Wednesday, November 4, 2009

Nunphung Le Biaknak

2001 kum October thla dih lai te ah asi.

Voi dang tawn bang in zing zing khat cu khua dei lai te ah ka minu le ka fapa tuah mi Japan sushi pawl kha dawr dangdang ah kuat ding in kaa thawh. Lam tonnak pakhat ah mei sen a si ca-ah ka hmai ah mawtaka pahnih an rak dir chung cang.

Kei zong ka mawtaka barik ka lamh zokzok tikah ka hmai nu ka pah dengmang. Cu ah cun ruah lo pi ah ka hmai dirmi mawtaka hnu lei kuang lengah aa thlai ko mi minung kut ka hmuh. Mawtaka mei in ka cerh i, ttha tein ka zoh tthan tikah minung kut taktak asi ca-ah ka lau ngaingai. A minung pum cu a chungah a um i, a keh lei kut kha a chin an khar mi nih a nenh chih ca-ah a leng ah a chuak i, aa thlai ko. Ttha tein ka zoh tikah ngakchia kum 12 le 15 kar hrawng asi lai. Mirang asi. A jacket angki ban a hlim caah a suimilam ttha tein hmuh khawh asi.

Mawtaka mawngtu ka vun ngiat tikah mi nak nu asi. Kum 30 le 40 kar asi lai. A mawtaka keh lei thlalang chung in ka vun bih tikah rengh nawn in a rak ka zoh ve kha ka hmuh. Ka mit cu a mawtaka hnu lei ah ka tthial hnu ah cu nu cu ka vun zoh tthan tikah fak deuh in a mit a vun ka rengh. “Mi that nu naa hliah te lai, “tiah ka lung thli in ka hro.

Hi kong hi cu palik chimh lo ah a ttha lai lo. Minak pawl hi an sual tuk tawn. Keimah hrimhrim te zan ttim ah pakhat pa nih pistol in a rak ka bawh i, Dr. Vumson inn pawngah damiah a rak ka ttaih. Tangka pek awk ka ngeih lo caah a pistol cun a ka kah. Khuazing Pathian nih aa rel lai lo, a ti caah a ka nganh. A rak ka nolh tthan nain a kuan a dih ca-ah thihnak in ka rak luat. Sertu Pathian a min thangtthat si zungzal koseh!

Hi bantuk a pipa mi bia hi palik chimh lo ah a ttha lai lo. Asinain keimah nih chimh ahcun ka buai tuk sual lai. An mah le an mah i chim ko hna seh, tiah ka hnu lei ah ka hei bih tikah mirang pa nih a rak ka zulh ko kha ka hmuh. Si bak seh. Mi that tu cu minak asi. A thah mi cu mirang asi. Mirang pa nih a hmuh ahcun a ing bal lai lo. Khi pa nih hmu seh law a mah nih tuaktan dih seh, tiah ka mawtaka cu lam kam ah a dir lai bantuk in ka tthial i, ka hnu lei mirang pa cu ka kenh.

Ka lungtthli cun; “Minak nu na mui te rup loin saram thinlung na ngei, cei ko”. Cu ti cun ka tuah mi a ttha ngai, ka thiam ngai, ti mi lung sinak he cun an hnu lei in ka zulh hna.

A rauh hlan ah mirang pa cu keh lei townhouse pawl umnak dum chungah a lut. Mi that nu hnu lei ah a zul mi cu abik in kei mah ka si tthan hoi. Ka vun naih deuh tlawmpal ah awrh lei lam tte ah a ka pial tak. Khua zong a hung dei deng cang. Khua dei hlan ah a tuah hnga ding vialte a tuah a hau lai va si kaw mi tam kalnak lam kaupi ah zeitin dah sau a kal ngam ti lai.

Ka thinlung cu biahalnak tampi he a vun i tuai tthan. Kha nu kha tlaih khawh colh a hau. Mirang pa nih khan kha nu mawtaka hnu lei i mithi kut kha a hmu lai maw, hmu lo. Hei hmu ko seh law, palik a chim hna lai maw? A chimh hna lo ahcun keimah cungah palik chimh ding ttuanvo a rak i khing tthan cang.

Hi kong hi cu a fiang tuk mi asi. Zan ttim ah minak nu nih mirang ngakchia pa kha a thah. A ruang cu theih khawh asi rih lo. Khua dei hlan ah khua leng kaa khatkhat ah a ruak kha va hlonh a timh. Mithi ruak kha rianrang tuk, hnawh tuk in a mawtaka hnu lei kuang chungah a khumh tikah a kut a khumh chih khawh lo a thei lo. Kha kha a van chiatnak cu asi i, kei nih ka hmuh. Cu nak fiang deuh mi thil a um kho ti lo. A fiang bak.
Alak in mi fa va thah riangmang i, a thattu hmanh theih lo ahcun a thi mi caah a fak tuk.
A tuah ngam ahcun ing ngam ve ko seh.

Asinain ka pawngkam ah palik zung umnak ka hngal lo. Cu pin ah palik zung ka kawl ahcun nihin kan sushi tuahmi vialte pakpalawng ah an i cang dih kho. Dawr dangdang ah kuat an herh. Cu lawng ah thaizing kiptuh rawl ei awk kan ngei lai.

Hi bantuk thil tthalo tuah mi hmuh ko nain palik sin ripawt tuah lo ahcun Pathian hna hmanh ka tla lai lo. Cu pin ah minak pawl an lawr chin lengmang sual lai.

Sushi ttuannak dawr uktu pa ka chimh lai i, a mah nih tuaktan te ko seh.

Dawr ka phak tikah dawr uktu a phan rih lo. Asi ahcun dawr upa asi ve mi mirang nu ka va chimh lai, ka ti tikah a dang minak pa pakhat he bia an i ruah len ko. Sau nawn ka hngah hna nain an ngol hlei lo. Cu lio ah cun palik thuam aa thuam mi mirang pa pakhat dawr chungah a rak luh ka hmuh.

Van tthat! Pathian khuakhan asi, tiin a sin ah ka va kal zokzok i, ka hmuh, ka ton mi a zapi kha cu palik pa cu ka va chimh.

****
Hi tluk a pipa mi, a biapi mi hi, palik pa nih cun kaa khat te lawng in;

“Phang hlah,” a ka ti men. Ka thin cu a tur in a tur. Ka lung thli cun hi bantuk palik thathu pa celngel he hin kan va tong, a mah zong hi that si ve seh law a ttha hnga, ka ti.
“Ziah palik na si lo maw, hi tluk a biapi mi zei ah na rel lo,” tiah ka hal tikah;

“Mi zawn na ruahnak, na siaherhnak na ka chimh mi cungah kaa lawm. Khuazei ram mi dah na si,” ti tu in ka ram le ka miphun tu kha a hlathlai.

“Barma mi ka si ko eh, cu cu a biapi lo eh,”tiah thin tawi nawn in ka leh.

Ka lungthli cun Bin laden te chung ah maw a ka rel hnga. Cu kong tham cu Texas lei Florida lei ah pei va hlat ding asi ko cu, tiah ka lung chung ah duak a hung chuak. Mi thatnu a luat cang lai hi ta, ti mi thinphannak nih a hun zulh colh tikah;

Vawlei pumpi dahra aa mer ti lo i hi tluk in ni thaizing ah thil a nuar hnga, a kal cang, a kal ko cang, timi lungdonghnak he ka lu cu a mah tein aa lei riahmah ko.

Cu ti um thiam lo, lung sivang in ka um mi kha palik pa nih a theih tikah a chim mi cu;
“Unau pa, puai caan asi eh, ka hmuh na timi bantuk kha, hika dawr hmanh ah hin a um men lai dah kaw!”

Aize!!! Cu tluk cun maw ka theihhngalh mi a va tlawm ve. Khuazei ram mi dah na si, a ka ti lioah voidang tawn bang in “Chin ka si, “ka ti lo kha cu Pathian khuakhan asi, tiah ka ningzahnak cu ka Pathian ka hei cheuh. Ka cal kaa bengh bu in;

“Asi ah cu ti mipi laulak in an kan tuah cu a ttha maw,”tiah ningzah pheng ah palik pa cu ka hal tthan.

Hi puai caan ah kha bantuk pawl kha zapi theih cia ah ruah asi,”tiah a vun ka leh tikah hluah vu kha hluah in ah chih len ko mi khi ka lo cang. Za seh! Ka hal chin lengmang lai, ka theihhngalh a tlawm tuknak a lang chin lengmang lai, ka ningzah a zual chin langmang lai. Za cang ko sawh seh!

Krisamat hi kumpi kum khat chungah Krifa mi caah asunglawi bikmi puai asi i, December thla ah tuah asi cu zapi theih asi ko. Cu hlan deuh November thla ah “Thanks giving” puai asi. Ngeihchiah chawva pekchanh caan, hlut caan asi. Cu hlan deuh ah “Halloween” puai a um rih. October thla thih zan-November thla aa thawk ni asi. Kan Lairam i, “Thlai thar, Tho le Krisamat puai hna he pehtonh in cattialtu pahnih thum nih an ttial cang ko rua. Ka rel manh rih hna lo. Ka ngaithiam rih kun uh.

Halloween, Thanksgiving le Christmas puai pathum hna hi caan caan khat chungah pehzulh tein tuah asi pinah a tuah tu cu Krifa asi mi an si tikah Krifa puai an si, tiah ruahpalh a fawi te. Halloween hi cu Krifa puai asi lo.

Halloween puai hi kan hnu lei kum 2000 hrawngah Great Britain, Ireland le France ram hna ah an rak tuah hmasa, ti asi. Cu puai tuahnak ah a hruaitu hna cu tlang bawi luala pawl, tlang bawi pawl an si, ti asi. An tuahnak sullam cu, cu zan ah vulei ah a rak kir mi mithi thlarau muthla pawl conglawmhnak, upatnak puai asi.

Hlan chan minung hna nih hin Halloween zan ah hin a thi mi thlarau an nung tthan i lei cungah an vak, tiah an zumh. Cu zan ah cun mithi thlarau lawng siloin hnam pawl zong an i nuamh zan, an puai asi ve. Cu hnam hna i an hriamnam cu hmunphiah asi, ti asi. Palak hi zan mui lak ah i khon i den lo in a zuan khawhnak zoh hin palak hi hnam aiawh asi, tiah an ruah. Cu bantuk cun chimbu, ca u(utlak) le chizawh nak zong an si cio hna ti asi fawn.

Irish tuanbia ah hin Jack timi pa a rak um i, khuachia a domi asi, an ti. A thih tikah vancung ah a kai kho lo. Tang ah a rak ttum tthan tikah khuachia nih an ttum ter duh lo ca-ah mei inn te aa van i, riakbu kawl ah a vak, ti asi. Cu a mei innte cu Jack O’lantern an ti i, puai tuahtu hna nih sunhsak ngai in an van ttheu.

Atu chan puai tuah tu hna nih a cung lei kan chim mi vialte muithlam a len khawh ding caah hin a phunphun in an i thuam an i ttamh i, mipi lak zongah an vak ve ko.

Hi puai tuah tu hna hi Krifa zong an si ve ko. Krifa an sinain hi tiin Halloween puai an tuah hi cu, hlan lio an pupa zumhnak kha an nunphung pakhat can ah an kilven mi asi, tiah ka ruah.

Salai Vantu,(rEF::Laiforum)
12/17/01

No comments: