist zong nek lo te-in, ai ruang te-in na chimmi cu uar a um ngai. Hi na bialehnak nih hin Khrihfabu le Evangelist ca zongah hmailei thil ttha a chuahpi lai tiah ka zumh. Biadang ah, Hlasak tikah na feel kho taktak tawn maw?
TTU: Salm 103;1-3 kan rel tikah "Maw ka nunnak Bawipa cu thangtthat tuah, ka sining dihlak a min thiang cu thangtthat tuah u", a ti bang ka nunnak ka sining dihlak in Bawipa ka thangtthat ca-ah ka feel kho taktak ko. Nungak dawtmi kong hmanh cu pei kan feel tawn cu, zungzal Bawipa dawtnak cu chunglei nun a ngeimi nih cun feel lo khawh a si lo. Lam.16:25 kan rel tik zongah, Paul le Silas cu thonginn chungah Pathian sin thla an cam hnu ah, minung theih awk long ah si lo in Pathian an thangtthat, Pathian an thangtthat mi tu kha thongtla nih an ngeih hna tikah ttemttawn nak cikcin vialte cat lak in Pathian tthawnnak a langhnak a si.
Minung thangtthat le conglomh duhnak ngei lo in amah Pathian tu thangtthat in hla ka sak ca-ah keimah zong ka feel i ka Pathian zong nih ka hla hmang in temtawn nak hri a chah ve tawn. Hla sak tikah mah nih sunparnak bawh loin, Bawipa tu nih sunparnak co seh ti lungput he kan sak ahcun a satu kha Bawipa nih a kan cawisan lila ko.
SLP: Pianthar hlan le pianthar hnu hlasak ai dannak a um maw?
TTU: (1). Ka pianthar hlan ahcun Hla ka sak lai ah raltthatnak ah Zuu tlawmpal ka ding ta.Ka pianthar hnu bel ah cun ka raltthatnak hi Pathian pekmi Thiang Thlarau tu a si cang, ritnak man zuu a si ti lo.
(2). Kapian thar hlan ah cun hla kasak tik ah aw that le mi uar ding ah kai zuam. Ka pianthar hnu ah cun ka sak mi hla Pathian nih a hman khawhnak hnga Thiang Thlarau sawm in thla ka cam.
(3). Ka pianthar hlan ah cun ka aw kha Tepphel ah an khumh i Tepphel a rawh tik ah a rawk ve ko. Ka pianthar hnu ah cun a rawk kho mi Tepphel ah si ti lo in a rawk kho ti lo mi Minung lungthin chung ah Pathian Thlarau nih a khumh cang.
(4). Ka pianthar hlan ah cun laksawng hmu ding in hla sak kai zuam, laksawng ka hmuh tik ah ka rak i lawm. Ka pianthar hnu ah cun vulei laksawng ruah chan in si ti lo in Pathian nih ka sakmi ka hla hmang in taksa, thinlung, thlarau in dam lo mi hna damnak a pek mi hna ka hmuh tikah, vulei sui le ngun nih a cawk khawh lo mi lawmhnak ka ngei cang, Amen.
SLP: Laimi caah Sia herh bia cah na duhmi
TTU: (1). Pathian hla hi cawisang u sih, hlawrh u sih, Vulei lovesong nak in duh deuh u sih.
(2). Pathian hla tampi an kan phuah piak khawhnak hnga thlacam in a phuah kho mi tete thazang pe hna u sih.
(3). Kan Laiholh hi uar u sih, zahpi hlah u sih. Kan unau Mizo cu zei bantuk mi he an i um i zei ram an phak zong ah an fa le an holh an thiam ter mi
hna khi i cawn awk a tlak ka ti.
(4). Chungkhar le Khrihfabu ah Laiholh hmang hna u sih.
(5). Kan miphun a dirhkamhtu le kan holh a dirhkamhtu kan ca hi thiam dih hna u sih,
(6). Kan Laica in ca i kua hna u sih, Lai Baibal rel i zuam peng hna u sih.
(7). Number 6:6 ah Nazir mi caah zulh ding phung Pathian nih a pek mi hna lak ah, Ruak ah kal lo ding a ti, Samson kha Pathian thim mi Nazir mi a si
na in Nazir mi nih ral rin ding Saruak kha ral ring lo in amah nih a thah cia mi Chiandeih ruak ah a kal i, khuaithlar a va ei ca-ah a poi loh ti mi
sual hmete nih, Sual ngan deuh ramdang nu Timnah nu in Gaza khua hlawhhlang nu in a donghnak a ral a si mi Philistin nu Dellilah tiang ai
duh i a thih phahnak a si. Thil hmete ah kan ruah mi a poi loh kan ti tawn mi Beer, Zuu, Phe, kuak, khaini, sahdah hna hi duh sah duhsah te in kan mi phun muichianak ram ah le thanchiatnak le sifahnak ram ah a kan hruai tu a si ca-ah tawng ti loin hlonh dih cang hna u sih, ti te hi bia cah ka duh ve.
SLP: Laimp4 kongah ruahnak cheuh na kan duhmi?
TTU: Laimp4 nan kan tuahpiakmi cu kai lawm taktak ti hlei in chim ding ka ngei ti lo. Laihla vialte khumh dih hna u law techin fapar chan tiang rothil a si lai. Bawipa nih a van thluachuah le lei thluachuah tampi in pe ko hna seh.
SLP: Caan pek in bia na kan ruah khawh caah kan I lawm.
TTU: Keimah kai lawm deuh.
Sunday, June 21, 2009
Saturday, June 20, 2009
Suu Kyi chuahni lawmhnak ah
Nizan thla ni 19 ah khan rian off in Chinese Assembly Hall ah Aung San Suu Kyi chuahni lawmhnak tuahding in kaa thawh ve phawt i, a kai khomi 200 leng kan si. Abik in NLD Malaysia nih an kan tuah piak i a chuakmi hi kawl deuh lawng te an si cun laimi pakhat pahnih kan ni tel ve i mah ka i Suu Kyi konglam ( Biogrphy ) an chimmi note or record ka lakmi chung in share ka rak in tuah hna. Rak rel ve te.
Record by- T.T Michael Ceulian Thang
Daw Aung Sang Suu Kyi tuanbia toi ttialnak
Brief Biography of Daw Aung San Suu Kyi
1941 September thla ni 6 ah Kawlram luatnak a kan lakpiaktu Ral Bawibik Aung San le Rangoon hospital ah a sanglei ( or ) lutlai asi vemi siibawinu ( nurse ) a ttuan lio mi Daw Khin Kyi hna cu tthitumhnak an rak tuah. 1945 june19 ah kawlram mipi vialte kan pa asimi Ralkap bawibik Buu Khyoh Aung San ( 1947 july ni 19 ni ah an thahmi ) le anu asimi Daw Khin Kyi hna nih an hrin. Apathumnak fanu asi.
1960 ah anu asimi Daw Khin Kyi cu India ram i Kawl tangzung ( Ambassador ) ah lutlai a rak ttuan caah anu he New Dehli ah a va um. 1960 in 61 tiang hi New Dehli khualipi um, Mary Khrihfa hna Sianginn ( Mary Christian School ) ah ca cawnnak a rak ngei.
1962 in 63 tiang hi New Dehli um Nu sianghleirun University, Sudilan Chari ah political Scince a rak cawn. ( Theihding, Sudilan Chari timi hi keimah ruahnak in speling ka rak ttialmi asi, a palh zong ka palh kho men, an chimmi note ka lakmi asi caah, ).
1964 in 1967 tiang ah " BA in Philosophy, Politics and Economics" hna cu Oxford university St. hugh's college ah a rak lak. Elected Honorary Fellow in 1990 ). ( Theihding, mahka ah hin Mrang holh he kawl holh he an chim caah an chimmi aa khat in ka rak theih kho lo caah keimah kaa fiang tawk in ka rak ttialmi asi. )
1968 ah LonDon University ah East Asia i a ummi Africa research centre ah ramkhel rian ( Politic ) lei chim cawnnak in a rak bawmh hna. 1969 in 1971 tiang ah hin New York khua UN chungttuan hna zung ah chungttuan chang ( Asist. G.S ) leBudgetary biahalnak ( Budgetary Question ) lei ah ruahnak cheuh commitee ah UN Secretary a rak ttuan.( Theihding, Kawlholh in an chimmi note ka laknak kha ka rak thlah caah mirang holh in an chimi ka lak ning in amah mirangholh ning te in ka rak thlah tthan lai.
1969 - 1971 Assistant Secretary, Advisory Comitee on Administrative and Budgetary Question, United Nations Secretariat, New York. tin mirang holh in an chim, i a khat ko nain aa khat deuh lo caah ka rak thlah chihmi hi asi.
Khah hi vial in si rih seh law kan rak peh tthan te lai.....
Salai Michael Ceulian Thang
KL, Malaysia
Monday, June 15, 2009
Thursday, June 11, 2009
Sunday, June 7, 2009 CIM THAWNGTHA
Rev.Dr.S.Hrekio
Cheuhra Cheukhat Ni ( Thawhlawm Sunday )
Lev-27:30- Ramchung thil cheuhra cheukhat vialte cu ramchung i thlakmi thlaici asi ah, thingkung hna theitlai asi ah Bawipa taa asi. Bawipa ca i a thiangmi asi.” Cheuhra cheukhat kha Bawipa ca i a thiangmi asi ati. Malakhi-3:6-12; Mah hi Malakhi hi Isreal mi hna nih cheuhra cheukhat an pek lo caan i cayialmi asi. Cu caah cun a aw chuah aa dang deuh. Malakhi 3:6; Keimah cu ithleng lo in Bawipa ka si caah nan nih Jacob tefa hna zong nan rawk dih lo. Nan pupa chan in nan nih cu lam pial hmangmi nan si i ka phunglam kha nan zul hna lo. Ka sin ah nan rak kir ahcun nan sin ah ka kir ve lai tiah, Ralkapbu Bawipa nih a ti. Nan nih nih nan ithawh i zeitindah kan kir khawh lai, nan ti. Minung nih Pathian cu hlen awk asi hnga maw? Si hrim hrim hlah. Asinan, nan ka hlen. Nan cheuhra cheukhat le nan thawhlawm ahhin nan ka deh asi lo maw? Nan nih nih nan ka deh caah nan phun ningpi in chiatserhnak kha a um. Cheuhra cheukhat cu a dih lak in thawhlawm inn ah rak pu uh. Cun ka inn chungah cun rawl um seh. Ka hneksak tuah ngat uh, Van inn kaa cu kan hun piak hna le hun piak hna lo, thlachuah vanluhnak cu kan thlet hnawh hna le hnawh hna lo, zoh tuah ngat uh tiah Bawipa, Ralkapbu Bawipa nih a ti. Nan vawlei nih a chuahmi thil a hrawktu hna le nan misurruang car ko in a tuahtu hna buyit khaubok cu ka kham hna lai i nan misur ruang hna cu an thei a sur in an sur lai tiah Ralkapbu Bawipa nih a ti. Nan ram cu dawtmi ram asi lai caah, miphun vialte nih lunglawmmi an in ti hna lai tiah, Ralkapbu Bawipa nih a ti. Lamkaltu-20:35; Bawipa Jesuh nih khan zeitindah a ti tiah cun peklei ahhin hmuhlei nakin lunglawmhnak a um deuh, a rak ti. Cu cu kan philh lo awk asi tiah a ti. Hi Bible ca hi kan Pa Pathian nih a thar in thlachuahnak kan pek piak ko seh. Amen.
Nihin hi kumkhat chung Pathian kan pekmi kan chaw kan va, cheuhra cheukhat, thawhlawm, a dang kan pekmi vialte kan khawmh ni asi. Nihin ni tiang i kan hmuh cangmi, Pathian sin i nan pekmi a dihlak in, kan tressurer pa kut chung a phanmi tinghnih le thonghnih asi. Mah hi ka ruah tikah Kirfabu pakhat nih tinghnih leng nan thawh hi thil khuaruahhar pakhat asi tiah ka ruah. Asullam cu hi ka ah hin, milian mirum zong kan um lo, cun rian ngan pipi a yuan zong kan um lo, cun chawleh chawhrawl khual tlawng i tangka tampipi a hmumi zong kan si lo. Nifatinte, zarhfatinte, thla fatinte kan yuan khawhmi te te kan yuan i phaisa hmuhmi Pathian sin ape tu kan si. Hi zatzat Pathian sin i nan pek ka ruah tik ahhin, kan Krifabu hi Pathian pek lei ahcun a ngan adam tiah ka ruah. Cu caah cun kaa lawm ngai te. Pathian zong aa lawm lai tiah ruahnak ka ngei. Pathian sin i pek thiam hi Pathian lunghmui nak a si lai tiah ruahnak ka ngei i kaa lawm ngaingai. Hi kan pekmi hi upa nih a yhabik lai tiah, Pathian lungtling asi lai tiah budget tuah zau in tha ten an hman i, cu zong cu an budget suai ning siseh, a thar an suai mi siseh keimah zong kaa tel pah caah ka lung atling ngaite ko. An iralring ngai tiah ruah nak ka ngei. Cu caah kan Krifabu vialte zong nih kan upa te cungah hin, yavuan (yuanvo) a ngeimi hna cungah hin lunghmui nak tampi kan ngei lai tiah ruahnak ka ngei.
Nihin ahhin thawhlawm ni, cheuhra cheukhat ni asi caah hin, hi kong hi chim ka duh. Nan pek lo caah silo in Bible ca ah zeitiindah a um ti tu chim ka duhnak asi. Zeicaahdah thawhlawm, cheuhra cheukhat kan pek ti hi ihal siseh law, abia lehnak cu atawinak te’n Bible nih akan cawn piak caah, Bawi Jesuh nih akan cawnpiak caah ti hi asi. Mah kha atompi kha pakhat pakhat te’n, duhsah te’n von ong ning law, cu ti kan on tikah Pathian thlachuah inn kaa aa on zia kha kan hmuh khawh theo lai tiah ka ruah caah chim ka duhmi asi. Bible ca nih akan cawn piak; cheuhra cheukhat pek hi, ahlun in, athar in, Profet nih Jesuh nih, Paul nih, Bithlam tiangin akan cawn piak.
Ahmasabik ka relmi Lev-27:30 kha nan loram in a chuak zong si ai kun, nan dum in a chuak zong si ai kun, cheuhra cheukhat kha Pathian taa asi. Cu lio ahcun dum an ngei, lo an ngei. Lahkhah ei ti a um rih lo. Dollar ti zong a um rih lo. Sihmanhsehlaw, an kut chung i a phanmi poh kha ram i a chuakmi zong, dum i achuakmi zong sisehlaw, cheuhra cheukhat nan pek awk asi, Pathian taa asi. Nangmah taa asi lo. Pathian taa asi caah Bible ca nih “ It’s holy”, athiang a ti. Cu caah cun, kan Bible caa nih fiang te’n a chimmi cheuhra cheukhat kha Pathian taa asi caah na taa a si lo, a thiang. Mah kha fiangte’n Krifabu nih kan theih ahcun cheuhra cheukhat pek hi har dawh asi lo. Cun Bible cahlun chungah zumtu nupa hna nih an pek fawn, cheuhra cheukhat kha. Abaraham nih apek. Genesis 14:20 nan zoh ahcun, Abaraham nih cheuhra cheukhat a pek tikah a lahkhah asi lo, a lo chung chuak zong asi lo, khoi ta dah a lak ti ahcun hran chaw a va lakmi chungin a pek. Phun dang te asi ve hoi. Ka sin i a phanmi poh cu Pathian sinah ka pek lai. Abaraham nih a pekmi khuaruahhar asi mi cu zei dah ti ahcun mi a va teinak in a rak tlun tikah, Jerusalem Siangpahrang nih a don. Jerusalem siangpahrang sinah cheuhra cheukhat a pe lo. A pahnih nak a ra mi cu ho dah asi, tlangbawi, Pathian tlangbawipa Melkhizadek sin ah a cheuhra cheukhat a pek. A chim duhmi cu zeidah asi, a cheuhra cheukhat kha siangpahrang taa asi lo. Pathian taa asi caah Pathian ai awh, Melkhizadek sinah ka pek lai tiah a pek. Ati ning hi aa dawh ngai ka ti.
Cun Gen-28:20-22 ah zeidah a ra hoi ti ahcun, Jacob kha ka u nih a ka thah sual lai tiah a tli a le i ramlakah a riak i, cu tik ahcun Pathian he an itong i, ee mah hi hmun hi hmun thiang asi tung a ti i, Pathian sin ah zeitindah bia a kam tia’h cun, Pathian, ka inn ka lo, ka nu ka pa sinah ka ram ah him te’n naka tlunter asi ahcun, cheuhra cheukhat kan pek lai a ti. A ti lawng si lo, chiat a serh. Jacob nih a hmuh rih lomi kha chiatserh in bia a kam. Zoh law, a um tu ning cu, Leveticus ahcun nan lo chung chuakmi, nan dumchung chuakmi, nan kut a phan cangmi, nan ramchung chuakmi cheuhra cheukhat kha Pathian taa, a thiang ati. Abaraham nih cu hranchaw a va lakmi, a lo chung chuak silo, hranchaw a lakmi, a kut chung a phanh tikah siangpahrang a pe lo, tlangbawi a pek. Pathian taa asi caah. Jacob nih cun lahkhah zong asi rih lo, lo chungchuak zong si rih lo, zei hmanh asi rih lo, sihmanhsehlaw dam te’n naka tlunter i him te’n naka phanhter yhan asi ahcun na cungah kaa lawm ti theihnak ah cheuhra cheukhat kan pek lai, chiat kaa serh, ati. A ti ning te bantuk in him ten, dam ten a kir. A ti bantuk in a pek. Dam ten kan um zong hi Pathian cungah lunglawmh tlak asi. Dam ten America kan phak zong hi lunglawmh tlak asi. Dam ten rian kan tuan khawh zong hi lunglawmh tlak asi. Exodus chungah Pathian nih, rian nan tuan, tuannak thazang an pe tu hna hi keimah dahkaw ka si, a ti. Cu caah rian kan tuan khawhnak thazang a kan pe tu zong Pathian thiam thiam asi.
Cun Moses nih Exodus-14:26 ah, Isrealmi hna a cawn piak hna, zei a ti dah ti ahcun, kum fate nan lo le nan dum in a chuakmi kha cheuhra cheukhat Pathian nan pek mi kha a biakinn ah kalpi u. Isrealmi vialte Moses nih a cawn piak hna. Cu caah mipi nih cheuhra cheukhat an pek. Abaraham lawng asi lo, Jacob lawng asi lo, mipi nih cheuhra cheukhat an pek. Cun Number-18:26, Nehamiah-10 ah kan zoh asi ahcun, tlangbawi, Levi an ti mi hna zong nih cheuhra cheukhat an pek. Aron hrin kha Levi an si, Levi phun kha tlangbawi an si. Biakinn tavuankhanmi an si. Tu chan kan ti asi ahcun, Pastor, an mah zong nih cheuhra cheukhat an pek ve. Cu caah cun, Pastor zong nih cheuhra cheukhat kan pek, Bible nih a kan cawn piak caah kan luat hlei lo. Pastor zong an luat rua tiah kan ruat lai ucih, kan pek ve ko dah kaw. Cu caah cun, hi vawlei cung kan nun chung ahhin Pathian minung asi ahcun cheuhra cheukhat kong kan chimh. Pathian a thei lo mi cu va um ko seh. Pathian an thei leh lo cu ta. Sihmanhsehlaw, Pathian a theimi hna kan ca ahcun Pathian nih ka taa asi, ati mi kha, Bible ca nih akan cawn piak mi kha a ning cang te’n an pekmi kha a um cio ko. An thelh can a tampi ve. Sihmanhsehlaw an chan tiluan a kal ningpi khan mah kha an ikal pi, Bawi Jesuh chan tiang an phanh pi. Bawi Jesuh chan a phanh hlan te ah zeitindah an thelh ti cu ka chim than te lai. A tu ka chim duhmi cu, Bible ca nih a kan cawn piak dah kaw ti tu kha ka kalpi lio asi.
Nawlbia pahra ah kan ra, zeitindah akan cawn piak. Matthai-10:42 ah, Bawi Jesuh nih a chimmi cu zei a ti dah? Ti hrai khat te mi nan va pek zong khi a lak asi lo dahkaw a ti. Ti hraikhat zultu hna sinah nan pek tikah, mi sawsawh an si lo, Pathian rian tuantu, Pathian ca lamkaltu, Pathian thawngyhabia chimtu, zultu hna ti hraikhat te nan pek khi a lak asi lo dahkaw a ti, Bawi Jesuh nih. Cun, Mtt 19 thiam thiam ah mirum tlangvalpa a ra. Zungzal nunnak hmuh awk caah zeidah ka tuah lai ati. Nawlbia tuah cu kha, cu kha tiah Bawi Jesuh nih a chimh. Aa…. ka no lio ten ka tuah cang. Bawi Jesuh nih zei a ti, na ngeihmi vialte kha va zuar law, mi sifak va then hna, mitling si na duh ahcun va then hna, cu cun ra ka zul a ti. A ti kho lo. Kan Bible ca chungah, a ngeih a chia ti in a um. A ngeih a chia timi kha Greek um ning ahcun zei a ti dah, a hmai a tla ti asi. Kan Lai holh zongah cu bantuk cu a um ve ko. Aa nuam ti lo, a hmai naak sehlaw, zoh awk yha lo khin va um sehlaw, cu bantuk cun a hmai a um dih. Zeicaah? A ti kho lo. A rum caah a rumnak kha a tlaih chan deuh, Bawi Jesuh zulh nak in. Mah kha, mi sifak pe sehlaw, Bawi Jesuh zul sehlaw, a hmai a tla hnga lo. Bawi Jesuh nih a rumnak vialte kha a herh lo, a mah kha a herh. Mah kha a ti khawh lo mi asi.
Mathai 22 ah Bawi Jesuh le Saduhsi pawl an i al tikah zeiti’n ati? Bawi Jesuh nih zei a ti tiah, siangpahrang taa cu siangpahrang pe u, Pathian taa cu Pathian pe u, a ti. Pathian taa timi kha Bible thiam pawl an i al nak caan a sau pi. Pathian taa timi hi zei dah asi tiah an i al . Sihmanhsehlaw, kei nih ka ruah ning ahcun Bible cahlun chungah a ummi, Pathian taa, cheuhra cheukhat ti a um peng ko mi kha asi ko lo maw?. Cheuhra cheukhat kha Pathian taa ti peng asi. Ngunkhuai pek kong an hun ial tikah siangpahrang taa cu siangpahrang pe u, Pathian taa cu Pathian pe u, a ti tik ah, Bawi Jesuh Kri nih cheuhra cheukhat cu Pathian pe u, ngunkhuai cu zat ti khiahmi kha siangpahrang pe u, a ti si ko lo maw? tiah, kei ka dir hmun asi theo.
Luke -6:38, Bawi Jesuh nih zei ati dah tiah, pe u, ati. Mirang holh ah “Give”. Greek holh zong ah “Pe” ti cafang pakhat. Pe law, pek na si ve lai a ti tikah, pe law, midang nih an in pek ve lai ti a si lo, pek na si ve lai timi kha----Pathian nih an pek ve lai ti asi. “ Give, it will be given to you” ti kha passive voice asi i, Pathian nih an pek lai ti can asi. Cu ca ahcun, pe, Pathian nih an pek lai, an pe tu cu Pathian a um tinak asi. An pek sawhsawh zong asi lo, liam thluahmah in an pek lai tiah a ti tu hi Bawi Jesuh dahkaw asi, mi dang an si lo. Cu ca ahcun Bawi Jesuh nih pe, an pe tu cu Pathian a um. Pathian nih an pek lai, liam thluahmah in an pek lai. Na kut in na rak donh tikah a tlum lai lo. An nih lio ahcun a tu i pee kan tahnak bantuk te khi an phei cungah an chiah. Mah cu phei cungah cun an von thlet, mah kha a liam thluahmah ti asi. An pe tu Pathian a um a ti.
Luke-12:32 ah, Tuu run hmete hna nan thin phang hlah u, nan thil zuar in misifak then hna u. Zultu kha zeihmanh an ngei set lo. Amah thawngyhabia chimmi arak ngai tu kha mirum zong an si lo. Mitlawmte, tuu run hmete hna nan thin phang hlah u, nan ngeihmi zong kha zuar ulaw misifak va pe hna u. A chap chih rihmi cu, a tet kho lo mi phaisa bawm izalh u. Nan ro kha vancungah va khong u, nan ro umnak ahkhan nan thinlung zong a um ve lai. Bawi Jesuh mi cawn piakmi hi a thiam tuk, mi thinlung zong a sawh tuk ka ti theo. A tet kho lo mi bawm kha, zal kha vaa zalh u. Vancungah nan ro khong u, cu ka ah nan lung a um ve lai. Kha bantuk kha a tampi, kan chim cawk lai lo, za seh law.
Bible cathar kan hung phanh tikah, Bawi Jesuh nih a chimmi, nu hmei nu pakhat kha temple chungah pia hnih a pek, a ngeihmi dihlak a pek. Hi nu nih hin tambik a pek ati. Saduhsi, Farasi nih phaisa an thlen, an thlen, an thlen i phaisa bawm chung an von thlet tikah dar i tuahmi sikaw phaisa bawm kha a ring tuk i, zei cah an rin ter ti ahcun kan thei hna she ti duh ah, phaisa nek ah an thlen, a tampi lang seh tiah. Sihmanhseh hi nu nih pia hnih te a pek tikah Bawi Jesuh nih tambik a pek a ti. Phaisa pia hnih kha a tambik a can hi Bawi Jesuh hmai lawngah asi. Midang hmai, khawzei hmanh nih kha bantuk an ti bel lo. Minung nih ti khawh phun khi a silo. Sihmanhsehlaw Bawi Jesuh a zohnak ahcun phun dang. A nih cu a nunnak ah a ngeihmi dih lak a pek dih, cu ca ahcun dahkaw a tambik a pek cu ati. Bawi Jesuh Kri nih achim mi cu cheuhra cheukhat kha, pe uh. Dinnak le zangfahnak le mizawn ruahnak le zumtlak sinak zong kha tuah u. Mizawn ruahnak le zangfahnak le zumtlak sinak kha dai thlan lo in, hi cheuhra cheukhat tu hi. Aithing te hna, puyinan te hna, rimhmui te hna nan pek kha a hman lo. Dinnak le zangfahnak le zumtlak sinak te hna kha tuah ulaw, hi zong hi daithlang hlah u, ati. Voi tampi cu Bible kan hrilhfiah tikah mah kha kha cheuhra cheukhat pek, a hme te te tiang zong an pek mi kha kan hrilhfiah lo i, Bawi Jesuh Kri nih zangfahnak le zawnruahnak le zumtlak sinak hi pei tuah u a ti ko cu kan ti, adang cu kan kal tak theo. Bawi Jesus timi asi lo, hi tuah u, hi zong hi daithlang hlah u.
Cun a dang khuaruahhar asi mi cu zeidah asi ti ahcun, Bawi Jesuh Kri nih a chimmi chungah a dih lak lengmang a kal. Cheuhra cheukhat chungah a kal lengmang. Hi nu nih a dih lak a pek. Pathian nan dawt tikah nan thinlung dihlak, nan nunnak dihlak, nan fimnak dihlak, nan ngeihmi dihlak in daw u. Dih lak lengmang ah a kai. Moses timi asi lo, Moses cu cheuhra cheukhat a ti. Bawi Jesuh nih cun a dihlak lengmang a kai. Zeicahah? Ziah an ikhah lo? An ikhah lonak cu, Biakam hlun ahcun Fapa pek asi ballo caah. Biakam thar ahcun Fapa pek asi caah, a ngeih chun a Fapa a pek caah, a dihlak nak niam kha asi kho lo. Pathian taa lawngte asi. Pathian taa asi caah a taa asi ti thei u. Na nunnak zong Pathian taa, na ngeihmi vialte zong Pathian taa, Pathian taa lo an um lo. Mah kha Bible ca nih a kan cawn piak. Zeicahdah cheuhra cheukhat kan pek, cu nak tam zong zei cah dah nan pek, kan pek? Bible ca nih a kan cawn piak caah kan pek. Krifami nih cun, zumtu nih cun kan pek. A pe lo an um ah tah? Mah kha kha piahtana asi theo. A pe lo an um tikah, pe u tiah hnek awk atha lo. Krifabu chungah cun kan ihnek bal lo. A pe lo mi nih an pe lo, a pe mi nih an pek. Khuaruahhar asi mi cu, a pe mi nih an pekmi chung khan Pathian riantuannak cu a nung zungzal ko. Amah Pathian lila nih thlachuah a pek ko. Cu caahcun nihin zong ahhin a pe tu nan um lai, pe lo tu nan um lai. A pe mi vialte nih an pekmi kha Pathian nih a thlachuah lai i hmailei zongah a kal rih ko lai.
Sihmanhsehlaw zei caah kan pek lo ti kha ruah yha in a um. Zei ca’h dah kan pek lo, sullam pathum a um. (1) Cheuhra cheukhat pek awk asi ti ka theih yung lo. (2) Emmergency ka ngei i, operation kaa tuah i, rian ka yuan lo i, cu caah ka har tuk i ka pe lo. (3) Ka sian lo caah ka pe lo. Mah kha pathum kha a um zungzal. Ka theih yung lo, ka har tuk caah, ka siang lo. Mah kha tlawmte von iruah ta usih law. Malakhi -3 ka von rel mi kha, Malakhi cu Bawi Jesuh chuah hlan kum zali, zanga hrawngah asi. Moses chanah, Profet chan ah an pe nan, Malakhi chan ahkhan Isreal mi hna nih cheuhra cheukhat an pe lo. An pek lo caah Malakhi nih zei ati? Nan phunpi hin lam pial phun nan si ati. Ka sinah rak kir law nan sinah ka kir ve ko lai dahkaw, Pathian nih a ti hna tiah a ti tik ah, zei tindah kan kir lai?, an ti. A thei lo bantuk in zeitindah kan kir lai an ti. Pathian nih a ti mi cu nan ka fir mi kha ka fir ti hlah ulaw cu ti cun nan kir lai a ti. A bia a fak ngaite. Sihmanhsehlaw, Profet hna cu mihmai an zoh lo. Cu tik ahcun Vancung in thlachuahnak inn kaa ka on lai i thlachuahnak a phanh le phanh lo ka hneksak u. Pathian nih ka hneksak u a ti hi Bible ca chungah a tam lo. Si nan, mah hi kaa ahcun ka hneksak u, asi le si lo. Ka hneksak ulaw thlachuah a ron le ron lo, nan lo a him le him lo, nan misur a bor le bor lo, ka hneksak u a ti. Pathian nih a timi cu nan misur kha a bor, a bor lai i mitampi nih, ee Pathian nih a thlachuah hna hi ta tiah an theih tikah Pathian nih thlachuahmi kan si ti nan ithei lai i, nan ilawm lai. Pathian thlachuahmi kan si ti itheih i ilawmh khi zei hmanh nih a tluk lo dahkaw. Mah kha kha Malakhi chan ahcun Isrealmi lam an tlau, kir u, a ti tikah Pathian thil, Pathian taa nan laak mi kha la ti hlah u.
Kan Bible ca chungah hin Pathian a pe kho lo cu chim hlah, hakkauh in, pek sian lo in keimah taa tiin Amah taa kha biatak tein a hum zungzaltu Bible ca chungah hin kan hmuh ve ko. Mah kha hakkauh, terhfah, zeihmanh pek duh lo, kha ti------ ka ta, ka ta , ka ta ti kha mirang holh in grief and ti i, Efesa 5:5 ahcun, “Hakkauh hi siasal biak asi”. Krifami kan caah cun hakkauh, terhfah, ka taa ti lawng te ti hi siasal biak he aa khat. A fak ngai. Asinan, Bible ca nih a ti kha . Vanliannu he Isreal kan tlawn tikah kan hmuhmi khuaruahhar cu, Galilee rili a um, Rili thi a um. Galilee rili cu Harmon tlang in tifim te a hung luang i mah rili nganpi cu kan va tlawm tikah, a chungah nga cu ngasen he, nga dum he, nga yial he nga sangphaw he nga lawng te, a va nuam ve kan ti. Asina’n mah cu Jordan tiva in luang kaw, Rili thi a kal tikah, kan vong kal hoi i, zeihmanh um hlah, uhtlak hmanh a um lo. Ci a al tuk i keimah zong tilio ka thiam lo cu mu, ti kaa lio ahcun lung bantukin a pil pawl ka si cuh. Ka va kal i a thukpi zong ah ka pil lo, zeicaah, ci al a tam tuk. Zeihmanh an nung kho lo. Zeicah kha kha Rili thi ah a can? Jordan tiva in a rung luangmi ti vialte kha chuahnak a ngei ti lo, a pit. Chuahnak a ngeih tilo caah tikhu lawng a chuah i ci ah a cang i, a al tuk i zeihmanh a nung kho lo. Jordan tiva in a ra mi ti thiang kha, ka taa ati dih, a chuah duh ti lo. Zeihmanh a siang lo, a hakkua tuk, a thi. Ngeihchia asimi cu zeidah asi tiah, Bawi Jesuh Kri kum thum chung rian a tuan tikah Galilee rili ahcun a tlawng a leng, Rili thi ah voikhat hmanh a phan lo. Mah kha asi, tih a nun nak cu. Tiva a rung luang i tili ah a um i tha te’n a chuakmi cu a thiang. A chungah a rung luangmi a chuak ti lomi asi ahcun a thu.
Cheuhra cheukhat Pathian sin kan pek hi Amah kan sunhlawih lawng silo in, a taa kan si tinak lawng asi lo, kan thlarua damnak asi.Vancung inn kaa Pathian nih a kan on piak, thlachuah a kan pek ca’h asi. Bible cahlun chungah Elaisah timi a um, profet midamh thiam an ti. Siria siangpahrang Naman a rung. Elaisa a um, ka damter seh a ti, amah kha mithinghmui asi. General mithinghmui asi. Siria ram ah an damter kho lo, Isreal ram ah Elaisa sinah a rung. Ka damter ko tiah a rung nawl len. Elaisa nih zei a ti? Va kal, Jordan tiva ahkhan voi sarih vaa hnim a ti. General Naman cu a thin a hung tuk. A cu bantuk profet cu, Siria ram ah tiva tampi a um ko, a zei dah Jordan tiva theng te ahcun voi sarih hnim cu a hauh, ka tuah naisai lai lo tiah, a thin hun in a kir. A lak sawng kenmi vialte zong a kirh dih. Elaisa i sin um, Kaheza timi a um i, Kaheza nih cun a bawipa Elaisa theih lo in a va dawi hna i, Naman cu a va phanh. Zangfah te’n na laksawng kha ka bawipa cu yhen ko, keimah nih ka va pek lai. Ee, tiah Naman nih cu a laksawng cu Kaheza cu a pek. Kaheza nih cun a thli te’n a chiah. A profet Elaisa cu a pe naisai lo. Zeidah a cang? Amah Kaheza kha mithinghmui ah a cang. Ee, hakkauh hi, zeihmanh sian lo hi, Bible ca nih a thohkhan lo dahkaw.
Asiahcun a donghnak ah, Pathian sin i cheuhra cheukhat kan pekmi hi pek lo in um ahcun a sual, tling in kan pe tawn lo, cun ka ruahnak in ka pek zongah thlachuah tampi ka hmuh yung lo, a ti tu kan um cang. A tambik cu, cheuhra cheukhat pe law na rum urmar lai kan ti lo. Cheuhra cheukhat pe law tangka tampi na ngei lai kan ti lo. Cheuhra cheukhat pe law nan khua chungah a rumbik, a lianbik na si lai kan ti lo. Sihmanhsehlaw, na pek asi ahcun Pathian nih an dawtnak na theih ca’h na dawt ve asi. Idawt pahnih aa tong. Mah kha kha zeihmanh nih a tluk lo. Ngaknu nih tlangval a dawt i, tlangval nih ngaknu a dawt i, idawt a ton kha zeihmanh nih a tluk lo. Nan theih cio ko khah, ka chim hau lo. Pathian nih a kan dawt i kan dawt ve tikah, dawtnak an iton kha zeihmanh nih a tluk lo. Mah kha hnangam, lungdaih kha thlachuah an timi cu asi. Kan Bible ca i Zultu 20:35 i hmuh lei nak in peklei ah thlachuah a tam deuh a timi kha mah cu cu asi. Holh dang in ka hrilhfiah asi ahcun, hmuhlei ahcun kan ilawm, pek lei ahcun kan hna a ngam. Naa lawmh kha caan tawi te, na hnangam kha caan sau pi a zaat. JCPenny ah rian yuantu tampi nan um. JCPenny rian thawktu cu amah JCPenny asi. Zeitindah a thawk, phaisa tlawmte a ngeimi asi i Pathian min in ka thawk lai, ka ngeihmi poh cheuhra cheukhat ka pek lai tiah bia a kam mi pa dahkaw asi khih. Haasi, Colgate a tuah tu pa kha amin ah Colgate asi i, zeitin dah a thawk? A ngaihmi phaisa tlawm te’n a thawk i ka hmuhmi poh Pathian sinah cheuhra cheukhat ka pek lai tiah bia a kammi dah kaw asi. Vawlei cungah company nganpipi khi, Wal-mart nan kal si lo maw? Ho dah Wal-mart kal lo um, nan kal dih. A thawktu pa nih cheuhra cheukhat ka pek lai tiah bia a kam. A yhan tikah voikhat cheuhra cheukhat a pekmi hna cu million sawmnga a pek. Cu caah cun, cheuhra cheukhat a pe mi hna hi an si a fak hlei lo, an rum deuh lehlam. Cu caahcun kapek ahcun ka sifak sual lai tiah maw ti sual lai uci, Pathian nan thangchiat a si lai. Na pek tikah na sifak chin lai lo. Kum sawmli leng Pathian rian ka yuan cang, ka theih ----kha kha cu. Na pek tikah na sifak lailo. Na pek lo tu ah na sifak kho men, na thinlung a sifak lai. Indianapolis i Pastor pa pakhat, amin ah Dr.G.Dickson ti a um. Khoi ka dah a um ti ka hlat te lai. Cu pa nih cun Biakinn a sak. Biakinn a sak dih ahcun bia an hal. Pastorpa Biakinn na sak dih tikah hin hi hi te hi tuah usih tiah na chim duhmi a um maw, tiah an hal. Dr. Dickson nih a chimmi cu, biakinn ka sak dih hnu kum thum kum li ka zoh tikah hin, biakinn kan sak lio ah khan phaisa an thawh cio i, hi nak tam deuh in thawh u tiah rak ti ding ka si nan. Zei caah? Biakinn saknak i a thawhmi vialte kha an sak dih hnu ah an rum chin lengmang. Kan Krifabu an dih lak in biakinn saknak ah tampi thawh u tiah fakpi in ka au lo kha kaa ngai chih. A thawhmi vialte an rum dih cu ta.
Fa le hna, Pathian sin i cheuhra cheukhat pek hi maw nuar lai uci, ingaichih sual lai uci, nan si a fak hlei lai lo. A nungmi Pathian a um, thlachuah inn kaa a on lai. Dawtnak le dawtnak nan itong lai, nan inuam lai, nan hna a ngam lai, vawlei cungah van ka phan nan ti lai. Pathian duhnak tuah hi kan i lawmhnak dahkaw asi. Cu caah, hi ka ah hin tampi nan thawh, tinghnih leng nan thawh, kan ilawm. Pathian zong aa lawm lai. Atu ahhin a pe rih lo nan um zongah, kumkhat ca nan pek zongah, thlakhat ca nan pek zongah, zarhkhat ca nan pek zongah, nihin hi kum 2008 kan pek a donghnak asi lai i, cu caah cun lungtling te in Pathian sinah kan peknak caan asi lai i, bia kan chimmi zong hi kan zapi caah Pathian nih thlachuahnak kan pek piak ko seh. Amen.
Tuesday, June 9, 2009
Malaysia Thawngpang Theihtlei
Malay ramdang misual pawl mah ram ah kuat ding
Malaysia ah hin thonginn 30 ah thongtla mi hi 40000 deng an si i cu ahcun 15000 leng ( 41 % ) hi ramdang misual an si ti ah Home Minister Datuk Seri Hishamuddin Tun Hussein nih nihin ah athanh. Abik in Malaysia ah thong atlami hi Indonesia miphun an tambik. Cun nichuak lei um mi Sabah le Sarawak ah khin illegal immigrants an tam ngai caah Sabah state lawng hmanh aummi hi phungnawl loin tingthum leng an um ko. An boss te nih permit an tuah piak duh hna lo. Malay phaisa in kumkhat caah RM 1440 pek hi aman fak tuk an ti. Atamcem cu Philipines pawl an si.
Sabah State cu Krifa deuh lawng te an si caah Muslim tambik nak Malaysia nih Sabah kha illegal immigrants kong ah ahei nam tuk hna ahcun Krifa nan kan tleidan tiin buainak achuak lai ti an pang fawn. Cupin ah Sabah cu Secessionist Right timi Union in chuahnak nawl angeimi State asi. Sarawak zong hi Krifa an tam ngai. Sarawak State chung in District pakhat te arak simi Brunei zong khi atu ah cun amah tein a ukmi ram asi pin ah Southeast Asia ahcun athangcho cem asi ve cang.
Cun Peninsular or West timi nitlak lei Malaysia pawl hi ramdang mi tamcemnak le an khualapi Kuala Lumpur umnak zong cu asi. Nihin i Home Minister thanhning ahcun ramdang mi Malaysia ah sualnak tuah mi ( Criminal ) pawl hi cu 1995 Prison Act ning in an ram cio ah kuat in an ram cio ah an thongtlak ding sentence kha va peh ding in kuat an si cang lai ati. Nikum ah Laipa pakhat ariantuan hawi le minung 3 a that tu pa zong kha Kawlram ah kuat dawh ngai asi.
"Cun mah Malay miphun misual pawl hi thonginn nih atlum tuk deuh hna lo caah sualnak fa deuh ( minor crime ) tuah mi pawl cu Western Style in thongchung chiah lem loin community services tuanter phun deuh in dantat ding kha an kan tuaktan cuahmah" tiah Home Minister nih athanh chih.
Cun thonginn thar 18 sak ding in atuhi cozah nih Prison Department kha phaisa an pek cang hna i an sakter cang hna lai. Thonginn ( Prison timi cu atamdeuh cu misual chiahnak asi i ramdang mi phungnawl loin Malaysia ramchung ummi tu hi cu Immigration nih dantat mi an si caah Immigration Detention Camp ah chiah deuh an si.(Ref:::Laiforum)
Malaysia ah hin thonginn 30 ah thongtla mi hi 40000 deng an si i cu ahcun 15000 leng ( 41 % ) hi ramdang misual an si ti ah Home Minister Datuk Seri Hishamuddin Tun Hussein nih nihin ah athanh. Abik in Malaysia ah thong atlami hi Indonesia miphun an tambik. Cun nichuak lei um mi Sabah le Sarawak ah khin illegal immigrants an tam ngai caah Sabah state lawng hmanh aummi hi phungnawl loin tingthum leng an um ko. An boss te nih permit an tuah piak duh hna lo. Malay phaisa in kumkhat caah RM 1440 pek hi aman fak tuk an ti. Atamcem cu Philipines pawl an si.
Sabah State cu Krifa deuh lawng te an si caah Muslim tambik nak Malaysia nih Sabah kha illegal immigrants kong ah ahei nam tuk hna ahcun Krifa nan kan tleidan tiin buainak achuak lai ti an pang fawn. Cupin ah Sabah cu Secessionist Right timi Union in chuahnak nawl angeimi State asi. Sarawak zong hi Krifa an tam ngai. Sarawak State chung in District pakhat te arak simi Brunei zong khi atu ah cun amah tein a ukmi ram asi pin ah Southeast Asia ahcun athangcho cem asi ve cang.
Cun Peninsular or West timi nitlak lei Malaysia pawl hi ramdang mi tamcemnak le an khualapi Kuala Lumpur umnak zong cu asi. Nihin i Home Minister thanhning ahcun ramdang mi Malaysia ah sualnak tuah mi ( Criminal ) pawl hi cu 1995 Prison Act ning in an ram cio ah kuat in an ram cio ah an thongtlak ding sentence kha va peh ding in kuat an si cang lai ati. Nikum ah Laipa pakhat ariantuan hawi le minung 3 a that tu pa zong kha Kawlram ah kuat dawh ngai asi.
"Cun mah Malay miphun misual pawl hi thonginn nih atlum tuk deuh hna lo caah sualnak fa deuh ( minor crime ) tuah mi pawl cu Western Style in thongchung chiah lem loin community services tuanter phun deuh in dantat ding kha an kan tuaktan cuahmah" tiah Home Minister nih athanh chih.
Cun thonginn thar 18 sak ding in atuhi cozah nih Prison Department kha phaisa an pek cang hna i an sakter cang hna lai. Thonginn ( Prison timi cu atamdeuh cu misual chiahnak asi i ramdang mi phungnawl loin Malaysia ramchung ummi tu hi cu Immigration nih dantat mi an si caah Immigration Detention Camp ah chiah deuh an si.(Ref:::Laiforum)
Subscribe to:
Posts (Atom)
